Минотавр (қадимги юнонча: Μινώταυρος; лотинча: Минотаурус) — афсонавий мавжудот бўлиб, классик антик даврда буқанинг боши ва думи билан тасвирланган[1][2]. Рим шоири Овид томонидан таърифланганидек, „бир қисми одам ва бир қисми буқа“. Крит қироли Миноснинг буйруғи билан архитектор Дедал ва ўғли Икар томонидан ишлаб чиқилган лабиринтнинг марказида яшаган. Минотавр охир-оқибат Афина қаҳрамони Тесей томонидан ўлдирилган.

Афсоналарда айтилишича : „Қадим замонларда Крит оролида қўрқинчли бир жонзот яшар эди. Минотавр деб номланувчи бу жирканч махлуқ ярим буқа, ярим одам бўлиб, у Миной қироллигини 70 йил давомида қўрқитиб келган. У улкан лабиринт ичида ўзига макон қилиб олиб ўша ерга кириб қолган одамларнинг гўшти билан озиқланган“ .

„Минотавр“ сўзи қадимги юнонча Μινώταυρος [миːнɔ̌ːтау̯рос] сўзидан келиб чиққан бўлиб, у Μίνως (Минос) номи ва ταῦρος (таурос, „бул“ ёки „сигир“) отидан ташкил топган, яъни маъноси „Миноснинг були“ деб таржима қилинади. Крит оролида Минотавр Астерион (Ἀστερίων) ёки Астериос (Ἀστέριος) номи билан ҳам танилган, бу ном Миноснинг васий отаси билан ҳам бир хил бўлган[3][4][5].

„Минотавр“ дастлаб бу афсонавий шахсга хос, ўзига хос ном сифатида ишлатилган. Яъни, фақат битта Минотавр мавжуд бўлган. Кейинчалик, ХХ аср фантастика адабиётида „минотавр“ умумий от сифатида ишлатилиб, „булбоши мавжуд мавжудотлар турини“ билдирувчи тушунчага айланган.

Лотин тилида Минотавр Минотаурус [миːноːˈтау̯рʊс], этруск тилида эса Θэвруминеš[6] деб аталган.

Манбалар

  1. ↑ Минотаур — Энcйcлопаэдиа Британниcа
  2. ↑ Керн, Ҳерманн. Тҳроугҳ тҳе Лабйринтҳ. Мунич, Лондон, Неw Ёрк: Престел, 2000. ИСБН 379132144-7. 
  3. ↑ Ҳесиод. Cаталогуэ оф Wомен. 
  4. ↑ Паусаниас. Десcриптион оф Греэcе. 
  5. ↑ Аполлодорус. Либрарй. 
  6. ↑ де Симоне, C. (1970). "Зу эинем Беитраг üбер этрускисч θэвру минес". Зеицчрифт фüр верглеиченде Спрачфорсчунг 84: 221–223.