Muhammad Ali al-Husayniy
Муҳаммад Али ал-Ҳусайний (1974-йил 1-майда туғилган) – саудия арабистонилик фуқароликка эга бўлган ливанлик шиа исломшунос тадқиқотчи ва маърузачи, Ливандаги Араб Ислом Кенгашининг амалдаги Бош котиби. У етмишдан ортиқ китоб муаллифи бўлиб, суннийлар ва шиалар ўртасидаги бирликни тарғиб қилувчи бирлаштирувчи интеллектуал ва сиёсий позициялари билан ажралиб туради. Унинг асарлари орасида Мўтадил Ислом сари ва Мазҳаблараро низолар хатари ва уларга қарши кураш йўллари бор[1]. У дастлаб Ҳизбуллоҳни қўллаб-қувватлаган, бироқ кейинчалик ушбу партияга мухолиф бўлиб қолди, Исроил нуқтайи назарини қабул қилди ва бир неча бор Исроил билан ҳамкорлик қилганликда айбланди[2].
Муҳаммад Али ал-Ҳусайний | |
|---|---|
| Унвони | Ливандаги Араб Ислом Кенгашининг Бош котиби |
| Шахсий маълумотлар | |
| Таваллуди | 1974-йил 1-май |
| Дини | Ислом |
| Миллати | ливанлик, саудия арабистонлик |
| Машҳур иш(лар)и | Мўтадил Ислом сари, Мазҳаблараро низолар хатари ва уларга қарши кураш йўллари |
| Касби | исломшунос тадқиқотчи, маърузачи |
Таржимаи ҳоли
Муҳаммад Али ал-Ҳусайний 1974-йил 1-май куни Байрут жанубий чеккасидаги Бир ал-Абд тумани, Ғубайр қишлоғида туғилган. У суннийлар ва шиалар ўртасидаги бирликни тарғиб қилувчи энг муҳим шахслардан бири ҳисобланади, бу борада у исломий конференсиялардаги иштироки ва очиқ мулоқотга чақириши билан танилган. У ислом барча учун бағрикенг дин экани, фиқҳий фарқлар эса тўқнашувга олиб келмаслиги кераклиги ҳақидаги қарашга асосланиб, турли мазҳаблар ўртасида ишонч кўприкларини қуришга интилади. Ислом сафини бирлаштиришдаги ролидан ташқари, у кўп маротаба динлараро мулоқотларда қатнашиб, барча илоҳий динлар вакиллари ўртасида ҳамжиҳатлик ва бағрикенгликнинг аҳамияти, турли динлар ўртасида умумий асос топиш орқали дунё тинчлигини мустаҳкамлаш зарурлиги ҳақида даъватлар билан чиққан[3].
У 2012-йилда Ливан ҳарбий суди томонидан Исроил билан алоқа ўрнатишга уринганликда айбланиб, беш йил қамоқ жазосига ҳукм қилинди[4][5][6]. Румия қамоқхонасида сақланаётган пайтида Ҳусайний Исроил билан алоқадорлиги ҳақидаги айбловларни рад этди ва бу айбловларни қўллаб-қувватловчи далиллар йўқлигини таъкидлади. У ўз ҳукмини сиёсий мотивацияланган, деб атаб, бу қарор Эронни рози қилиш учун қабул қилинганини маълум қилди. Бироқ ҳукм эълон қилинишидан аввал, 2011-йил 10-август куни Ливан ҳарбий суди унга қарши етарли далиллар ва душман давлатлар билан алоқа мавжуд эмаслиги сабабли суд жараёнини тўхтатиш тўғрисида қарор чиқарган эди. Ҳизбуллоҳ ушбу қарор устидан шикоят киритди ва суд уни қамоқ жазосига ҳукм қилиб, ҳукмни ижро этди[7].
Ғазо ва Ливандаги уруш
Ал-Ҳусайний Исроил оккупацион армияси тарғиб қилаётган нуқтайи назарни қабул қилган шахс сифатида баҳоланади. У Ғазода тинч аҳолининг ўлдирилиши учун қаршилик ҳаракатлари амалга оширганликда айбланди[8], Абу Убайда, Қассам бригадалари матбуот котибини таҳдид қилди ва Ҳизбуллоҳга ҳужум қилиб, Исроил оккупацион армияси унинг етакчиларини нишонга олишни давом эттиришини башорат қилди[9]. Унинг интервюларидан бирида у Исроил оккупацион армиясига Ливан Ҳизбуллоҳидан кўра кўпроқ ишонишини айтди. Бу орада Ливанда қарийб 2 500 тинч аҳоли, Фаластинда эса 42 000 дан ортиқ киши ҳалок бўлган эди[10][11].
У Ҳизбуллоҳнинг собиқ учинчи бош котиби Ҳасан Насруллоҳ нишонга олиниши мумкинлигини кутган ҳолда, уни кеч бўлмасидан васиятини ёзишга чақирди ва унга қарата шундай мурожаат қилди: Ваъда ва аҳдингни ҳамда васиятингни ёз…[12][13][14].
Саудия фуқаролиги
Ал-Ҳусайнийга 2021-йил 15-ноябр куни чиқарилган қироллик фармони асосида Саудия Арабистони фуқаролиги берилди. Ал-Ҳусайний буни шарҳлаб, шундай деди: Буюк юртим, Саудия Арабистони Подшоҳлигига садоқат билан, ҳалол ва самимий меҳнат қилишга Оллоҳ Таолога қасамёд қиламан. Мен миллат юришининг раҳнамоси, ҳазратим, икки муқаддас масжид ходими, подшоҳ Салмон бин Абдулазиз ва ҳазратим, валиаҳд шаҳзода, шаҳзода Муҳаммад бин Салмон ҳазратларига муҳаббат, садоқат, итоат ва бай’ат билан қарздорман, Аллоҳ Таоло уларни қўлласин[15][16].
