Ziyosfera

Mixail Tyurin

 

Михаил Владиславович Тюрин
Таваллуди 1960-йил 2-март (1960-03-02) (66 ёш)
Коломна, РСФСР, СССР
Касби механик инженер
Миллати Рус
Мукофотлари
Космик карера
Космосдаги вақт
 532 кун 2 соат 50 дақоқа
Танлаш 1994
Миссиялар СТС-105/СТС-108 (Эхпедитион 3), Союз ТМА-9 (Эхпедитион 14), Союз ТМА-11М (Эхпедитион 38/39)
Миссия белгиси

Михаил Владиславович Тюрин (русча: Михаил Владиславович Тюрин; 1960-йил 2-мартда туғилган) - собиқ россиялик космонавт, у Халқаро космик стансияга бир нечта миссияларни амалга оширган ва фаолияти давомида тўртта космик юришни якунлаган. Космонавт сифатидаги фаолияти учун унга Россия Федерацияси Қаҳрамони унвони берилган.

Шахсий ҳаёти

Майкл Тюрин Москва ташқарисидаги кичик шаҳар Королевда яшайди. У 1960-йил 2-мартда Россиянинг Коломна шаҳрида (ўша пайтда Совет Иттифоқининг бир қисми) (Москвадан 60 миля узоқликда) ота-онаси ҳозирда истиқомат қиладиган жойда туғилган. У Татяна Анатолейвна Тюрина билан турмуш қурган. Уларнинг 1982-йилда туғилган Александра исмли қизи бор. У бўш вақтларида сузишни яхши кўради.

Та'лим

1984-йилда Москва авиация институтини муҳандислик ва механик парвоз билан боғлиқ математик моделларни яратиш мутахассислиги бўйича тамомлаган. Ҳозирда ўз илмий йўналиши бўйича илмий изланиш олиб бормоқда.

Тажриба

Авиация институтини тугатгач, у Энергиа корпорациясида муҳандис бўлиб ишлай бошлади. Ишининг асосий мавзулари динамика, баллистика ва дастурий та'минотни ишлаб чиқиш эди. Унинг шахсий илмий изланишлари космонавтларни космик кемалар ҳаракатини қўлда бошқаришга тайёрлашнинг психологик жиҳатлари билан боғлиқ.

Мукофотлар

Тюрин Россия Федерацияси Қаҳрамони медали билан тақдирланган.

Космонавт фаолияти

Михаил Тюрин (ўнгда) ва Майкл Э. Лопез-Алегриа Пирс ўрнатиш бўлимида космосга чиқиш олдидан операцияларни амалга оширмоқда

1994-йилда у космонавтларни тайёрлашни бошлаш учун танланди ва 1998-йилда у экспедиция 3 экипажи учун борт муҳандиси сифатида ўқишни бошлади. У, шунингдек, биринчи ИСС миссияси учун захира экипаж а'зоси сифатида хизмат қилган.

Экспедиция 3

Тюрин Халқаро космик стансияда Эхпедитион 3 экипажи таркибида яшаган ва ишлаган[1]. Спаcе Шуттле Тюрин ва СТС-105 миссиясидаги бошқа олти экипаж а'зоси билан 2001-йил 10-августда Кеннеди космик марказидан (КСC) коинотга учирилди. Шутл 12-август куни УТC вақти билан соат 18:41да ХКСга туташди. Тюрин 1-чи парвоз муҳандиси сифатида стансия бортида тахминан 4 ой ишлади. Узоқ муддатли миссия давомида Эхпедитион 3 экипажи 2001-йилги Леонид метеорит бўронининг ноёб кўринишини томоша қилди[2]. Экспедициянинг 3 нафар экипаж а'золари, НАСА астронавти Френк Калберцон, Тюрин ва космонавт Владимир Дежуровлар белгиланган ишларни якунлагандан сўнг космик кемада Ерга қайтишди. Эндеавоур СТС-108 миссияси 4-экспедиция экипажини ХКСга етказди ва 2001-йил 17-декабрда КСCга қўнди.

Экспедиция 14

Михаил Тюрин 14-экспедиция борт муҳандиси. ХКСнинг Дестинй лабораториясида Реаксия ва мослашиш имкониятларини синаб кўриш (ТРАC) тажрибаси билан ишламоқда.

