Mordad

Мордад (форсча: مرداد‎‎^[1]) Эрон ва Афғонистоннинг расмий ҳижрий йил тақвими бешинчи ойи^[1] бўлиб, ўттиз бир кундан иборат^[1]. Григорий тақвими бўйича июл ойида бошланиб, август ойида тугайди. Тир ойидан кейинги ёзнинг иккинчи ойи бўлиб, ундан кейин Шаҳривар ойи келади^[1]. Дарий тилида Асад, пушту тилида Змарай деб аталади. Ой номи зардуштийлик динида илоҳийлик, ўлмаслик тушунчаларини англатувчи Амерет сўзидан олинган.

Воқеалар

1170-йил Мордад ойининг 13-куни — Америка Қўшма Штатлари Даромадларни кесиш хизмати, ҳозирги Америка Қўшма Штатлари қирғоқ қўриқлаш хизмати, ўша пайтдаги Ғазначилик котиби Алехандер Ҳамилтон томонидан АҚШ денгиз пиёдаси сифатида ташкил этилган.
1324-йил Мордад ойининг 24-куни — Ҳироҳитонинг таслим бўлиши ҳақидаги радио эшиттириш бир неча кун олдин НҲК радиосида эфирга узатилиб, Япония империясининг армияси ва флоти томонидан барча ҳарбий ҳаракатлар тугаганлиги ва мамлакатнинг сўзсиз таслим бўлиши шартлари қабул қилинганлиги Поцдам декларацияси қоидаларига мувофиқ иттифоқчиларга одамлар ва қуролли кучларига расман эълон қилинган.
1324-йил Мордад ойининг 26-куни — Индонезия мустақиллиги эълон қилинган.
1326-йил Мордад ойининг 23-куни — Ҳиндистон ва Покистон Буюк Британиядан ажралиб, мустақилликка эришган.
1332-йил Мордад ойининг 28-куни — Эрон Бош вазири Муҳаммад Мусаддиқ Америка Қўшма Штатлари Марказий Разведка Бошқармаси (CИ) кўмагида давлат тўнтариши натижасида ағдарилган ва АҚШ тарафдори Муҳаммад Ризо Шоҳ Паҳлавийнинг қарийб 25 йиллик ҳукмронлиги бошланган. Ғарбда 1953-йилнинг 19-августидаги давлат тўнтариши, одатда, Марказий разведка бошқармаси криптооними „Ажах операцияси“ номи билан танилган, Эронда эса, одатда, 28-Мордад тўнтариши деб аталади.
1344-йил Мордад ойининг 18-куни — Сингапур мустақил давлат сифатида эълон қилинган. Шундан кейин бош вазир Леэ Кwан Еw миллий телевидениеда йиғлаб, Сингапур халқига мамлакатнинг Малайзиядан ажралиб, мустақилликка эришганини эълон қилган.

Вафот этганлар

1390-йил Мордад ойининг 19-куни — эронлик футзалчи ва мураббий Бабак Масумий вафот этган.
1302-йил Мордад ойининг 10-куни — Америка Қўшма Штатлари 29-президенти Wаррен Г. Ҳардинг вафот этган.

Кузатувлар

2-Мордад — Симóн Болíварнинг таваллуд топган кун, Колумбия ва Венесуэла денгиз флоти куни.
7-Мордад — Амордадеган фестивали ўтказиладиган кун (зардуштийлик байрами).
11-Мордад — Россия ҳаво ҳарбий қўшинчилари куни.
13-Мордад — Америка Қўшма Штатлари Соҳилларини қўриқлаш куни.
18-Мордад — Сингапур мустақиллиги куни.
23-Мордад — Покистон мустақиллиги куни.
23 ёки 24-Мордад — Биби Марямни хотирлаш байрами, Ҳиндистон Мустақиллиги куни.
26-Мордад — Индонезия Мустақиллиги куни.
28-Мордад — АҚШ Миллий авиацияси куни.

Манбалар

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 „Монтҳс анд Сеасонс - Персиан Воcабуларй“ (2014). 2014-йил 8-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 8-сентябр.

[:_0-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 „Монтҳс анд Сеасонс - Персиан Воcабуларй“ (2014). 2014-йил 8-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 8-сентябр.

[1]