Mixail Zaprometov
Михаил Николаэвич Запрометов (1918-2008) — биолог , К. А. Тимирязев мукофоти лауреати (1995).
| Михаил Николаевич Запрометов | |
|---|---|
| Таваллуди |
1918-йил 20-июн Тошкент |
| Вафоти |
2008-йил 9-март Москва |
| Соҳаси | Биология |
| Таълими | Москва давлат университетининг кимё факултети |
| Мукофотлари | К. А. Тимирязев мукофоти лауреати (1995) |
Совет микологи, фитопатологи ва энтомологи Николай Запрометовниннг ўғли.
Биография
1918-йил 20-июнда Тошкент шаҳрида Туркистон ўсимликларни ҳимоя қилиш стансияси илмий ходими Николай Запрометов оиласида туғилган.
1936-йилда у ўрта мактабни имтиёзли диплом билан тугатди ва Москва давлат университетининг кимё факултетига ўқишга кирди. Ўқишини 1941-йилда тугатди.
3-курсда "Москва университетида кимё тарихи ҳақида" мақоласини нашр этди. “Мономерик карбамид эритмаларида хамиртуруш ёрдамида сахарозани ажратиб олиш” мавзусида номзодлик диссертациясини ҳимоя қилди.
1941-йил 1-июлда Қизил Армия сафига чақирилди. Радиация, кимёвий ва биологик мудофаа ҳарбий академияси курсларни тамомлади. 1941-йил 1-декабрда 2-даражали ҳарбий техник сифатида фронтга жўнатилди, бутун уруш давомида кимёвий моддалар билан ишлаган. 1946-йилда "Германия устидан қозонилган ғалаба учун" медали билан тақдирланган[1].
Демобилизациядан сўнг СССР Фанлар академиясининг Бах биокимё институтининг биосинтез лабораториясига ишга қабул қилинди. Курсанов раҳбарлигида чой таркибидаги фенол бирикмалари бўйича тадқиқотлар бошланди.
1952-йилда у “Чой танини. Унинг таркиби, хоссалари ва ўзгаришлари” номли мақоласини чоп этди.
1954-йилда у СССР Фанлар академиясининг К. А. Тимирязев номидаги Ўсимликлар физиологияси институтига ишга кирди.
1963-йилда "Катехинлар биокимёси" мавзусида докторлик диссертациясини ҳимоя қилди.
Илмий ва ижтимоий фаолият
Унинг биринчи тадқиқотлари чой ўсимликлари фенолларининг биокимёсига бағишланган эди. У ўша даврда кам ўрганилган фенолик бирикмаларнинг кимёвий табиатини, уларнинг ўсимликларда тарқалиши, биосинтези ва функсияларини ўрганди. Москва давлат университетининг биология факултетида фенолик бирикмалар биокимёси фанидан дарс берган.
Кўп йиллар давомида “Ўсимликлар физиологияси”, “Биокимё”, “Умумий биология” журналларида таҳририят а’зоси бўлган. Биология бўйича Олий аттестация комиссияси эксперт кенгашини бошқарган. 400 дан ортиқ илмий мақолалар “Фенол бирикмаларининг биокимёси” дарслиги, шунингдек, 4 та патент муаллифи[2].
Мукофотлар
- "Германия устидан қозонилган ғалаба учун" медали (1946)
- К. А. Тимирязев номидаги мукофот (1995) - “Фенол бирикмалари. Ўсимликларда тарқалиши, метаболизми ва функциялари"
- Россия Федерациясида хизмат кўрсатган фан арбоби (1999)
Манбалар
- ↑ „Группа фенольного метаболизма растений“.
- ↑ „МИХАИЛ НИКОЛАЕВИЧ ЗАПРОМЕТОВ (19182008 ГГ.) Биология“. 2023-йил 23-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 23-ноябр.
- Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arboblari
- „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
- Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
- Biologiya fanlari doktorlari
- Moskvada vafot etganlar
- 2008-yilda vafot etganlar
- 9-martda vafot etganlar
- Toshkentda tugʻilganlar
- 1918-yilda tugʻilganlar
- 20-iyunda tugʻilganlar