Тюрин НАСА астронавти Майкл Лопес-Алегрия ва космик парвоз иштирокчиси Анушеҳ Ансорий билан 2006-йил 18-сентабр куни УТC вақти билан соат 04:08да Байқўнғир космодромидан “Союз ТМА-9” космик кемасида ХКСга кўтарилди[3]. Икки кунлик автоном парвоздан сўнг космик кема 20-сентабр куни соат 05:21да ХКСга туташди. Тюрин "Союз" қўмондони сифатида хизмат қилди ва ХКС билан қўшилгандан сўнг улар ИСС бортидаги доимий экипаж билан алмашиб, 14-экспедициянинг ўн тўртинчи стансия экипажига айландилар. Тюрин борт муҳандиси сифатида Халқаро космик стансияда 215 кун ўтказди[4]. Тюрин, Лопес-Алегрия ва коинот парвози иштирокчиси Чарлз Симони ташувчи "Союз ТМА-9" капсуласи 2007-йил 21-апрел куни соат 12:30да Қозоғистоннинг Қарағанда шаҳридан жануби-ғарбий томонга қўнди[5].

Экспедиция 38/39

38-экспедиция борт муҳандиси Михаил Тюрин ХКСга кираётганда Олимпия маш'аласини ушлаб турибди.

Тюрин 2013-йил 7-ноябрда ХКС билан туташган Союз ТМА-11М рейси командири эди. Тюрин, америкалик астронавт Рик Мастраккио ва япон астронавти Коичи Вакатани ўз ичига олган “Союз ФГ” ракетаси ГМТ вақти билан соат 04:14 да Байқўнғир космодромидан кўтарилиб, олти соатдан кейин ХКСга туташди. "Союз ТМА-11М" экипажи 2014-йилги Сочи Олимпиадаси маш'алини кўтариб чиқди[6]. ИССда Тюрин, Мастраккио ва Ваката Фёдор Юрчихин, Карен Нйберг, Лука Пармитано, Олег Котов, Сергей Рязанский, Майкл Хопкинс билан учрашишди. Бу 2009-йил октабр ойидан бери биринчи марта орбитал стансияга космик кема ўрнатилмаган ҳолда стансия бортида тўққиз киши бирга хизмат қилган ҳолат эди.

Тюрин космик станцияда бўлганида, инсон танасининг нол тортишиш кучига қандай мослашишини тушунишнинг бир қисми сифатида юрак-қон томир ва неврологик тизимларни ўрганиш билан шуғулланган[7].

Тюрин 2014-йил 14-май куни коинотда 188 кун бўлганидан кейин Ерга қайтди. Тюрин бортида бўлган “Союз” экипажи УТC вақти билан соат 01:57да Қозоғистоннинг Жезказған шаҳридан жануби-шарқга қўнди.

Космик юришлар

2010-йил июн ойи ҳолатига кўра, Тюрин тўрт марта космик юришни амалга оширди. Тюриннинг тўртта космик юриши ЭВА вақти 17 соат 14 дақиқа.

Тюрин ўзининг биринчи учта космик юришини ХКС 3-экспедиция миссияси таркибида ўтказди[8] 2001-йил 8-октабрда Тюрин ва Дежуров рус космонавтлари томонидан амалга ошириладиган 100-космик юришни нишонлаш учун ХКС ташқарисига чиқишди[9].. Космик юришнинг асосий мақсади Пирс ўрнатиш бўлинмасини жиҳозлаш ва янги келган бўлинма ва Звезда модули ўртасида алоқа ўрнатиш эди. Космик саёҳатчилар иккита станция бўлими ўртасида космик радио алоқасини та'минлайдиган кабел ўрнатдилар. Шунингдек, улар янги бўлимга тутқичлар ва ташқи зинапояни ўрнатдилар, бу космосга учувчиларга Пирс тарк этишга ёрдам беради. Тюрин ва Дежуров станцияга Стрела юк кранини ўрнатдилар. Космосга чиқиш 4 соат 58 дақиқа давом этди ва УТC вақти билан соат 19:21да тугади.

Михаил Тюрин Орлан скафандри кийган ҳолда.

2001-йил 15-октабрда Тюрин ўзининг иккинчи марта космосга юришини амалга оширди[8]. Икки космик саёҳатчи Пирс ҳаво блокидан ХКС ташқарисидаги коинотга чиқишди. Дежуров ва Тюрин Пирснинг ташқи қисмида рус тижорат тажрибаларини ўрнатдилар. Тажрибалар орасида турли материалларнинг узоқ вақт давомида космик муҳитга қандай та'сир қилишини ўрганиш тўплами мавжуд эди. Улар МПАC-СЕЭДС деб номланган тергов портфел ўлчамидаги учта контейнерда жойлашган. Космосга чиқиш 5 соат 52 дақиқа давом этди.

2001-йил 3-декабрда Тюрин ўзининг учинчи марта космик юришини амалга оширди[10]. Орлан скафандрларини кийган Тюрин ва Дежуров УТC вақти билан соат 13:20да Пирс ҳаво блокидан сузиб чиқишди. Дежуров ва Тюрин “Прогресс” кемасини ХКСга маҳкам боғланишига халақит берган нотўғри резина муҳрни олиб ташлаш учун кесувчи асбобдан фойдаланишди. Икки космик саёҳатчи, шунингдек, олдинги юк кемасининг резина муҳри қолдиқларини ва ўрнатиш интерфейсини суратга олди. Космосга чиқиш 2 соат 46 дақиқа давом этди.

2006-йил 22-ноябрда Тюрин ўзининг тўртинчи марта коинот саёҳатини УТC вақти билан соат 23:17да бошлади. Тюрин костюмидаги совиб кетиш муаммоси туфайли космик юриш режалаштирилган 20:00 бошланиш вақтидан кечиктирилди. Тюрин костюмдан чиқиб, эгилиб қолган шубҳали шлангни тузатди. Космосда юриш пайтида Тюрин Пирс ҳаво блокининг ташқи қисмидан голф тўпини урди[11]. Ушбу "тажриба"га Торонтода жойлашган Элемент 21 тижорат компанияси томонидан ҳомийлик қилинган бўлиб, у скандиюмдан голф клубларини ишлаб чиқаради. Тўпнинг оғирлиги атиги 3 граммеди. Бундай оғирлик тасодифан урилиши мумкин бўлган стансия компонентларига зарар етказиши даргумон. Икки космик саёҳатчининг навбатдаги вазифаси 2006-йил 26-октабрда қўнган Прогресс М-58 космик кемасидаги Курс антеннасини текшириш эди. Тюрин ва Лопес-Алегрия Звезда модулининг орқа томонига ўтиб, антеннани суратга олишди. У ҳали тўлиқ узайтирилганлиги сабабли Тюрин мандални бўшатиш учун торнавида ишлатди ва антеннани тортиб олишга ҳаракат қилди. Россиялик парвоз бошқарувчилари ҳам моторни ишга тушириш орқали уни орқага қайтаришга ҳаракат қилишди. Иккаласи ҳам муваффақиятга эриша олмади ва вазифа тарк этилди. Кейин улар WАЛ антеннасини бошқа жойга кўчиришди. Я'ни учувчисиз Европа юк ташувчисини Автоматлаштирилган транспорт воситасини станцияга туташтириш учун бу вазифа қўйилган эди. Икки космик саёҳатчи, шунингдек, паст Ер орбитасида зарядланган ва нейтрал зарраларни тавсифловчи БТН нейтрон тажрибасини ўрнатди. Тюрин ва Лопез-Алегрия 23-ноябр куни соат 04:55да Пирс ҳаво блокига қайтгунга қадар БТНдан иккита термал қопқоқ ўчирилди. Космосга чиқиш 5 соат 38 дақиқа давом этди.

Манбалар

  1. ↑ НАСА. „Эхпедитион 3: Эхпандинг Спаcе Статион Сcиэнтифиc Ресеарч“ (25-июл 2001-йил). Қаралди: 7-июн 2010-йил.
  2. ↑ НАСА. „Тҳе cреw оф тҳе Интернатионал Спаcе Статион энжоед а униқуэ виэw оф тҳе 2001 Леонид метеор сторм“. 2022-йил 15-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-июн.
  3. ↑ „Миссион оф Союз ТМА-9“. РуссианСпаcеWеб.cом. Қаралди: 7-июн 2010-йил.
  4. ↑ „Микҳаил Тюрин Руссиан Cосмонаут“. www.жсc.наса.гов. Қаралди: 13-октабр 2013-йил.
  5. ↑ НАСА. „Эхпедитион 14 Ландс ин Казакҳстан“ (21-апрел 2007-йил). 2010-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-июн.
  6. ↑ Роберт З. Пеарлман. „Олймпиc Торч Лаунчес Инто Орбит wитҳ Неw Спаcе Статион Cреw“. СПАCЕ.cом (7-ноябр 2013-йил). Қаралди: 29-май 2014-йил.
  7. ↑ НАСА. „Префлигҳт Интервиэw: Микҳаил Тюрин“ (24-октабр 2013-йил). 2022-йил 1-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-июн.
  8. ↑ 8,0 8,1 НАСА. „Эхпедитион Тҳреэ Спаcеwалкс“. 2001-йил 6-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-июн 2010-йил.
  9. ↑ Тодд Ҳалворсон. „Cосмонауц Cомплете Ҳисториc 100тҳ Руссиан Спаcеwалк“. СПАCЕ.cом (8-октабр 2001-йил). 4-январ 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-июн 2010-йил.
  10. ↑ Тодд Ҳалворсон. „Спаcеwалкерс Wалтз Тҳроугҳ Статион Репаир Wорк; Эндеавоур Лаунч Он Тап Туэсдай“. СПАCЕ.cом (3-декабр 2001-йил). 2-июл 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-июн 2010-йил.
  11. ↑ НАСА. „Спаcеwалкерс Теэ Офф он Сcиэнcе, Мечаниcс“ (22-ноябр 2006-йил). 2008-йил 24-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-июн. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Mixail_Tyurin" dan olindi