Muhammad Amin al-Astrabodiy

Муҳаммад Амин Астрободий (форсча: محمدامین استرآبادی‎‎, вафоти 1623/1624 ёки 1626/1627) – Эрон илоҳиётчиси ва 12-имом шиа йўналишидаги анъанавий консерватив (Аҳбарий) оқимининг асосчиси ёки тарафдори бўлиб, улар ўз илоҳиётини ҳадислар асосида қуриб, фатволарни рад этадилар. У Астрободда (ҳозирги Гўргон) туғилган.

Астрободий ўзини йўқолиб кетган исломий анъана – суннатнинг тирилтирувчиси деб билган. Унга бир қатор олимлар эргашган бўлиб, улар ўзларини Аҳбарийлар деб аташган. Бу олимлар ҳадис манбаларига асосланган қонун-қоидалар тизимига қайтишни талаб қилишган, чунки улар Имомларнинг сўзлари ва ҳаракатлари ҳадисларда аниқ кўриниб туришини, лекин асрлар давомида берилган ортиқча шарҳлар туфайли ҳадиснинг асл моҳиятини бузилган деб ҳисоблашган.

Асарлари

• Фавоид ал-Мадания фи ар-Радд ала ман қол би-л-ижтиҳод ва-т-тақлид фи-л-аҳком ал-илоҳия (فوائد المدنية في الرد على من قال بالإجتهاد والتقلید في الأحکام الإلهية)
• Ҳошия ала Шарҳ ал-Мадорик (حاشية على شرح المدارك)
• Шарҳ ат-Таҳзиб (شرح التهذيب)
• Шарҳ ал-Истибсор (شرح الإستبصار)
• Унмузаж ал-Улум (انموذج العلوم)

Яна қаранг

• Усулийлар, Астрабодий қарши чиққан 12-имом шиа мактаби ичидаги оқим

Адабиётлар

• Абисааб, Рула Ж. (2015) "Ши`и Журиспруденcе, Суннисм анд тҳе Традитионист Тҳоугҳт (акҳбāрī) оф Муҳаммад Амин Астарабади (д. 1036/1626-7), ИЖМЕС 47: 5-23.
• Неwман, Андреw Ж. (1992) „Тҳе Натуре оф тҳе Акҳбари/Усули Диспуте ин Лате Сафаwид Иран, Парт 2: Тҳе Cонфлиcт Реассессед“ Буллетин оф тҳе Счоол оф Ориэнтал анд Африcан Студиэс Университй оф Лондон 55(2): пп. 250–261
• Глеаве, Роберт (2004) „Акҳбарийя“ Энcйcлопедиа оф Ислам анд тҳе Муслим Wорлд (эд. Ричард C. Мартин) Вол. 1, Маcмиллан Референcе УСА, Неw Ёрк, ИСБН 0-02-865912-0
• Глеаве, Роберт (2007) Сcриптуралист Ислам: тҳе ҳисторй анд доcтринес оф тҳе Акҳбари Ши’и счоол Брилл Аcадемиc, Леиден, ИСБН 978-90-04-15728-6