Mixail Xovrenko
Михаил Александрович Ховренко (1866.17.3, Степанакерт — 1940. 24.11, Тошкент) — виношунос-кимёгар олим. Ўзбекистонда вино саноати ташкилотчиларидан бири. Москва олий техника билим юртини тугатган (1892). "Магарач"да кимёгарвиночи, 1909-йилдан Москва қишлоқ хўжалиги институтида ўқитувчи, профессор (1912). 1927-йилда "Ўзбеквино" трестида бош виношунос ва Ўрта Осиё университетида (Самарқанд) профессор Кагор типидаги ва бошқа винолар ишлаб чиқариш технологиясини соддалаштиришга имкон берувчи "розенштейнховренко усули"ни таклиф қилган; портвейн ва мадера тайёрлашда виноларни иссиқ (ҳароратда сақлаб) етилтириш технологиясини ишлаб чиққан ва бу усул корхоналарда оммавий тарзда қўлланила бошланди. Х. Ўзбекистонда узумчилик ва виночилик ривожига катта ҳисса қўшди.
| Михаил Ховренко | |
|---|---|
| Таваллуди |
17(29)-март 1866-йил |
| Вафоти |
1940-йил Тошкент |
| Фуқаролиги |
 СССР |
| Таълими |
Москва олий техника мактаби Магарач виночилик институти |
| Касби | Кимёгар |
| Мукофотлари |
 |
Биографияси
1866-йил 17 (29)-мартда Хонкендида (ҳозирги Степанакерт, Тоғли Қорабоғ, Озарбайжон) туғилган.
1884-йилда мактабни тамомлаган ва хайрия жамияти маблағлари ҳисобидан Москва техника мактабида ўқишни давом эттирган. 1892-йилда коллежни имтиёзли диплом билан тугатиб, ҳарбий хизматни ўтаган ва Старожиловский спиртли ичимликлар заводида ишлай бошлаган. 1895-йилда Магарачдаги виночилик олий курсларини тамомлагандан кейин 1896-йилдан 1906-йилгача шогирдлари билан биргаликда рус виноларининг кимёвий таркибини ўрганди. 1897-йилда Ховренко Франсия ва Австрияга 8 ойлик хизмат сафари билан бориб, виночилик соҳасида экспериментал-маърифий ишларни ташкил этиш билан танишган.
1906-йилда инқилобий фаолиятда айбланиб ҳибсга олинган ва Феодосия қамоқхонасига ташланган. 1908-йилда озодликка чиққандан сўнг, у Санкт-Петербург қишлоқ хўжалиги бошқармасида узумчилик ва виночилик бўйича катта мутахассис даражасини олган.
1927-йилда Ўзбекистонга кўчиб ўтади ва у ерда „Ўзбеквино“ трестининг бош виночиси бўлади, кейинроқ ўқитувчилик фаолиятини бошлайди: дастлаб Тошкентдаги Ўрта Осиё давлат университети профессори, кейинчалик Самарқанд давлат университети профессори бўлган. 1930-йилдан Ўрта Осиё мева-сабзавот ва Сабзавотчилик институти ишлаган. 1936-йилда „Ўзбеквино“ трестида бош муҳандис-винокор бўлиб ишлаган, Самарқанд шаҳрида жойлашган вино заводига (ҳозирги Ховренко вино заводи) раҳбарлик қилган[1][2]. 1940-йилдан Самарқанд шароб комбинати унинг номи билан аталган[3].
Марказий Осиё учун янги узум навлари – Фурминт, Тоурига етиштиришни ташкил этиш; майдонни Саперави, Cабернет Саувигнон, Морастел навлари билан узумзорлар билан кенгайтирди. Ўзбекистонда ишлаб чиқариладиган бир қанча винолар, жумладан, ликёр типидаги маркали „Ўзбекистон“ ва маркали „Ҳосилот“ винолари муаллифи. Бир неча бор халқаро дегустация танловларида қатнашган. Меҳнат Қизил Байроқ ордени билан тақдирланган. 1940-йил 24-ноябрда Тошкентда вафот этган. Самарқанддаги Ховренко номидаги Вино заводи ҳозир ҳам вино, коняк ва ароқнинг янги навларини ишлаб чиқармоқда.
Манбалар
- ↑ „Музей Виноделия при Винзаводе им. Ховренко, Самарканд“. адвантоур.cом. Қаралди: 22-сентабр 2023-йил.
- ↑ „Узбекистан. Винный завод им. Ховренко М.А“. Қаралди: 22-сентабр 2023-йил.
- ↑ Онлайн-энсиклопедія Қомус. (Wайбаcк Мачине сайтида 2021-01-09 санасида архивланган)(ўзб.)
 | Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
 | Олим ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |