Moldo Qilich
Молдо Қилич Шамикан (Шамиркан) ўғли (қирғизча: Молдо Кылыч Шамыркан уулу, туғилган санаси 1866-йил — вафот этган санаси 1917-йил) — қирғиз шоири, импровизатор, ёзувчи. Замонавий қирғиз адабиётининг асосчиларидан бири бўлиб, фолклор ижодидан муаллифлик асарларига ўтиш даврини белгилаб берган.
| Молдо Қилич | |
|---|---|
| қирғизча: Молдо Кылыч Шамыркан уулу | |
| Таваллуди |
1866-йил |
| Вафоти | 1917-йил |
| Фуқаролиги | Россия империяси |
| Касби | ёзувчи, оқин |
| Дини | Ислом |
| Машҳур ишлари | „Қисса-и-Зилзала“ (1911) |
| Имзоси | |
 | |
Қирғиз шоирларининг биринчи нашр этилган асари Молдо Қиличнинг 1911-йилда Уфада нашр этилган „Қисса-и-Зилзала“ (Зилзила) достони бўлди. Мусулмон таълимини олган Молдо қирғиз тилида араб ҳарфлари билан ёзган. „Чу баяни“ достонида оқин Қирғизистонда Россия таркибига кириш билан боғлиқ ўзгаришларни оптимистик руҳда тасвирлайди, аммо унинг дунёқарашининг асоси доимо ислом дини бўлиб қолади. Совет даврида Молдо Қилич шеърлари биринчи марта 1925-йилда нашр этилган, энг тўлиқ нашр 1940-йилда амалга оширилган, аммо кейинчалик, урушдан кейин унинг ижодига расмий муносабат ўзгарган ва Молдо Қилич шеърларини ўрганиш тақиқланган.
Асарлари
- „Чу баёни“.
- „Карма тоғ“.
- „Қанотли“.
- „Қўл ғазали“.
- „Қора Қўчқор“.
- „Қиз-йигит“.
- „Мол ғазал“.
- „Ётоқчилар“.
- „Чуй қушлари.“
Сатиралари
- „Бургутнинг тўйи“.
- „Ўн етти рақс“.
- „Качанак Молдо Сулаймон“.
- „Мўлдо Дуйшо.“
Туркумлари
- „Зар-замон“
- „Фуқаролар“.
- „Сафар“.
Жуфтликлари
- „Байтайлоқ“ ва б.
Нашр этилган китоблари
- „Қисса-и-Зилзала“ (яъни зилзила), Қозон: Тип-лит. Т-го Д-ма „В. Еремеэв и А. Шашабрин“, 1911.
- „Тамсиллар“ (تمسل — ’), Москва: СССР халқлари марказий нашриёти, 1925-йил.
- Қанатуулар, Фрунзе: Қирғизмамбас, 1939-йил.
Манбалар
Адабиётлар
- Давлат тили ва энсиклопедия маркази. Қирғиз педагогикаси (энсиклопедик ўқув қўлланма). — Б.: 2004.