Mixail Bakunin

Михаил Александрович Бакунин (1814.18.5, Твер губерняси — 1876.19.6, Берн) — инқилобчи, анархизм назариётчиларидан бири. 1848 — 1849 йиллардаги Европа (Париж, Дрезден, Прага) инқилобий ҳаракатларининг иштирокчиси. 1849-йил майида Бакунинни Дрезден қўзғолони раҳбарларидан бири сифатида Саксония ва Австрия ҳукуматлари ўлимга, сўнг умрбод қамоққа ҳукм қилди. Кейинроқ Бакунин Россия ҳукумати қўлига топширилгач, Николай И буйруғи билан Сибирга сургун этилди. 1861-йилда Бакуниннинг у ердан қочиб, Япония ва Америка орқали Лондонга келди. Турли инқилобий ташкилотлар, нашрлар, махфий жамиятлар ишида фаол қатнашди. 1868-йилда 1-Интернационалга кириб, Маркс ва сафдошларига қарши кураш бошлади. Бакунин "Давлат тузуми ва анархия" (1873) асарида тарих — эволюцион жараён, у инсониятнинг "ҳайвонот дунёсидан" "озодлик дунёси" сари ҳаракатидан иборат, деган ғояни илгари сурди. Унинг фикрича, тараққиётнинг юқори босқичида зулм-истибдодга асосланган ҳар қандай давлат барҳам топади, инсоннинг барча қобилиятлари камолга етиши учун имкон яратилади.

Адабиётлар

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил