Miya pardasi
Бу мақолада ички ҳаволалар жуда кам. |
Мия пардаси — умуртқали ҳайвонлар ва одамнинг бош мияси ҳамда орқа миясини ўраб турадиган мембрана. Бириктирувчи тўқимадан иборат. Мия пардаси устма-уст жойлашган учта пардадан иборат; қаттиқ парда — калла суягининг ички юзасига, умуртқа канали деворига (орқа мияда) ёпишиб туради ва томирларга бой; тўрпарда — юпқа ва жуда кўп тешикли бўлиб, унинг остидаги бўшлиқларда тиниқ мия суюқлиги (ликвор) туради; томирл и парда —контомир ва нервларга бой юпқа парда бўлиб, пўстлоқ эгатларининг орасига кириб жойлашган. Парда томирлари мия суюқлигини чиқаришда қатнашади.[1]
Мийя пардаси ёки мийялик пардаси (менингес) — бу миянинг ҳимоя қилувчи қаватларидир. Улар миянинг ва умуртқа мия (спинал cорд)нинг устида жойлашган учта асосий қатламдан иборат:
Дура матер (қаттиқ пардаси): Бу қатлам энг ташқи ва қалин бўлиб, миянинг ҳимоя қилишда биринчи даражали рол ўйнайди. У жуда кучли ва зарбаларга чидамли. Бош суягига ва умуртқа каналига зич бириккан бо’либ, мия ва орқа миянинг ташқи та’сирларидан ҳимоя қилади.
Арачноид матер (пичоқ пардаси): Дура матернинг остида жойлашган нозик ва суюқликка тўла қаватдир. Ушбу парданинг ичида кўплаб майда томирлар ва миянинг суюклиги (ликвор) жойлашган бўлиб, у миянинг ўрта ҳимояси ҳисобланади.
Пиа матер (мияга яқин пардаси): Бу қатлам миянинг юзасига бевосита туташади қатлам энг ички қисмда жойлашган бо’либ, мия ва орқа мия билан бевосита бирикиб туради. Унинг вазифаси асаб то’қималарига қон айланишини та’минлаш ва уларни озиқлантиришдир.ва миянинг кичик томирларини ўз ичига олади. Пиа матер миянинг озуқа билан та’минланишини ва зарарланишдан ҳимоя қилишини та’минлайди.
Мийялик пардалари асосан мияни жисмоний зарбалардан, инфексиялардан ва бошқа шикастланишлардан ҳимоя қилади. Мийя суюқлиги (ликвор) ушбу қатламлар орасида жойлашган бўлиб, миянинг ҳимоясини мустаҳкамлаш ва унинг тўғри ишлашини та’минлашда муҳим аҳамиятга эга.
Манбалар
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (август 2024) |