Milojko Spajić
Миложко „Миcкей“ Спажиć[1] (серб ва черногор кириллча: Милојко Спајић; 1987-йил 24-сентябрда туғилган) – черногориялик сиёсатчи ва молия муҳандиси, 2023-йил октябридан бери Черногория Бош вазири[2][3]. Шунингдек, у 2020-йилдан 2022-йилгача Черногория ҳукумати ва Здравко Кривокапиć кабинетида Молия ва ижтимоий таъминот вазири лавозимида ишлаган[4].
| Миложко Спажиć | |
|---|---|
Милојко Спајић | |
|
Спажиć 2024-йилда | |
| Черногория Бош вазири | |
|
Мансаб даври 2023-йил 31-октябр | |
| Президент | Жаков Милатовиć |
| Ўтмишдоши | Дритан Абазовиć |
| Черногория парламенти аъзоси | |
|
Мансаб даври 2023-йил 27-июл – 2023-йил 31-октябр | |
| Молия ва ижтимоий таъминот вазири | |
|
Мансаб даври 2020-йил 4-декабр – 2022-йил 28-апрел | |
| Ҳукумат бошлиғи | Здравко Кривокапиć |
| Ўтмишдоши |
|
| Вориси | Александар Дамжановиć |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1987-йил 24-сентябр Плжевлжа, Черногория СР, Югославия СФР |
| Сиёсий партияси | Эуропе Ноw! |
| Болалари | 1 |
| Таълим |
|
Спажиć Эуропе Ноw партиясининг президенти ҳисобланади[5]. 2024-йил ҳолатига кўра, у буркина-фасолик Ибраҳим Траорé ва эквадорлик Даниэл Нобоадан кейин давлат раҳбариятида фаолият юритаётган дунёдаги учинчи энг ёш шахс саналади.
Ёшлиги ва таълими
Спажиć 1987-йил 24-сентябрда СФР Югославия, Черногория СРнинг Плжевлжа шаҳрида туғилган[6]. У епископ Методиже Остожиć билан қариндош[7]. У Плжевлжа гимназиясини энг яхши талабалардан бири сифатида тамомлаган ва Япониянинг Саитама ҳамда Осака университетларида ўқишини давом эттирган. Кейинроқ, Япония ҳукумати стипендияси соҳиби сифатида экометрика бўйича япон тилида таҳсил олган[8][9]. Талабалар алмашинуви дастури доирасида Спажиć Цингҳуа университетида ҳам таҳсил олган. У Франсиядаги ҲЕC Парис бизнес мактабида стипендия соҳиби сифатида магистр даражасини олган[10].
Ўзининг серб-хорват тилидан ташқари, у инглиз, япон, хитой, рус ва франсуз тилларини ҳам билади[10][11].
Молия соҳасидаги фаолияти
Ўқишни тугатгандан сўнг Спажиć АҚШдаги Wалл Стреэтда, Париж ва Токио шаҳарларида ишлаган. Сиёсатга қўшилишдан олдин у Голдман Сачс учун кредит таҳлилчиси бўлиб ишлаган[12][13]. Шунингдек, Дас Cапитал СГнинг Сингапурдаги венчур капитал фондининг ҳамкори бўлган[14][15].
Сиёсий фаолияти
2020-йилги парламент сайлови
Спажиć сиёсий фаолиятини партиясиз сиёсатчи сифатида бошлаган ва 2020-йилги парламент сайловларида Здравко Кривокапиćнинг экспертлар жамоаси аъзосига айланган. Спажиć Черногорияга қайтишига бир қанча сабаблар борлигини, лекин улардан асосийси баҳсли „Дин эркинлиги тўғрисида“ги қонуннинг қабул қилиниши эканлигини ҳамда қонун Черногория тизимида қанча муаммолар тўпланиб қолганини кўрсатиб берганини таъкидлаган. Вазият яхшиланмагунча, у Черногориядан бошқа давлатга кўчиб ўтмаслигини ва ҳеч бир инвестор „Серб православ черкови (СОC) каби муассасалар мавжуд бўлган давлатга ишонмаслиги“ни такъидлаган[14]. Диний инқироз даврида у Қўшма Штатларда Серб православ черкови ва Черногория серблари манфаатларини ҳимоя қилишда иштирок этган[16].
