Molik ibn Avf
Молик ибн Авф (арабча: مالك بن عوف) — ислом пайғамбари Муҳаммаднинг саҳобаси ва Тоиф шаҳрида яшовчи Ҳавозин қабиласи етакчиси. Ислом динини қабул қилишдан олдин Ҳунайн жангида мусулмонларга қарши жангга қўмондонлик қилган кишилардан бири бўлган. Ҳавозин қабиласи жангда Бану Сақиф қабиласи билан бирга урушган. Молик қўшинларга бошчилик қилган ва ўз халқи орасида юқори мартабага эга бўлган таниқли суворий бўлган[1]. Пайғамбар Муҳаммаднинг вафотидан олдин исломни қабул қилган[2][3].
| Молик ибн Авф | |
|---|---|
| Таваллуди |
тах. ВИ аср |
| Вафоти |
640 (39–40 ёш) Дамашқ |
| Касби | Шоир |
| Машҳур ишлари | Ҳунайн жангида мусулмонларга қарши жанг қилган |
| Бошқа номлари | Абу Али |
| Болалари | Али |
| Қариндошлари | Умму Абдулла бинт Абу Умайя (аммаси) |
Муҳаммад пайғамбарнинг Тоифга ташрифи
619-йилда пайғамбар Муҳаммаднинг амакиси Абу Толиб вафот этган, орадан бир неча ҳафта ўтиб эса унинг рафиқаси Хадича ҳам дунёдан ўтган. Натижада, Муҳаммад пайғамбар жамият ҳаётида амакисининг қўллаб-қувватловидан, уйда эса рафиқасининг мададидан айрилган. Шу сабали, Маккадаги вазият унинг учун тобора оғирлашиб борган.
Шундан сўнг Муҳаммад пайғамбар ўз қабиласининг тазйиқларидан ҳимояланиш мақсадида Маккадан қарийб 45 мил узоқликдаги тоғлар орасида жойлашган Тоиф шаҳрига, у ерда яшовчи Бану Сақиф қабиласи ҳузурига йўл олган. Шу билан бирга, пайғамбар Аллоҳ томонидан унга нозил қилинган даъватни Бану Сақиф қабиласи қабул қилишига ҳам умид боғлаган эди.
Пайғамбар Муҳаммад Тоифга исломни ёйиш учун келганида Молик ибн Авф уни танқид қилган[манба керак]. Пайғамбар Бану Сақиф етакчиларини исломга даъват этиш учун уларнинг олдига борганида Молик ибн Авф ва етакчилар унинг бу таълимотини қоралаган. Сақиф етакчилари пайғамбарни шаҳардан қувиб чиқариш учун ўз қулларини юборган, қуллар то унинг оёқлари қонаб кетгунга қадар тош ва яна бошқа нарсалар отган[2][4][5].
Ҳунайн жанги
Авф Макка фатҳидан кейин Ҳунайн жангида қатнашган. Жанг бошланишидан олдин Авф жангчиларига мусулмонлар устига ўқ ёғдиришни буюрган. Мусулмон жангчилари ортга чекина бошлаган. Муҳаммад пайғамбар Аббос ибн Абдулмутталибга мусулмон лашкарини қайта жангга чақиришни буюрган. Аббос мусулмонларни жангга чорлаган, шундан сўнг тахминан 100 нафар мусулмонлар жангга қайтган. Уларнинг жанг қилаётганини кўрганидан сўнг мусулмон қўшинининг қолган қисми ҳам қайтиб келган. Натижада, бу жангда мусулмонлар ғалаба қозонган, Авф ва унинг қўшини эса Тоифга қочган. Шу ҳодиса муносабати билан Қур’ондан бир оят нозил бўлган[6]. Муҳаммад пайғамбар ва унинг қўшини Тоифни қамал қилган, бироқ шаҳарни эгаллай олмаган.
