Мобилография санъати лойиҳасидан (сурат мобил телефонда олинган)
Мобилография санъати лойиҳасидан (сурат мобил телефонда олинган)
Мобилография санъати лойиҳасидан (сурат мобил телефонда олинган)

Мобилография (лотинча: мобилис — „мобил“ ва юнонча: γραφη — „ёзиш“) — фотография санъатининг бир туридир. Бунда ўрнатилган рақамли камерали электрон қурилмалар дастлаб профессионал фотография учун мўлжалланмаган, масалан, мобил телефонлар, шахсий рақамли ёрдамчилар, компаслар, дурбинлар., зажигалкалар ва бошқалар.

„Мобилография“ тушунчаси россиялик рассом Дмитрий Резван томонидан киритилган бўлиб, у 2004-йилда Бутунжаҳон мобилографлар жамиятига асос солган ва у ўз олдига мобилографияни дунёга оммалаштириш вазифасини қўйган[1]. Филология фанлари доктори Валерий Березиннинг сўзларига кўра, „ўзининг ривожланишининг биринчи босқичида мобилография <...> тасвир билан ўйин, кўринадиган тасвирни яратиш воситаси, жамоатчиликни ҳайратда қолдирадиган ўзига хос восита бўлган“. чунки медиа маданияти „биринчи навбатда технология имкониятларини оддий кўриниш ва тушуниш учун соф ўйноқи, шов-шувли ноёб ва абсурдни очиб беради“[2]. Шу билан бирга, бошиданоқ мобилография фотография санъатининг бир тури сифатида инқилоб контекстида кўриб чиқилди, бу янги технология репортаж ва кундалик фотографияда ишлаб чиқариши керак эди[3].

2005-йилда Москвада мобилографияни оммалаштириш учун замонавий сураткашлик билан у ёки бу тарзда боғлиқ бўлган етакчи замонавий рассомлар иштирокида иккита „Ҳақиқий мобилография“ кўргазмаси ўтказилди — Семён Фаибисович, Франсиско Инфанте, Владислав Мамишев-Монро, Андрей Бартенев, Сергей Шутов. Владимир Дубосарский, Игор Макаревич ва бошқалар, мобил телефон камераси билан олинган фотосуратлар галереяда намойиш қилиш учун катта форматда чоп этилган[4]. Танқидчиларнинг таъкидлашича, дастлабки мобил телефонларнинг технологик жиҳатдан номукаммал камералари бадиий эффект билан тўла бўлган бузилишларни яратган ва бу эффект бир қатор рассомлар билан уйғун бўлиб чиқди[5]. "Сифатга интилиш ва расмларнинг оғирлигини ошириш кўпинча ижодий кучсизликни яширадиган нарсалардир. Мобилография — бу биз юрадиган йўл — у ортиқча нарсаларни олиб ташлайди ", деди кўргазмалардан бирининг иштирокчиси Олег Кулик[6]. Келажакда мобилография кўргазмалари бошқа шаҳарларда ҳам ўтказилди[7][8][9].

Мобил телефонлардаги камералар сифатининг яхшиланиши ва телефонларнинг умумий тарқалиши билан мобилография муҳокама қилинаётганда, ишлатиладиган асбоб-ускуналардан қатъи назар, фотографияда қўлланиладиган воситалар ва ёндашувларнинг универсаллигига эътибор қаратила бошланди[10][11][11][12].

Манбалар

  1. ↑ Аллахвердиэва В. „Камерноэ“ искусство, или Шпионскиэ игри художников // ДигиталПҳото: Журнал о сифровой фотографии. — 2005. — № 4 (24). — С. 59.
  2. ↑ Березин В. М. Фотожурналистика: Учебник. — М.: Юрайт, 2016. — С. 198—199.
  3. ↑ Блинова Е. „Всевидящее телефонное око“ (русча). Независимая газета (2005-йил 20-сентябр). 2020-йил 25-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-октабр 2021-йил.
  4. ↑ Шевелёв И. „Фотомобиль подан“ (русча). Российская газета (2005-йил 20-апрел). 28-октабр 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-октабр 2021-йил.
  5. ↑ Хачатуров С. „Актуальная мобилография в рамках фестиваля «Мода и стиль в фотографии»“ (русча). Время новостей (2005-йил 12-апрел). 26-апрел 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-октабр 2021-йил.
  6. ↑ „Мобилография — фотография нашего времени“. Сотовик.Ру. 2017-йил 12-майда асл нусхадан архивланган.
  7. ↑ „Фотовыставка «Мобилография» прошла в Ташкенте“. Мой город (Узбекистан) (2011-йил 18-октябр). 11-июл 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-октабр 2021-йил.
  8. ↑ „Новый жанр фотоискусства представили псковичам на территории творческого объединения «Проспект»“ (русча). Псковское агентство информации (2013-йил 2-декабр). 8-декабр 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-октабр 2021-йил.
  9. ↑ Черемных В. „Главное — ощущения. Чем мобилография покорила белгородского зрителя“ (русча). Белгородская правда (2020-йил 27-феврал). 14-август 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-октабр 2021-йил.
  10. ↑ Ищенко Д. „Мобилография как искусство. Мысли автора“. каддр.cом (2013-йил 25-апрел). 27-октабр 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-октабр 2021-йил.
  11. ↑ 11,0 11,1 Рыжов М. „Своя история. Мобилография“ (русча). Фото&Видео (2014-йил 20-феврал). 14-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-октабр 2021-йил.
  12. ↑ Заика А. Фотографируэм мобилним телефоном: Популярний самоучител. — СПб.: Питер, 2005. — С. 32.

Ҳаволалар

Яна қаранг