Smartfon s podklyuchyonnim mPOS-terminalom
МПОС терминалига уланган смартфон

Мобил эквайринг (инглизча: мобиле аcқуиринг) — бу смартфон уланган мПОС терминали орқали банк картасидан тўловларни амалга ошириш учун мўлжалланган 2013-йилги[1] технологиядир[2].

Мобил банкингнинг бир қисми сифатида у банк карталари, онлайн-банкинг тизимлари ва электрон пуллар билан бир қаторда нақд пулсиз ҳисоб-китоблар тизимига киритилган[3].

Евстратов ва Бережнованинг (2013) фикрига кўра мобил эквайринг туфайли нисбатан иқтисодий самарадорлик доирасида „нақд пулсиз тўловлар фаолиятнинг барча соҳаларида мавжуд бўлади“[4].

Технология АҚШда Сқуаре лойиҳаси доирасида ишлаб чиқилган. Кейинчалик, у Россия ва МДҲ мамлакатларида пайдо бўлди. Мобил эквайринг хизмати турли мамлакатларда фарқ қилади, чунки бу мамлакатларнинг тўлов соҳасидаги қонунчилиги бошқачадир.

Тўлов тизимлари нақд пулсиз тўловларни компаниялар учун ўзларининг сертификатлаш дастурларига эга. МастерCард уларнинг талабларига жавоб берадиган сертификатланган мПОС провайдерларининг глобал рўйхатига эга — Мобиле ПОС Селф-cертифиэд Солутион Провидерс[5], ВисаРеадй[6] мақомини олиш учун эса мукаммал тест ва аудит талаб қилинади.

Ҳар қандай операцияни амалга оширишда 2,5 % дан 2,75 % гача бўлган оралиқда комиссия фоизи олиб ташланади (бу банкларнинг тариф сиёсатига қараб фарқ қилиши мумкин — Раиффеисенбанк, Сбербанк, ВТБ — 2,75 %, Владпромбанк — 2,5 %). Асосий маблағни банк картасини чиқарган банк-эмитент олади, сўнгра барча жараёнларни амалга оширган эквайинг банк ўз фоизини олади, ушбу хизматни тақдим этганлиги учун ВИСА ва МастерCард ҳам ўз улушини олади[7]

Россияда банк картаси билан тўловни амалга ошириш маданияти ривожланишда давом этмоқда. Марказий банк маълумотларига кўра 2014-йил 1-июл ҳолатига мувофиқ 220,6 миллион пластик карталар[8], чиқарилган, яъни Россия Федерациясининг ҳар бир фуқароси, шу жумладан, чақалоқлар учун аллақачон 1,54 та карта мавжуд

2014-йил сентабр ҳолатига кўра, мПОС бозори классик ПОС бозорининг 1 % дан камроғини ташкил этади, бироқ салоҳият жуда катта. Марказий банк маълумотларига кўра сўнгги 2 йил ичида товар ва хизматлар учун тўловлар бўйича операциялар ҳажми 2,5 баробар ошди[9].

Яна қаранг

Манбалар

Адабиётлар

Қўшимча ўқиш

Ҳаволалар