Muhammad Amin al-Astrabodiy

Muhammad Amin Astrobodiy (forscha: محمدامین استرآبادی‎‎, vafoti 1623/1624 yoki 1626/1627) – Eron ilohiyotchisi va 12-imom shia yoʻnalishidagi anʼanaviy konservativ (Ahbariy) oqimining asoschisi yoki tarafdori boʻlib, ular oʻz ilohiyotini hadislar asosida qurib, fatvolarni rad etadilar. U Astrobodda (hozirgi Goʻrgon) tugʻilgan.

Astrobodiy oʻzini yoʻqolib ketgan islomiy anʼana – sunnatning tiriltiruvchisi deb bilgan. Unga bir qator olimlar ergashgan boʻlib, ular oʻzlarini Ahbariylar deb atashgan. Bu olimlar hadis manbalariga asoslangan qonun-qoidalar tizimiga qaytishni talab qilishgan, chunki ular Imomlarning soʻzlari va harakatlari hadislarda aniq koʻrinib turishini, lekin asrlar davomida berilgan ortiqcha sharhlar tufayli hadisning asl mohiyatini buzilgan deb hisoblashgan.

Asarlari

• Favoid al-Madaniya fi ar-Radd ala man qol bi-l-ijtihod va-t-taqlid fi-l-ahkom al-ilohiya (فوائد المدنية في الرد على من قال بالإجتهاد والتقلید في الأحکام الإلهية)
• Hoshiya ala Sharh al-Madorik (حاشية على شرح المدارك)
• Sharh at-Tahzib (شرح التهذيب)
• Sharh al-Istibsor (شرح الإستبصار)
• Unmuzaj al-Ulum (انموذج العلوم)

Yana qarang

• Usuliylar, Astrabodiy qarshi chiqqan 12-imom shia maktabi ichidagi oqim

Adabiyotlar

• Abisaab, Rula J. (2015) "Shi`i Jurisprudence, Sunnism and the Traditionist Thought (akhbārī) of Muhammad Amin Astarabadi (d. 1036/1626-7), IJMES 47: 5-23.
• Newman, Andrew J. (1992) „The Nature of the Akhbari/Usuli Dispute in Late Safawid Iran, Part 2: The Conflict Reassessed“ Bulletin of the School of Oriental and African Studies University of London 55(2): pp. 250–261
• Gleave, Robert (2004) „Akhbariyya“ Encyclopedia of Islam and the Muslim World (ed. Richard C. Martin) Vol. 1, Macmillan Reference USA, New York, ISBN 0-02-865912-0
• Gleave, Robert (2007) Scripturalist Islam: the history and doctrines of the Akhbari Shi’i school Brill Academic, Leiden, ISBN 978-90-04-15728-6