Молия ва ижтимоий таъминот вазири
Спажиć 2020-йил 4-декабрда Молия ва ижтимоий таъминот вазири сифатида қасамёд қилган ва Бош вазир Здравко Кривокапиć даврида фаолият олиб борган[8]. Спажиć ва Иқтисодиёт вазири Жаков Милатовиć ўз даврида мунозарали Эуропе ноw иқтисодий ислоҳот дастурини тақдим этишди ва амалга оширишган[17]. Парламент инқирозидан сўнг Бош вазир Кривокапиć Черногория парламенти Бош вазир ўринбосари Дритан Абазовиćни лавозимидан четлаштириш ташаббуси билан чиққан ва унинг ўрнига Спажиćни Бош вазир ўринбосари лавозимига тайинлашни таклиф қилган[18]. Спажиć бутун вазирлик маошини хайрия ишларига сарфлаганини тасдиқлаган[19].
Эуропе Ноw партияси
2022-йилда Спажиć ва Милатовиć Эуропе Ноw (ПЕС) сиёсий партиясини тузишган ва унда Спажиć президент, Милатовиć эса президент ўринбосари лавозимини эгаллаган. ПЕС 2022-йилги маҳаллий сайловларда иштирок этган[20].
2023-йилги сайловлар
Спажиć 2023-йилги президентлик сайловларида Черногория президентлигига номзодини қўйишга ҳаракат қилган, бироқ унинг номзоди Сербия ва Черногориянинг икки давлат фуқаролигини олгани аниқлангани сабабли Давлат сайлов комиссияси (ДСК) томонидан рад этилган[21]. Ушбу янгиликдан сўнг у 2009-йилда Сербия фуқаролигини олганлигини ва унинг Сербия фуқаролигидан воз кечиш жараёни ҳали ҳам давом этаётганини таъкидлаган[22]. Кейинчалик Спажиć Японияга визасиз бориши учун Сербия фуқаролигини қабул қилганини айтган[23]. Спажиćнинг ўрнига Милатовиć ПЕС номзоди сифатида сайловда иштирок этган ва иккинчи босқичда 58,88% овоз билан амалдаги президент Мило Đукановиćни мағлуб этган[24][25].
Президентлик сайловларидан сўнг Спажиć масъулиятни ўз зиммасига олишга ва 2023-йилги парламент сайловларида ПЕСнинг сайлов бюллетенлари ташувчиси бўлишга тайёрлигини айтган[26]. 26-апрел куни у ПЕСнинг сайловчилар рўйхатига раҳбарлик қилиши тасдиқланган[27]. Сайлов давомида Бош вазир Дритан Абазовиć ва Ички ишлар вазири Филип Адžиć Спажиćни 2023-йил мартида Черногорияда ҳибсга олинган жанубий кореялик криптовалюта ишлаб чиқарувчиси До Кwон билан алоқада бўлганликда айблашган[28]. Абазовиćнинг сўзларига кўра, До Кwон қамоқхонадан Абазовиć, Адžиć, Адлия вазири Марко Коваč ва Бош прокурор Владимир Нововиćга Спажиć билан алоқалари ҳақида маълумот берувчи хат юборган[29]. ПЕС Спажиćга қўйилган айбловларни рад этган ва До Кwон мактубни Абазовиć буйруғи билан имзолаганини таъкидлаган[30]. ПЕС парламент сайловларида умумий овозларнинг тахминан 25 фоизини қўлга киритиб, Черногория парламентида энг кўп овоз билан биринчи ўринни эгаллаган[31]. Сайловдан кейин До Кwон Спажиćни молиявий қўллаб-қувватлаганини рад этган[32].
2023-йил 10-августда Президент Жаков Милатовиć Спажиćга янги ҳукуматни тузиш ваклолатини берган[33].
Черногория Бош вазири
31-октябрда Черногория парламенти янги ҳукумат таркибини тасдиқлаган ҳамда унга Спажиć Бош вазир этиб тайинланган[34].
Сиёсий позициялари
Спажиć Черногориянинг Европа Иттифоқига қўшилишини қўллаб-қувватлаган, лекин Ғарб сиёсатчилари „Черногория билан қизиқмайди“ деб ҳисоблаган[35]. Унинг таъкидлашича, НАТОга қўшилиш „Черногория учун яхши ҳаракат“, лекин у Болтиқбўйи мамлакатларига Черногория аскарларини жойлаштиришга қаршилик қилади[36]. Спажиć Россиянинг Украинага бостириб киришини қоралаб, уни агрессия деб ҳисоблаган ва гарчи санксиялар „Москвани ўз йўлида қатъий туришини янада мустаҳкамлайди“ деб ҳисобласа ҳам, Россияга санксия қўйишни қўллаб-қувватлаган[37]. Спажиć Черногориянинг Косово мустақиллигини тан олишни бекор қилиш ҳақидаги таклифларига қарши бўлган ва бу „ортда қолган мавзулардан бири“ деб ҳисоблашини айтган[38]. У Черногория ва Сербия ўртасидаги яқин муносабатлар тарафдори бўлган[39].
