Molik ibn Avf sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| name               = Molik ibn Avf
| other_names        = Abu Ali
| birth_date         = {{Circa}} VI asr
| birth_place        = [[Toif]], [[Hijoz]], [[Saudiya Arabistoni]]
| death_date         = 640 (39–40 yosh)
| death_place        = [[Damashq]]
| occupation         = Shoir
| known_for          = [[Hunayn jangi]]da [[Musulmon|musulmonlar]]ga qarshi jang qilgan
| children           = Ali
| relatives          = Ummu Abdulla bint Abu Umayya (ammasi)
| family             = Banu Nasr bin Saʼd
| module             =
}}
'''Molik ibn Avf''' ({{Lang-ar| مالك بن عوف}}) — [[islom]] [[paygʻambar]]i [[Muhammad]]ning [[sahoba]]si va [[Toif]] shahrida yashovchi [[Havozin]] qabilasi yetakchisi. Islom dinini qabul qilishdan oldin [[Hunayn jangi]]da [[musulmon]]larga qarshi jangga qoʻmondonlik qilgan kishilardan biri boʻlgan. Havozin qabilasi jangda [[Banu Saqif]] qabilasi bilan birga urushgan. Molik qoʻshinlarga boshchilik qilgan va oʻz xalqi orasida yuqori martabaga ega boʻlgan taniqli suvoriy boʻlgan<ref>{{Cite book |last=Margoliouth |first=D. S. (David Samuel) |url=http://archive.org/details/mohammedandtheri00marguoft |title=Mohammed and the Rise of Islam |date=1905 |publisher=New York and London : Putnam |others=Robarts - University of Toronto |page=395}}</ref>. Paygʻambar [[Muhammad]]ning vafotidan oldin [[islom]]ni qabul qilgan<ref name=":0" /><ref>{{Cite book |last=Margoliouth |first=D. S. (David Samuel) |url=http://archive.org/details/mohammedandtheri00marguoft |title=Mohammed and the rise of Islam |date=1905 |publisher=New York and London : Putnam |others=Robarts - University of Toronto |page=407}}</ref>.

== Muhammad paygʻambarning Toifga tashrifi ==
619-yilda paygʻambar Muhammadning amakisi [[Abu Tolib ibn Abdulmuttalib|Abu Tolib]] vafot etgan, oradan bir necha hafta oʻtib esa uning rafiqasi [[Xadicha bint Xuvaylid|Xadicha]] ham dunyodan oʻtgan. Natijada, Muhammad paygʻambar jamiyat hayotida amakisining qoʻllab-quvvatlovidan, uyda esa rafiqasining madadidan ayrilgan. Shu sabali, [[Makka]]dagi vaziyat uning uchun tobora ogʻirlashib borgan.

Shundan soʻng Muhammad paygʻambar oʻz qabilasining tazyiqlaridan himoyalanish maqsadida Makkadan qariyb 45 mil uzoqlikdagi togʻlar orasida joylashgan [[Toif]] shahriga, u yerda yashovchi Banu Saqif qabilasi huzuriga yoʻl olgan. Shu bilan birga, paygʻambar Alloh tomonidan unga nozil qilingan daʼvatni Banu Saqif qabilasi qabul qilishiga ham umid bogʻlagan edi.

Paygʻambar Muhammad Toifga islomni yoyish uchun kelganida Molik ibn Avf uni tanqid qilgan{{Manba kerak|date=November 2023}}. Paygʻambar Banu Saqif yetakchilarini islomga daʼvat etish uchun ularning oldiga borganida Molik ibn Avf va yetakchilar uning bu taʼlimotini qoralagan. Saqif yetakchilari paygʻambarni shahardan quvib chiqarish uchun oʻz qullarini yuborgan, qullar to uning oyoqlari qonab ketgunga qadar tosh va yana boshqa narsalar otgan<ref name=":0">{{Cite book |title=The injury in distinguishing the companions, part 5 |pages=550 |language=Arabic}}</ref><ref>{{Cite book |last=A.C. Brown |first=Jonathan |title=Muhammad: A Very Short Introduction |url=https://archive.org/details/muhammadveryshor00brow |publisher=Oxford University Press |date=24 March 2011 |isbn=9780199559282 |page=[https://archive.org/details/muhammadveryshor00brow/page/23 22]}}</ref><ref>{{Cite book |last=Salahi |first=Adil |url=https://ia601501.us.archive.org/26/items/biographies_201705/biography1.pdf |title=Muhammad: His Character and Conduct |publisher=[[The Islamic Foundation]] |year=2013 |isbn=978-0-86037-561-6 |pages=19–20}}</ref>.

