Mobil ekvayring
Бу мақола ўзбек тилининг имло қоидаларига мувофиқ ёзилмаган. Қаранг: ВП:ОРФО. |
Бу мақола викилаштирилиши керак. |

Мобил эквайринг (инглизча: мобиле аcқуиринг) — бу смартфон уланган мПОС терминали орқали банк картасидан тўловларни амалга ошириш учун мўлжалланган 2013-йилги[1] технологиядир[2].
Мобил банкингнинг бир қисми сифатида у банк карталари, онлайн-банкинг тизимлари ва электрон пуллар билан бир қаторда нақд пулсиз ҳисоб-китоблар тизимига киритилган[3].
Евстратов ва Бережнованинг (2013) фикрига кўра мобил эквайринг туфайли нисбатан иқтисодий самарадорлик доирасида „нақд пулсиз тўловлар фаолиятнинг барча соҳаларида мавжуд бўлади“[4].
Технология АҚШда Сқуаре лойиҳаси доирасида ишлаб чиқилган. Кейинчалик, у Россия ва МДҲ мамлакатларида пайдо бўлди. Мобил эквайринг хизмати турли мамлакатларда фарқ қилади, чунки бу мамлакатларнинг тўлов соҳасидаги қонунчилиги бошқачадир.
Тўлов тизимлари нақд пулсиз тўловларни компаниялар учун ўзларининг сертификатлаш дастурларига эга. МастерCард уларнинг талабларига жавоб берадиган сертификатланган мПОС провайдерларининг глобал рўйхатига эга — Мобиле ПОС Селф-cертифиэд Солутион Провидерс[5], ВисаРеадй[6] мақомини олиш учун эса мукаммал тест ва аудит талаб қилинади.
Ҳар қандай операцияни амалга оширишда 2,5 % дан 2,75 % гача бўлган оралиқда комиссия фоизи олиб ташланади (бу банкларнинг тариф сиёсатига қараб фарқ қилиши мумкин — Раиффеисенбанк, Сбербанк, ВТБ — 2,75 %, Владпромбанк — 2,5 %). Асосий маблағни банк картасини чиқарган банк-эмитент олади, сўнгра барча жараёнларни амалга оширган эквайинг банк ўз фоизини олади, ушбу хизматни тақдим этганлиги учун ВИСА ва МастерCард ҳам ўз улушини олади[7]
Россияда банк картаси билан тўловни амалга ошириш маданияти ривожланишда давом этмоқда. Марказий банк маълумотларига кўра 2014-йил 1-июл ҳолатига мувофиқ 220,6 миллион пластик карталар[8], чиқарилган, яъни Россия Федерациясининг ҳар бир фуқароси, шу жумладан, чақалоқлар учун аллақачон 1,54 та карта мавжуд
2014-йил сентабр ҳолатига кўра, мПОС бозори классик ПОС бозорининг 1 % дан камроғини ташкил этади, бироқ салоҳият жуда катта. Марказий банк маълумотларига кўра сўнгги 2 йил ичида товар ва хизматлар учун тўловлар бўйича операциялар ҳажми 2,5 баробар ошди[9].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Евстратов, Бережнова 2012.
- ↑ Евстратов, Бережнова 2013.
- ↑ Евстратов, Бережнова 2014.
- ↑ Евстратов, Бережнова 2015.
- ↑ Мобиле ПОС Селф-cертифиэд Солутион Провидерс
- ↑ „ВисаРеадй“ (деадлинк). 2014-йил 11-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 7-октябр. (Wайбаcк Мачине сайтида 2014-10-11 санасида архивланган)
- ↑ Сервиси мобилного эквайринга и мини-терминали в России — пора принимат Виса и МастерCард!
- ↑ Количество расчетних и кредитних карт, эмитированних кредитними организациями
- ↑ Количество и объём операций, совершенних с исползованиэм платежних карт эмитентов-резидентов и нерезидентов
Адабиётлар
- Евстратов А. В., Бережнова А. И. Мобильный эквайринг как эффективный инструмент развития инфраструктуры рынка электронных платежных систем // Общество и экономика. — 2013. — № 11-12. — С. 248-257. — ИССН 0207-3676.
- Қўшимча ўқиш
- Марусова В. А., Медведева М. Б. Улучшение качества дистанционного банковского обслуживания в России: мобильный эквайринг и мини-терминалы // Финансы, деньги, инвестиции. — 2015. — № 1—2 (53-54). — С. 35—37. — ИССН 2222-0917.
- Марусова В. А., Медведева М. Б. Мобильный эквайринг и мини-терминалы в России // Валютное регулирование. Валютный контроль. — 2015. — № 7. — С. 56—58. — ИССН 2074-6806.
Ҳаволалар
- Захаров С. „Сервисы мобильного эквайринга и мини-терминалы в России — пора принимать Виса и МастерCард!“ (ру). Хабр (2013-йил 23-август). Қаралди: 2020-йил 17-май.
- „Мобильный эквайринг“. Банки.ру. 2020-йил 23-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 17-май.