Шахсий ҳаёти
Спажиćнинг собиқ хотинидан бир қизи бор[40][41]. У серб православ черковининг аъзоси[16][42][43].
Манбалар
- ↑ Cумберс, Жоҳн „Cоулд Монтенегро Беcоме Эуропе'с Фирст Лонгевитй Стате?“ (эн). Форбес. Қаралди: 2023-йил 12-июн.
- ↑ „Изабрана 44. Влада, Спажиć оčэкуже пун мандат“ (бс). РТCГ - Радио Телевизижа Cрне Горе - Наcионални жавни сервис. Қаралди: 2023-йил 31-октябр.
- ↑ Старcевиc, Себ „Монтенегро финаллй гец неw говернмент анд ПМ“. ПОЛИТИCО (2023-йил 31-октябр). Қаралди: 2023-йил 31-октябр.
- ↑ „Монтенегро Элеcц Фирст Говернмент Wитҳоут Джукановиc Партй“ (эн-УС). Балкан Инсигҳт (2020-йил 4-декабр). Қаралди: 2020-йил 4-декабр.
- ↑ „Пресиденcй“. Покрет Европа сад! (2023-йил 16-октябр). 2022-йил 30-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 31-октябр.
- ↑ Нова.рс „Стиžэ Миcкей: Ко же Миложко Спажиć, главни кандидат за премижера Cрне Горе“ (ср-РС). НОВА портал (2023-йил 11-апрел). Қаралди: 2023-йил 25-апрел.
- ↑ „Ко же владика Методиже: Эпископ диоклижски, Амфилоҳижев викарни эпископ, ужак Миложка Спажиćа“. www.дан.cо.ме (2021-йил 29-май). Қаралди: 2023-йил 10-апрел.
- ↑ 8,0 8,1 „Ово су биографиже кандидата за нове министре“.
- ↑ „мр Миложко Спажиć“. Қаралди: 2023-йил 1-ноябр.
- ↑ 10,0 10,1 Админ „Да ćэ након виšэ од движе деcениже министар бити Плжевлжак кожи же заврšио основну и среднжу šколу у свом граду?- Нажновиже вижести из Плжевалжа | – Нажновиже вижести из Плжевалжа“ (cнр) (2020-йил 11-октябр). 2021-йил 4-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 6-ноябр.
- ↑ „Миложко Миcкей Спажиc“. ЛинкедИн. Қаралди: 2023-йил 19-июн.
- ↑ „Од Флориде до Оксфорда: Ово су эксперти Владе Cрне Горе“ (эн-УС). НОВА портал (2020-йил 5-ноябр). 2020-йил 5-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 6-ноябр.
- ↑ „Эх-Голдман Сачс Банкер Таппед то Бе Премиэр ин Монтенегро“ (эн). Блоомберг.cом (2023-йил 10-август). Қаралди: 2023-йил 11-август.
- ↑ 14,0 14,1 Новине, Плжевалжске „Миложко Спажиć: Владавина права да буде жака као камен“ (ср-РС). Плжевалжске новине. 2020-йил 28-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 6-ноябр.
- ↑ Cумберс, Жоҳн „Cоулд Монтенегро Беcоме Эуропе'с Фирст Лонгевитй Стате?“ (эн). Форбес. Қаралди: 2023-йил 19-июн.
- ↑ 16,0 16,1 Теам, Д. Ф. C. „Тҳе оверсеас лоббйинг фор тҳе Сербиан интересц ин МНЕ“ (эн-УС). ДФC (2020-йил 1-июл). Қаралди: 2020-йил 6-ноябр.
- ↑ „Спажиć, Милатовиć: Čврсто стожимо иза програма Европа сад! онако како га же Влада предлоžила“. 2022-йил 23-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-октябр.
- ↑ „Кривокапиć поднио иниcижативу за смжену Абазовиćа, за новог потпредсжедника предлаžэ Спажиćа“ (cнр). вижести.ме. Қаралди: 2022-йил 19-январ.
- ↑ „Спажиć: Сваку плату сам донирао, тако ćэ бити и убудуćэ“. Портал Аналитика. Қаралди: 2023-йил 10-апрел.
- ↑ „"Европа сад" излази на локалне изборе, мисижа Покрета: Просжеčна плата 1.000 эура, минимална пензижа 450 эура, без незапослениҳ...“. Побжеда. 2022-йил 28-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-октябр.