Адабий асарлари
- 2030 Визёнида тафаккур ва дин. Ар-Риёд, 2022 (2022-йил 22-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- Исломий бирлик фиқҳи. Араб Ислом Кенгаши, 2022 (2023-йил 31-мартда асл нусхадан архивланган).
- Ва ҳажни ёдга сол. Араб Ислом Кенгаши, 2018 (2023-йил 28-майда асл нусхадан архивланган).
- Парламент сайловлари ва бизнинг миллий ҳамда ҳуқуқий мас’улиятимиз, 2018.
- Мў’тадил Ислом сари. Ал Гардениа, 2017 (2022-йил 22-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- Исломда мў‘тадиллик ва марказчиликнинг асл моҳияти (ар). Ал Билад Пресс, 2017 (2022-йил 26-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- Ма’зҳаблараро низолар хатари ва уларга қарши кураш йўллари (ар). Ал-Тибра: Китоблар олами, 2016 (2022-йил 22-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- Суннийлар ва шиалар: умумий замин, 2006.
Манбалар
- ↑ السيد محمد علي الحسيني (Wайбаcк Мачине сайтида 2024-09-26 санасида архивланган)
- ↑ "الحسيني يثير تفاعلا بمنشور قبل الإعلان عن عملية برية في لبنان" (ар). CНН Арабиc. 2024-10-07. ҳттпс://арабиc.cнн.cом/миддле-эаст/артиcле/2024/10/07/элҳоссеинй-реаcтионс-пост-приор-исраэли-гроунд-оператион-лебанон. Қаралди: 2024-10-24.Муҳаммад Али ал-Ҳусайний]]
- ↑ „المجلس الإسلامي العربي / كتاب : نحو إسلام معتدل ، للسيد محمد علي الحسيني // متن الكتاب“. www.арабиcмажлис.cом. 2024-йил 19-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 24-октябр.
- ↑ „Лебанон: Ҳезболлаҳ cритиc 'спиэд фор Исраэл'“. ББC Неwс (2011-йил 24-май).
- ↑ „Лебанон чаргес шеикҳ wитҳ спйинг фор Исраэл“ (2011-йил 1-июн).
- ↑ „Тҳе сеcрет cоннеcтион оф Моҳаммад Али ал-Ҳуссеини wитҳ тҳе Зионист региме wас ревеалед“.
- ↑ صديق نصرالله „القديم“ الذي تنبأ بمقتله؟ – مصراوي (Wайбаcк Мачине сайтида 2024-09-30 санасида архивланган)
- ↑ المرصد, صحيفة (2024-10-24). "بالفيديو.. الحسيني يكشف عن المكان الذي يختبئ فيه "أبو عبيدة"" (ар). Ал-марсд.cом. ҳттпс://ал-марсд.cом/артиcле/206986/%Д8%А2%Д8%АЭ%Д8%Б1-%Д8%А7%Д9%84%Д8%А3%Д8%АЭ%Д8%А8%Д8%А7%Д8%Б1/%Д8%А8%Д8%А7%Д9%84%Д9%81%Д9%8А%Д8%АФ%Д9%8А%Д9%88-%Д8%А7%Д9%84%Д8%АД%Д8%Б3%Д9%8А%Д9%86%Д9%8А-%Д9%8А%Д9%83%Д8%Б4%Д9%81-%Д8%Б9%Д9%86-%Д8%А7%Д9%84%Д9%85%Д9%83%Д8%А7%Д9%86-%Д8%А7%Д9%84%Д8%Б0%Д9%8А-%Д9%8А%Д8%АЭ%Д8%АА%Д8%А8%Д8%А6-%Д9%81%Д9%8А%Д9%87-%Д8%А3%Д8%А8%Д9%88-%Д8%Б9%Д8%А8%Д9%8А%Д8%АФ%Д8%А9. Қаралди: 2024-10-24.Муҳаммад Али ал-Ҳусайний]]
- ↑ „ساعة حوار | ما مستقبل حزب الله وإلى أين يتجه لبنان؟.. لقاء مع محمد علي الحسيني“. ЁуТубе (2024-йил 23-октябр). 2025-йил 30-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2026-йил 17-январ.
- ↑ „Яҳя Синwар, леадер оф Ҳамас, киллед бй Исраэли форcес ин Газа“ (эн-ГБ). www.ббc.cом (2024-йил 18-октябр). 2024-йил 18-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 24-октябр.
- ↑ „Инстаграм“. www.инстаграм.cом. Қаралди: 2024-йил 24-октябр.
- ↑ „توقع اغتيال حسن نصر الله وطالبه بكتابة وصيته.. من هو محمد عل“ (2024-йил 29-сентябр).
- ↑ ҳттпс://www.исраэлҳаём.cом/2024/09/28/драфт-ёур-wилл-тҳе-мессаге-насраллаҳ-гот-бут-рефусед-то-ҳеэд/
- ↑ „Тҳе Эарлй Wарнинг: Ҳоw Муҳаммад Ал-Ҳуссеини Предиcтед Ҳассан Насраллаҳ'с Фате 72 Ҳоурс Бефоре Ҳис Ассассинатион“ (2024-йил 29-сентябр).
- ↑ „محمد علي الحسيني (@сайиделҳуссеини) он Х“. Х (формерлй Тwиттер).
- ↑ „Wҳй ҳас Сауди Арабиа грантед cитизеншип то а формер Ҳезболлаҳ инсидер?“.