Misr kamoni

Аравада туриб отувчи аскар учун бурчакли камон ва пиёда аскарлар учун оддий

Миср камонлари, оддийгина, бир дарахтдан ясалган кичик ов қуролидан, мураккаб (бурчакли) ҳар хил дарахтлардан ясалган кўринишгача бўлган маълум эволюцион ривожланиш йўлини босиб ўтган.

Антик даврдаги Миср армиясининг асосий қуроллари болта, найза ва камонлар эди. Дастлаб, камон пиёдалар томонидан оммавий равишда ишлатилган. Янги Қироллик даврининг бошидан эса, армияда аравалар пайдо бўлди ва камон жанг араваларида жангчиларнинг асосий қуролига айланди. Одатда аравада икки киши — ҳайдовчи ва камончи бўлган. Араванинг ён томонига ўқлари бор камон ва қалқонлар бириктирилган. Камонларнинг кўпчилиги оддий эди, яъни улар узунлиги 1,5 м дан ортиқ, битта ёғоч бўлагидан иборат эди.

Тарихи

Милоддан аввалги 2-минг йилликнинг 2-ярмидан Мисрда турли турдаги ёғочлардан, шох ёки суякдан иборат ва чиройли безатилган мураккаб камонлар пайдо бўлган. Улар Ғарбий Осиёнинг „бурчакли“ камонлари деб аталади. Бу камон чўзилганида учбурчак шаклини, тўлиқ чўзилганда эса ярим доира шаклини ҳосил қилади. Бундай камонларнинг тасвирлари Месопотамия муҳрларида, Миср қабрларидаги расмларда ва Оссурия монументал релефларида учрайди. Кўринишидан, бу дизайн тахминан икки минг йил давомида — милоддан аввалги 2400-йилдан 600-йилгача ишлатилган.

Бундай камонларни ясаш жараёни мураккаблиги туфайли армиядаги бундай камонларнинг сони оддийларга қараганда камроқ эди, аммо улар анча кучли ва узоқроқни нишонга олиш имконига эга эди.

Бурчакли камоннинг чўзилган ҳолати

Табиийки, зодагонлар бундай камонлардан фойдаланишни афзал кўрган. Шундай қилиб, 1922-йилда Фир’авн Тутанхамон қабрини қазиш пайтида 32та мураккаб бурчакли камон, 14та оддий ёғоч камон ва 430та ўқ ва камон қутилари топилган.

Бурчакли камоннинг дизайни силлиқ ва аниқ тортишиш имконини беради. Ёй елкаларининг бутун узунлиги бўйлаб эгилади ва марказдаги бурчак қаттиқ бўлади, шунинг учун камон бўшатилганда кескин силкиниш бўлмайди. Бундан ташқари, камоннинг ипини 101 см гача тортиш мумкин ва шу сабабдан бурчакли камонлар милоддан аввалги 2-минг йилликдаги оддий камонларга нисбатан анча узоқ масофага ўқ отиш имконини берган.

Қизиқ фактлар

Аменхотеп ИИ моҳир камончи сифатида танилган; фақат фир’авннинг ўзи торта олади деб айтилган шахсий камон, эгаси билан бирга Шоҳлар водийсидаги КВ35 қабрига дафн этилган. Бу ҳикояга асосланиб, Геродот томонидан Камбиз ИИ Эфиопия шоҳининг камони ипини торта олмагани ҳақида ҳикоя пайдо бўлди.

Ҳаволалар

• Эдвард Макюан, Роберт Л. Миллер, Кристофер Бергман . Эрта камон дизайни ва қурилиши Эдвард Макюэн, Роберт Л. Миллер, Кристофер А. Бергман эрта камон дизайни ва қурилиши