Mozartkugel
 | |
| Тури | Қандолат маҳсулотлари |
|---|---|
| Асл номи | Мозарт-Бонбон |
| Келиб чиқиши | Австрия, Салзбург |
| Муаллифи | Паул Фюрст |
| Асосий компонентлари | Писта, қора шоколад, марзипан, нуга |
Мозарткугел қора шоколад билан қопланган писта, марзипан ва нугадан тайёрланган кичик, юмалоқ қандолатчилик маҳсулоти. У дастлаб Мозарт-Бонбон номи билан танилган, 1890-йилда Салзбург қандолатчиси Пол Фюрст (1856-1941) томонидан яратилган ва Волфганг Амадеус Мозарт номи билан аталган. Қўлда тайёрланган ширинликлар ҳозирги кунга қадар Фюрстнинг авлодлари томонидан тайёрланади.
Келиб чиқиши
Пол Фюрстнинг оиласи Динкелсбüҳлдан. Унинг ўзи Юқори Австриянинг Сиэрнинг шаҳрида туғилган ва Залсбургда ўсган. Отаси вафот этгач, Бродгассе шаҳридаги 13-сонли қандолат фабрикасига эга бўлган амакисининг уйида яшади. Фюрст амакисининг бизнесини ўз зиммасига олди ва Вена, Будапешт, Париж ва Ницсада ўқиди. 1884-йилда у Бродгассе № 13 да ўзининг қандолатчилик дўконини очди. 1890-йилда узоқ синовлардан сўнг пралин тайёрлай бошлади. Мутахассислиги тобора оммалашиб боргани сари, Фюрст Мозарткугелн сотишда давом этувчи компанияга асос солди. Бироқ, у ўз ихтиросини ҳимоя қилиш учун патент олиш учун ариза бермади ва тез орада бошқа Салзбург торт дўконларида ҳам шунга ўхшаш маҳсулотлар сотила бошлади.
Мозарткугелн тайёрлаш учун писта ва нуга қатлами билан қопланган марзипан тўпи тайёрланади. Кейин бу тўп кичик ёғоч таёққа тиқилади ва қора шоколадга ботириб олинади. Кейин шоколад совиб, қаттиқлашиши учун таёқ вертикал равишда жойлаштирилади. Ниҳоят, таёқ чиқарилади; унинг орқасида қолдирган тешик шоколад қопламаси билан тўлдирилади. Ширинлик фолга билан ўралган. Тўплар хона ҳароратида тахминан саккиз ҳафта давомида яхши ҳолатда сақланади.
Исм баҳси
Тақлид маҳсулотлари пайдо бўла бошлаганида, Фюрст савдо белгисини ҳимоя қилиш учун судга арз қилди. Дастлаб, низо фақат Залсбургдаги қандолат ишлаб чиқарувчиларига тегишли эди, аммо кейинчалик бутун Германияни қамраб олди. Натижада Фюрстнинг рақобатчилари бошқа номлардан фойдаланишга мажбур бўлишди. Салзбург яқинидаги Грöдиг шаҳрида жойлашган Мирабелл фирмаси „Реал Салзбург Мозарткугелн“ номини танлади. Баварияда „Реал Ребер Мозарткугелн“ номини танлади. 1996-йилда Фюрст ва Швейсария озиқ-овқат ишлаб чиқарувчи Нестлé корхонаси ўртасида „Оригинал Аустриа Мозарткугелн“ номли ширинликларни сотиш юзасидан низо келиб чиқди. Шундан кейин фақат Фюрст маҳсулотлари "Оригинал Салзбург Мозарткугелн деб номланиши мумкинлиги ҳақида қарор чиқарилди[1].
Мирабелл ва Ребер ўртасидаги баҳс
1970-йилларнинг охирида саноат қандолат ишлаб чиқарувчиси Мирабелл (ҳозирги Монделез Интернатионалнинг бир қисми) ва унинг рақобатчиси Ребер ўртасида Мозарткугел бўйича яна бир низо келиб чиқди. 1981-йилда Австрия ва Германия ҳукуматлари вакиллари ўртасида вақтинчалик келишувга эришилди, унга кўра фақат австриялик ишлаб чиқарувчиларга Мозарткугелн ёрлиғидан фойдаланишга рухсат берилди. Ребер ушбу келишувга қарши норозилик билдирди ва Брюсселдаги бу ишда қарор қабул қилишда айбланган ЭC-комиссари ниҳоят келишувни ҳақиқий эмас деб эълон қилди[2]. Шунинг учун Ребер қонуний ва доимий равишда "Ҳақиқий Ребер Мозарт-Кугелн савдо белгисидан фойдаланиши мумкин.
Шунга қарамай, фақат Мирабелл Мозарткугелндумалоқ бўлишига рухсат берилади. Бошқа саноат томонидан ишлаб чиқарилган Мозарткугелн бир текис томони бўлиши керак[3]. Мирабелл ва Ребердан ташқари, Мозарткугелн ишлаб чиқарувчилар орасида Ҳофбауэр, Вена (Линдт &амп; Спрüнгли қисми) ва Маннер, шунингдек, Германиядаги Ҳаллорен компаниялари мавжуд.
Тривиа
Мозарткугел 1905-йилда Париждаги ярмаркада олтин медални қўлга киритди[4].
Манбалар
- ↑ Стоcк. „Мозарткугелн: эчт одер оригинал?“ (де). Ҳанделсблатт (2006-йил 28-январ). 2017-йил 12-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 14-ноябр.
- ↑ „Мозарткугел: Пралиненкриэг умс Оригинал“. www2.т-онлине-бусинесс.де (2006-йил 25-январ). 2007-йил 22-августда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Ҳаcкер. „Нур диэ Кугел роллт“. www.зеит.де (2005-йил 29-декабр). 2021-йил 4-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 14-ноябр.
- ↑ „Оригинал Салзбургер Мозарткугел“. www.оригинал-мозарткугел.cом. 2020-йил 30-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 14-ноябр.