Миртадошлар оиласи икки паллали ўсимликлар оиласи. Бу гуруҳнинг таниқли аъзоларига мйртле, пōҳутукаwа, дафна ром дарахти, сйзйгиум ароматиcум, гуава, акка (фейхоа), хушбўй қалампир ва эвкалипт киради. Барглари доим яшил бўлиб, асосан қарама-қарши жойлашган, оддий, одатда бутун (яъни, тишсиз). Гуллари бешта гулбаргдан иборат, бироқ бир неча туркумларда гулбарглари кам ёки умуман йўқ.

Миртадошлар оиласи

Мйртус cоммунис барги ва гуллари
Сcиэнтифиc cлассифиcатион e
Ўсимликлар
Юксак ўсимликлар
Гулли ўсимликлар
Икки уруғпаллалилар
Росидс
Мйрталес
Мйртаcеаэ

Жусс.[1]
Генера
Пимента диоиcа

Эволюция тарихи

Олимларнинг фаразларига кўра, миртадошлар оиласи 60-56 миллион йил олдин (Мя) палеосен даврида пайдо бўлган. Полен фотоалбомлари қадимги суперконтинент Гондванадан олинган[2][3].

Хилма-хиллик

Сўнгги маълумотларга кўра, миртадошлар 132 туркум 5950 га яқин турни ўз ичига олади[4][5]. Оила дунёнинг тропик ва мўтадил иқлимли минтақаларида кенг тарқалган. Эвкалипт, Корймбия, Ангопҳора, Лептоспермум ва Мелалеуcа каби кўсакли меваларга эга туркумлар Чили ва Аргентинада кенг тарқалган. Исте‘мол қилинадиган мевалари бўлган турларнинг энг кўпи Шарқий Австралия ва Малезия (Австралазия ҳудуди) ва неотропикада ўсади. Эуcалйптус регнанс дунёдаги энг баланд гуллайдиган ўсимлик ҳисобланади. Бошқа муҳим австралияда ўсувчи туркумларга — Cаллистемон (шиша чўткалари), Сйзйгиум ва Мелалеуcа (қоғоз пўстлоғи) киради. Осборниа туркумининг турларининг ватани Австралия. Эугениа, Мйрcиа ва Cалйптрантҳес неотропик минтақада учровчи йирик туркумлар қаторига киради.

Сйзйгиум самарангенсе, меванинг кесмаси

Тарихий жиҳатдан, миртадошлар икки кичик оилага бўлинган. Миртадошлар кенжа оиласи (тахминан 75 туркум) мевалари истеъмол қилинади. Барглари қарама-қарши жойлашган, шакли бутун. Миртадошлар бутун дунёда субтропик ва тропик минтақаларда, шимоли-шарқий Австралия ва Малезияда опсади. Бундан фарқли ўлароқ, Лептоспермоидеаэ кичик оиласи (тахминан 80 туркум) қуруқ, ажраладиган мевалар (копсаклар) ва спирал ёки навбатма-навбат жойлашган баргларга эга. Лептоспермоидеаэ турлари асосан Австралияда учрайди.

Таксономия

Миртадошларнинг Лептоспермоидеаэ ва Мйртоидеаэ га бўлинишига бир қанча муаллифлар, жумладан Жонсон ва Бриггс (1984) қарши чиқдилар[6]. Шундай қилиб, кўплаб олимлар ҳозир Wилсон ва бошқалар томонидан яратилган сўнгги таҳлилдан фойдаланмоқда(2001)[7].

Ҳетеропйхис ва Псилохйлон авлодлари ўтмишда кўплаб муаллифлар томонидан Ҳетеропйхидаcеаэ ва Псилохйлаcеаэ каби алоҳида оилалар сифатида ажратилган[6][8]. Бироқ, Wилсон ва бошқалар[7] уларни миртадошлар таркибига киритган. Ҳозирги вақтда олимлар бу икки авлод миртадошларнинг энг қадимги пайдо бўлган ва сақланиб қолган авлодлари эканлигига ишонишади.

Энг сўнгги тасниф пластид ДНКнинг филогенетик таҳлилидан кейин 17 та туркум ва иккита кичик оила, Мйртоидеаэ ва Псилохйлоидеаэни расман тан олинди[9].

Миртадошлар туркумига ҳар йили кўплаб янги турлар тасвирланади.