- ↑ „Одбижена предсжедниčка кандидатура Миложка Спажиćа“ (бс). балканс.алжазеэра.нет. Қаралди: 2023-йил 10-апрел.
- ↑ „Спажиć: Српско дрžавлжанство сам добио 2009. године“. Побжеда. Қаралди: 2023-йил 10-апрел.
- ↑ „Спажиć: Док сам био у Жапану, мажка ме питала треба ли ми дрžавлжанство Србиже“. CДМ. Қаралди: 2023-йил 17-апрел.
- ↑ Милиćэвиć, Ненад „"Европа сад" уместо Спажиćа кандидуже Жакова Милатовиćа за председника Cрне Горе“ (ср-РС). Н1 (2023-йил 23-феврал). 2023-йил 4-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 4-апрел.
- ↑ www.антенам.нет „ДИК утврдио резултате: Милатовиćу 58,88 одсто гласова, Đукановиćу 41,12 одсто“ (ср). Антена М. 2023-йил 5-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 4-апрел.
- ↑ портал, Д. А. Н. „ДАН - Спажиć: Спреман сам да будем носилаc листе, потребно же формирати стабилну веćину“. www.дан.cо.ме (2023-йил 7-апрел). Қаралди: 2023-йил 10-апрел.
- ↑ „Покрет Европа сад иде самостално на изборе, Спажиć носилаc листе“ (cнр). вижести.ме. Қаралди: 2023-йил 26-апрел.
- ↑ „Абазовиć и Спажиć размженжужу оптуžбе за везе са "крипто кралжем"“ (ср). Глас Америке (2023-йил 7-июн). Қаралди: 2023-йил 13-июн.
- ↑ Šćэпановиć, Лела. „Слуčаж До Квон дио предизборне борбе у Cрнож Гори“ (ш). Радио Слободна Европа (2023-йил 6-июн). Қаралди: 2023-йил 13-июн.
- ↑ „ПЕС: До Квон потписао писмо по наредби Абазовиćа“. Политика Онлине. Қаралди: 2023-йил 13-июн.
- ↑ „Заврšэно гласанже, поčинже сабиранже“ (cнр). вижести.ме. Қаралди: 2023-йил 12-июн.
- ↑ „Адвокати: Квон негирао да же имао било какву новčану трансакcижу према Спажиćу“ (cнр). вижести.ме. Қаралди: 2023-йил 18-июн.
- ↑ „Миложко Спажиć мандатар за састав нове cрногорске владе“ (бс). балканс.алжазеэра.нет. Қаралди: 2023-йил 11-август.
- ↑ „Cрна Гора добила нову власт, протест присталиcа опозиcиже у Подгориcи“ (ср-латн). ББC Неwс на српском (2023-йил 31-октябр). Қаралди: 2023-йил 4-ноябр.
- ↑ „Спажиć: Западне политиčаре ми не интересужемо – сиромаšна землжа на периферижи Эвропе“. CДМ. Қаралди: 2023-йил 17-апрел.
- ↑ ИН4С „Милојко Спајић оснивач црногорског света!“ (ср-РС). ИН4С (2022-йил 17-май). Қаралди: 2023-йил 10-апрел.
- ↑ „Спажиć: Катастрофална агресижа Русиже, гласаćу за санкcиже“ (cнр). вижести.ме. Қаралди: 2023-йил 10-апрел.
- ↑ „Спажиć: Косово же за мене независна дрžава!“ (ш). www.барскипортал.cом. 2023-йил 15-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 10-апрел.
- ↑ „ПРВИ ИНТЕРВЖУ ЗА СРПСКЕ МЕДИЖЕ: "Несуđэни" кандидат за председника Cрне Горе Миложко Спажиć за Курир о Милу, односима са Србижом“ (ср). курир.рс. Қаралди: 2023-йил 10-апрел.
- ↑ „Медожевиć обжавио документ: Спажиć има стан у Београду на води“. Кодех.ме. Қаралди: 2023-йил 10-апрел.
- ↑ „Заšто же Спажиć одиграо за Мила“ (cнр). вижести.ме. Қаралди: 2023-йил 10-апрел.
- ↑ Дуровиć, Анета. „Премижер Cрне Горе на одру клерикалног десниčара крšио Владине мжере“ (ш). Радио Слободна Европа (2021-йил 8-март). Қаралди: 2023-йил 10-апрел.
- ↑ Стандард „Спажиć о саҳрани Атанасижа: Понаšали смо се у складу са мжерама“ (бс-БА). Стандард (2021-йил 6-март). Қаралди: 2023-йил 10-апрел.
Ҳаволалар
Викиомборда „Миложко Спажиć“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.