Тўлиқ исми
Унинг тўлиқ исми — Молик бин Авф бин Саъд бин Роби’а бин Воила бин Даҳмон бин Наср бин Муовия[7][8] бин Бакр бин Ҳавозин бин Мансур бин Икрима бин Хасфа бин Қайс Айлон бин Мудар бин Низор бин Маъд бин Аднон бин Адод[9].
Исломни қабул қилиши
Молик бин Авф ан-Насрий ас-Саъд Ҳавозин ва Сақиф қабилаларини Ҳунайн жангида мусулмонларга қарши урушга бошлаб келган. Улар мағлуб бўлиб, мол-мулки, оиласи ва авлоди мусулмонларнинг қўлига тушган.
Молик исломни қабул қилгач, Муҳаммад пайг'амбар уни ўз қабиласи ва унга эргашган кишиларга бошлиқ этиб тайинлаган. У фатҳ юришлари бошлангунга қадар о'з қабиласи билан бо'лган. Кейинчалик қабиласи билан бирга Қодисия жангида қатнашган ва ушбу жангда яхши хизмат ко'рсатган. Молик Дамашқ шаҳрининг фатҳ этилишида ҳам қатнашган ва кейинчалик ўша ерда яшаб қолган. У ерда Моликка тегишли бо'лган, кейинчалик „Бану Наср уйи“ номи билан машҳур бо'лган уй бор эди. Ривоятларга кўра, Дамашқ фатҳ этилгач, Молик бу уйга биринчи бўлиб жойлашган[10].
Манбалар
- ↑ Марголиоутҳ, Д. С. (Давид Самуэл). Моҳаммед анд тҳе Рисе оф Ислам, Робарц - Университй оф Торонто, Неw Ёрк анд Лондон : Путнам, 1905 — 395-бет.
- ↑ 2,0 2,1 Тҳе инжурй ин дистингуишинг тҳе cомпанионс, парт 5 (Арабиc) — 550-бет.
- ↑ Марголиоутҳ, Д. С. (Давид Самуэл). Моҳаммед анд тҳе рисе оф Ислам, Робарц - Университй оф Торонто, Неw Ёрк анд Лондон : Путнам, 1905 — 407-бет.
- ↑ А.C. Броwн, Жонатҳан. Муҳаммад: А Верй Шорт Интродуcтион. Охфорд Университй Пресс, 24 Марч 2011 — 22-бет. ИСБН 9780199559282.
- ↑ Салаҳи, Адил. Муҳаммад: Ҳис Чараcтер анд Cондуcт. Тҳе Исламиc Фоундатион, 2013 — 19–20-бет. ИСБН 978-0-86037-561-6.
- ↑ „Тафсир Сураҳ Ат-Таwбаҳ - 25“ (эн). Қуран.cом. Қаралди: 2023-йил 26-ноябр.
- ↑ „ص480 - كتاب تاريخ دمشق لابن عساكر - مالك بن عمرو الساعدي ثم العاملي القضاعي - المكتبة الشاملة“. шамела.wс. Қаралди: 2024-йил 16-май.
- ↑ „ص2473 - كتاب معرفة الصحابة لأبي نعيم - مالك بن عوف النصري يكنى أبا علي كان رئيسا مقداما كان على النبي صلى الله عليه وسلم يوم هوازن وهو رئيس المشركين يومئذ ثم أسلم وشهد القادسية مسلما مع سعد بن أبي وقاص وهو مالك بن عوف بن مالك بن سعد بن ربيعة بن يربوع بن واثلة بن دهمان بن نصر بن - المكتبة الشاملة“. шамела.wс. Қаралди: 2024-йил 16-май.
- ↑ Абу Наим Ал-Асбаҳани. Кноwледге оф тҳе Cомпанионс оф Абу Наим, c. 5 (Арабиc) — 173-бет.
- ↑ ал'аэлам лилзиркили, парт 5 (Арабиc) — 264-бет.