Таснифлаш

Агонис флехуоса

Туркум

Эуcалйптус дорриэнии
Алута маисоннеувеи субсп. ауриcулат
Эугениа коолауэнсис
Осборниа
Cалйтрих сулливании
Госсиа бидwиллии гули ва барги
Мйртус cоммунис, оддий мирта
Мйрcиа рострата
Неомйртус педунcулата

Озиқ-овқат

Миртадошлар билан кўплаб асаларилар томонидан озиқланади, айниқса бу ўсимлик оиласидан гулчангларни йиғадиган Мелипона биcолор каби турлари учун асосий озуқа ҳисобланади. Тетрагонула ҳоcкингси ва Тетрагонула cарбонариа каби баъзи австралияда тарқалган турлар Cорймбиа тореллиана уруғ пўстлоғида қатрон тўплаши маълум, натижада уруғлар асалариларнинг оёқчаларига ёпишиб қолади[10].

Манбалар

  1. ↑ Ангиосперм Пҳйлогенй Гроуп (2009). "Ан упдате оф тҳе Ангиосперм Пҳйлогенй Гроуп cлассифиcатион фор тҳе ордерс анд фамилиэс оф флоwеринг планц: АПГ ИИИ". Ботаниcал Жоурнал оф тҳе Линнеан Соcиэтй. 161 (2): 105-121. дои:10.1111/ж.1095-8339.2009.00996.х.
  2. ↑ Тҳорнҳилл, Андреw Ҳ.; Ҳо, Симон Й.W.; Кüлҳеим, Cарстен; Cрисп, Мичаэл Д. (Деcембер 2015). „Интерпретинг тҳе модерн дистрибутион оф Мйртаcеаэ усинг а датед молеcулар пҳйлогенй“. Молеcулар Пҳйлогенетиcс анд Эволутион. 93-жилд. 29–43-бет. дои:10.1016/ж.ймпев.2015.07.007. ИССН 1055-7903. ПМИД 26211451.
  3. ↑ Сйцма, Кеннетҳ Ж.; Литт, Амй; Зжҳра, Мичелле Л.; Чрис Пирес, Ж.; Непокроэфф, Моллй; Cонти, Элена; Wалкер, Жай; Wилсон, Петер Г. (Жулй 2004). „Cладес, Cлоcкс, анд Cонтиненц: Ҳисториcал анд Биогеограпҳиcал Аналйсис оф Мйртаcеаэ, Вочйсиаcеаэ, анд Релативес ин тҳе Соутҳерн Ҳемиспҳере“. Интернатионал Жоурнал оф Плант Сcиэнcес. 165-жилд, № С4. С85–С105-бет. дои:10.1086/421066. ИССН 1058-5893.
  4. ↑ Чристенҳусз, М. Ж. М.; Бйнг, Ж. W. (2016). „Тҳе нумбер оф кноwн планц спеcиэс ин тҳе wорлд анд иц аннуал инcреасе“. Пҳйтотаха. 261-жилд, № 3. Магнолиа Пресс. 201–217-бет. дои:10.11646/пҳйтотаха.261.3.1.
  5. ↑ Говаэрц, Р. эт ал. (12 аддитионал аутҳорс). 2008.
  6. ↑ 6,0 6,1 Жоҳнсон, Л. А. С.; Бриггс, Б. Г. (1984). „Мйрталес анд Мйртаcеаэ-А Пҳйлогенетиc Аналйсис“. Анналс оф тҳе Миссоури Ботаниcал Гарден. 71-жилд, № 3. 700-бет. дои:10.2307/2399159. ИССН 0026-6493. ЖСТОР 2399159.
  7. ↑ 7,0 7,1 Wилсон, Петер Г.; О'Бриэн, Марcелле М.; Гадек, Паул А.; Қуинн, Чристопҳер Ж. (2001). „Мйртаcеаэ ревиситед: а реассессмент оф инфрафамилиал гроупс“. Америcан Жоурнал оф Ботанй. 88-жилд, № 11. 2013–2025-бет. дои:10.2307/3558428. ЖСТОР 3558428. ПМИД 21669634.
  8. ↑ Сйцма, Кеннетҳ Ж. анд Амй Литт. 2002.
  9. ↑ Wилсон, П. Г.; О'Бриэн, М. М.; Ҳеслеwоод, М. М.; Қуинн, C. Ж. (2005). „Релатионшипс wитҳин Мйртаcеаэ сенсу лато басед он а матК пҳйлогенй“. Плант Сйстематиcс анд Эволутион. 251-жилд. 3–19-бет. дои:10.1007/с00606-004-0162-й.
  10. ↑ Ҳилáрио, С.Д.; Императриз-Фонсеcа, В.Л. (2009). „Поллен форагинг ин cолониэс оф Мелипона биcолор (Апидаэ, Мелипонини): эффеcц оф сеасон, cолонй сизе анд қуээн нумбер“. Генетиcс анд Молеcулар Ресеарч. 8-жилд, № 2. 664–671-бет. дои:10.4238/вол8-2керр029. ПМИД 19554765.