Mixail Velikanov
Михаил Андреевич Великанов (1879-йил 10-январ, Қозон – 1964-йил 1-май, Илйичево, Ленинград вилояти) – совет гидрологи, ер гидрологиясининг асосчиларидан бири.
| Михаил Андреевич Великанов | |
|---|---|
| Таваллуди |
10-январ 1879-йил Қозон, Россия империяси |
| Вафоти |
1-май 1964-йил Илйчево, Вйборг тумани, Ленинград вилояти |
| Фуқаролиги |
|
| Соҳаси | гидрология |
| Иш жойлари | Тошкент давлат университети |
| Таълими | Санкт-Петербург темир йўл муҳандислари институти |
| Мукофотлари |
|
Техника фанлари доктори (1935). СССР Фанлар академиясининг „гидрология, канал оқимлари динамикаси“ ихтисослиги бўйича техника фанлари бўлимининг мухбир аъзоси (1939). Қозоғистон ССР Фанлар академиясининг мухбир аъзоси (1939). РСФСРда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1948). Темир йўл халқ комиссарлиги (НКПС) Олий техника қўмитаси кенгаши аъзоси (1921–1922). Давлат геофизика институтининг ҳақиқий аъзоси (Москва, 1924), Марказий электротехника кенгашининг гидротехника бўлими аъзоси (1924). СССР Фанлар академиясининг Геология-география фанлари бўлими қошидаги оқимларни ўрганиш комиссияси раиси (1947). Халқаро денгиз конгресслари ассоциациясининг умрбод аъзоси.
Ҳаёти
Михаил Андреевич Великанов 1879-йил 10-январда Қозон шаҳрида туғилган. 1903-йилда Санкт-Петербург темир йўл муҳандислари институтини тамомлаган.
1903–1912-йилларда Томск темир йўл округи бошқармасининг кичик муҳандиси, кема инспектори (Томск, Красноярск) бўлган.
Биринчи жаҳон уруши пайтида 1914–1916-йилларда Буг ва Березина дарёлари бўйлаб кўприклар қурилишига раҳбарлик қилган.
Инқилобдан кейин, 1920-йилгача у Томск технология институтида дарс берган ва ички сув йўллари кафедраси мудири бўлган.
1920-йилдан Сибир қишлоқ хўжалиги институти муҳандислик-мелиорация факултети декани бўлган.
Москвага кўчиб ўтгандан сўнг, 1921–1922-йилларда Москва Ер тадқиқотлари институтининг гидрология кафедрасининг профессори, 1923–1930-йилларда Москва Олий Техника Университетининг профессори бўлган.
1930-йилдан Москва Гидрометеорология институтида ер гидрологияси кафедрасини бошқарган. 1933-йилдан 1935-йилгача Ленинграддаги Гидротехника илмий тадқиқот институтида гидромеханика гуруҳи раҳбари, шунингдек, 1933–1936-йилларда Марказий Экспериментал гидрология ва метеорология институти экспериментал гидрология секторининг мудири бўлган.
Улуғ Ватан уруши йилларида эвакуация вақтида Тошкентга келган. Ўрта Осиё давлат университетида 1941–1943-йилларда дарс берган. Физика-математика факултетида гидрология ихтисослигини ташкил қилган.
1945–1953-йилларда Москва давлат университети физика факултети каналлар оқими физикаси кафедрасини бошқарган.
Михаил Андреевич Великанов 1964-йил 1-майда Илйчевода вафот этган ва Зеленогорскда дафн этилган.
Мукофотлари
- Ленин ордени (1953)
- Меҳнат Қизил Байроқ ордени (1944)
- Қизил Юлдуз ордени (1945)
- РСФСРда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1948)
Оиласи
- Биринчи рафиқаси – Александра Анатолевна Великанова[1][2].
- Иккинчи рафиқаси – Наталя Александровна Великанова (02.03.1909–?)[3][4].
- Қизи – Татяна Великанова (1932—2002).
- Қизи – Зоя[3].
- Қизи – Ксения (Ася) (1936-1987)[5][6].
- Қизи – Екатерина[6].
- Қизи – Мария[6].
- Ўғли – Андрей Великанов[4].
- Ўғли – Кирилл Великанов.
Адабиётлар
- Широкова В. А., Собисевич А. В. Научний пут Михаила Андреэвича Великанова: созданиэ геофизического направления в гидрологии и науки о руслових процессах // Фундаменталная и прикладная гидрофизика. 2020. – Т. 13. – № 1. – С. 89—98.
Манбалар
- ↑ „И. Н. Соловьева. Гибель сенатора“. 2019-йил 2-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 1-феврал.
- ↑ „Русское антропософское движение“. 2019-йил 3-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 2-феврал.
- ↑ 3,0 3,1 cом/пеопле/%Д0%97%Д0%БЕ%Д1%8Ф-%Д0%92%Д0%Б5%Д0%ББ%Д0%Б8%Д0%БА%Д0%Б0%Д0%БД%Д0%БЕ%Д0%Б2%Д0%Б0/4868475892530124598 Зоя Великанова[сайт ишламайди]
- ↑ 4,0 4,1 „«Она была лучшей из нас»“. 2018-йил 16-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 1-феврал.
- ↑ „Памятник на могиле Татьяны Великановой“. 2019-йил 2-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 1-феврал.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Юлий Даниэл. „Я все сбиваюс на литературу“ М.: Изд-во Звеня. 2000
Ҳаволалар
- „Великанов Михаил Андреевич“. Летопись Московского университета. 2018-йил 28-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 19-декабр.