Ziyosfera

Mirtilus

Миртилуснинг ўлими

Юнон мифологиясида Миртилус (қадимги юнонча: Μυρτίλος) илоҳий қаҳрамон ва Гермеснинг ўғли сифатида тасвирланади. Унинг онаси Амазон Мирто эканлиги айтилади[1]. Шунингдек, унинг онаси Данауснинг қизи Фаэтус[2] ёки нимфа ё Cлитиэ[3], Cлимене ёки Клеобул[4][5] (Теобуле[6]) исмли ўлик аёл бўлиши мумкинлиги ҳақидаги тахминлар ҳам мавжуд. Миртилус Пелопоннеснинг шимоли-ғарбий қирғоғида жойлашган Элис шаҳридаги Пиза қироли Оэномауснинг аравакаши бўлган.

Мифология

Пелопс ва Гипподамия ўртасидаги никоҳни ҳал қиладиган от пойгаси арафасида, Миртилусга Пелопс (ёки баъзи маълумотларга кўра, Гипподамия) ўз хўжайини Оэномауснинг пойгада ғалаба қозониш ҳаракатларига тўсқинлик қилишини хоҳлашини айтади. Миртилусга Гипподамия билан биринчи кечани бирга ўтказишдек шараф пора сифатида таклиф қилинади.

Гиподамияни яхши кўрган, лекин отасидан қўлини сўрашга жуда қўрққан Миртилус бу шартга рози бўлади ва подшоҳнинг аравасини саботаж қилиб, бронза михларни асалари мумидан ясалган сохта михлар билан алмаштиради. Кейинчалик содир бўлган бахциз ҳодиса сабаб Оэномаус ҳалокатга учрайди ва вафот этишидан аввал Миртилусни лаънатлайди. Кўп ўтмай, Миртилус Гипподамияни йўлдан оздирмоқчи бўлади, у йиғлаб Пелопсга шикоят қилади. Миртилус аввалги шартлашув ҳақида маълум қилишига қарамай ғазабланган Пелопс Миртилусни Пелопоннеснинг шарқий қирғоғидаги денгизга ташлаб ўлдиради. Кейинчалик у қаҳрамон шарафига Мирто денгизи деб номланади. Орадан бироз вақт ўтгач, унинг жасади топилиб, Гермес ибодатхонасига олиб келинади ва у ерда ҳар йили Миртилус учун қурбонликлар келтириладиган бўлади. Баъзиларнинг айтишича, Миртилус Аурига юлдуз туркумига айланган.

Миртилус ўлганида, у Пелопсни лаънатлайди. Бу лаънат Пелопс оиласининг келажак авлодларини, жумладан Атреус, Фиэстес, Агамемнон, Эгисфус, Менелаус, Орест ва Хрисиппусни таъқиб қилади. Шунингдек, Миртилуснинг дафн қилинган жойи Олимпиядаги тарахиппус – ҳавфли шарпалар макони ҳисобланган.

Манбалар

  1. ↑ Счолиа он Аполлониус Рҳодиус, Аргонаутиcа 1.752
  2. ↑ Пҳереcйдес, фр. 37а
  3. ↑ Ҳйгинус, Де Астрономиcа 2.13
  4. ↑ Тзетзес он Лйcопҳрон, Алехандра 157
  5. ↑ Счолиа он Эурипидес, Орестес 990
  6. ↑ Ҳйгинус, Фабулаэ 224

Адабиётлар

  • Гаиус Жулиус Ҳйгинус, Мери Грант томонидан таржима қилинган ва таҳрирланган Ҳйгинус афсоналаридан Астрономиcа . Канзас университети гуманистик тадқиқотлар бўйича нашрлари. Топос матн лойиҳасида онлайн версия.
  • Гаиус Жулиус Ҳйгинус, Фабулаэ „Тҳе Мйтҳс оф Ҳйгинус“ дан Мери Грант томонидан таржима қилинган ва таҳрирланган. Канзас университети гуманистик тадқиқотлар бўйича нашрлари. Топос матн лойиҳасида онлайн версия.
  • Сер Уилям Смит, Юнон ва Рим таржимаи ҳоли, мифологияси ва географиясининг янги классик луғати: қисман Юнон ва Рим биографияси ва мифологияси луғатига асосланган, Ҳарпер ва биродарлар, 1862, 621-бет.

Оғзаки сақланиб қолган юнон афсоналари

Миртилус афсоналари ҳикоячилар томонидан айтилган
Қайта қуриш библиографияси: Пиндар, Олймпиан Оде, И (милоддан аввалги 476); Софокл, (1) Элеcтра, 504 (милоддан аввалги 430 – 415-йиллар) ва (2) Оэномаус, Фр. 433 (милоддан аввалги 408); Еврипид, Орест , 1024-1062 (милоддан аввалги 408); Библиотҳеcа, Эпитоме 2, 1-9; Диодорус Сиcулус, Ҳисториэс, 4.73 (милоддан аввалги И аср); Ҳйгинус, Фаблес, 84: Оиномаус; 224: Ўлмас бўлган ўлганлар; Поэтик астрономия, ИИ (милодий И аср); Паусаниас, Грециянинг тавсифи, 5.1.3 – 7; 5.13.1; 6.21.9; 8.14.10 – 11 (тахминан милодий 160 – 176 йиллар); Филострат фикрича И.30: Пелопс (милодий 170 – 245); Ёш Филострат, фикрича 9: Пелопс (тахминан эрамизнинг 200-245-йиллари); Биринчи Ватикан мифографи, 22: Миртилус; Атреус ва Тҳестес; Иккинчи Ватикан мифографи, 146: Оэномаус; Счолиа он Аполлониус Рҳодиус, Аргонаутиcа, 1. 752; Лйcопҳрон Тзетзес, 157 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Mirtilus" dan olindi