== Hunayn jangi ==
Avf [[Makkaning fath qilinishi|Makka fathidan]] keyin [[Hunayn jangi]]da qatnashgan. Jang boshlanishidan oldin Avf jangchilariga musulmonlar ustiga oʻq yogʻdirishni buyurgan. Musulmon jangchilari ortga chekina boshlagan. Muhammad paygʻambar [[Abbos ibn Abdulmuttalib]]ga musulmon lashkarini qayta jangga chaqirishni buyurgan. Abbos musulmonlarni jangga chorlagan, shundan soʻng taxminan 100 nafar musulmonlar jangga qaytgan. Ularning jang qilayotganini koʻrganidan soʻng musulmon qoʻshinining qolgan qismi ham qaytib kelgan. Natijada, bu jangda musulmonlar gʻalaba qozongan, Avf va uning qoʻshini esa Toifga qochgan. Shu hodisa munosabati bilan [[Qur’on]]dan bir [[oyat]] nozil boʻlgan<ref>{{Cite web |title=Tafsir Surah At-Tawbah - 25 |url=https://quran.com/9:25/tafsirs/en-tafisr-ibn-kathir |access-date=2023-11-26 |website=Quran.com |language=en}}</ref>. Muhammad paygʻambar va uning qoʻshini [[Toif qamali|Toifni qamal qilgan]], biroq shaharni egallay olmagan.

== Toʻliq ismi ==
Uning toʻliq ismi — Molik bin Avf bin Saʼd bin Robi’a bin Voila bin Dahmon bin Nasr bin Muoviya<ref>{{Cite web |title=ص480 - كتاب تاريخ دمشق لابن عساكر - مالك بن عمرو الساعدي ثم العاملي القضاعي - المكتبة الشاملة |url=https://shamela.ws/book/71/26203 |access-date=2024-05-16 |website=shamela.ws}}</ref><ref>{{Cite web |title=ص2473 - كتاب معرفة الصحابة لأبي نعيم - مالك بن عوف النصري يكنى أبا علي كان رئيسا مقداما كان على النبي صلى الله عليه وسلم يوم هوازن وهو رئيس المشركين يومئذ ثم أسلم وشهد القادسية مسلما مع سعد بن أبي وقاص وهو مالك بن عوف بن مالك بن سعد بن ربيعة بن يربوع بن واثلة بن دهمان بن نصر بن - المكتبة الشاملة |url=https://shamela.ws/book/10490/8284 |access-date=2024-05-16 |website=shamela.ws}}</ref> bin Bakr bin Havozin bin Mansur bin Ikrima bin Xasfa bin Qays Aylon bin Mudar bin Nizor bin Maʼd bin [[Adnan|Adnon]] bin Adod<ref>{{Cite book |last=Abu Naim Al-Asbahani |title=Knowledge of the Companions of Abu Naim, c. 5 |pages=173 |language=Arabic}}</ref>.

== Islomni qabul qilishi ==
Molik bin Avf an-Nasriy as-Saʼd Havozin va Saqif qabilalarini Hunayn jangida musulmonlarga qarshi urushga boshlab kelgan. Ular magʻlub boʻlib, mol-mulki, oilasi va avlodi musulmonlarning qoʻliga tushgan.

Molik [[islom]]ni qabul qilgach, Muhammad payg'ambar uni oʻz qabilasi va unga ergashgan kishilarga boshliq etib tayinlagan. U fath yurishlari boshlangunga qadar o'z qabilasi bilan bo'lgan. Keyinchalik qabilasi bilan birga [[Qodisiya jangi]]da qatnashgan va ushbu jangda yaxshi xizmat ko'rsatgan. Molik [[Damashq]] shahrining fath etilishida ham qatnashgan va keyinchalik oʻsha yerda yashab qolgan. U yerda Molikka tegishli bo'lgan, keyinchalik „Banu Nasr uyi“ nomi bilan mashhur bo'lgan uy bor edi. Rivoyatlarga ko‘ra, Damashq fath etilgach, Molik bu uyga birinchi bo‘lib joylashgan<ref>{{Cite book |first= |title=al'aelam lilzirkili, part 5 |pages=264 |language=Arabic}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


[[Turkum:Sahobalar]]
[[Turkum:Havozin]]
[[Turkum:640-yilda vafot etganlar]]