Михаил Илйич Усанович (1894-йил 5-июн, Житомир – 1981-йил 15-июн, Олмаота) – совет физик кимёгари, Қозоғистон ССР Фанлар академияси академиги (1962), Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган фан арбоби[1]. 1938-йилда кислоталар ва асосларнинг умумий назариясини ишлаб чиққан.

Михаил Илйич Усанович
Таваллуди 5-июн 1894-йил
Житомир, Россия империяси
Вафоти 15-июн 1981-йил
Олмаота, Қозоғистон ССР, СССР
Иш жойлари Томск давлат университети, С.М.Кирова номидаги Қозоқ давлат университети, Ўрта Осиё университети
Мукофотлари

Ҳаёти

Михаил Илйич Усанович 1894-йил 5-июнда тиш шифокори Иля-Хаим Леибович Усанович оиласида туғилган. 1917-йилда Санкт-Петербург университетининг физика-математика факултетининг табиий фанлар бўлимини тугатган.

1918-йилдан ўқитувчилик қилган. 1920-йилгача у Украина ССР Фанлар академиясининг Киев шаҳридаги академик В.И.Вернадский бошчилигидаги кимёвий лабораториясида ишлаган. 1924–1929-йилларда кимё-фармацевтика заводининг техник директори ва Киев политехника институти ходими бўлган. 1930-йилдан Томск университети профессори, таълим факултетининг ноорганик ва аналитик кимё кафедраси мудири, Физика-математика факултети декани бўлиб ишлаган. 1934-йилда СФТИ директорининг илмий ишлар бўйича ўринбосари бўлган. 1931—1932-ўқув йилида Томск педагогика институтида ишлаган.

1935-йилдан Ўрта Осиё университетида дарс берган. Кимё фанлари доктори бўлган(1938).

1944-йилдан то вафотигача Қозоқ давлат университети кафедрасини бошқарган.

Михаил Илйич Усанович 1981-йилда вафот этган ва Олмаота марказий қабристонига дафн этилган[2].

Асосий илмий ишлари

Ечимларнинг миқдорий назариясини ишлаб чиққан. У аномал электр ўтказувчанлик деб аталадиган нарса истисно эмас, балки қоида эканлигини кўрсатган ва Оствалд суюлтириш қонунини кўпчилик эритмаларга қўллаш нотўғри эканлигини исботлаган. Кислоталар ва асосларнинг умумий назариясини ишлаб чиққан. У кимёвий ўзаро таъсир содир бўлган тизимлар, таркиби мувозанатли консентрациялар билан ифодаланган тақдирдагина идеал эритмалар қонунларига бўйсунишини аниқлаган. Эритмаларнинг коллигатив бўлмаган хоссаларининг (зичлик, қовушқоқлик) уларнинг таркибига боғлиқлиги учун тенгламалар чиқарган.

Адабиётлар

  • Усанович Михаил Ильич // Профессора Томского государственного педагогического университета: Биографический словарь / Авт.-сост. Т. В. Галкина. — Томск: Изд-во ТГПУ, 2005. — ИСБН 5-89428-175-Х

Манбалар

  1. ↑ „УСАНОВИЧ, Михаил Ильич“. www.пҳйсчем.чимфак.сфеду.ру. Қаралди: 30-ноябр 2023-йил.
  2. ↑ „Усанович Михаил Ильич (1894-1981)“. www.ҳеритагенет.унесcо.кз. 2025-йил 24-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30-ноябр 2023-йил.

Ҳаволалар