Абу ал-Ғарониқ Муҳаммад ИИ ибн Аҳмад (арабча: أبو الغرانيق محمد الثاني بن أحمد‎‎) (875-йилда вафот этган) 864–875-йилларда ҳукмронлик қилган Ифриқиянинг саккизинчи амири.

Муҳаммад ИИ
Ифриқия амири
(864–875)
Ўтмишдоши Зиёдат Аллоҳ ибн Муҳаммад
Давомчиси Иброҳим ИИ
Тўлиқ номи
Абу ал-Ғарониқ Муҳаммад ибн Аҳмад ибн Муҳаммад
Уй Ағлабийлар
Отаси Абу Иброҳим Аҳмад ибн Муҳаммад
Дини Ислом

Абу ал-Ғарониқ 863–864-йилларда ҳукмронлик қилган амакиси Зиёдат Аллоҳ ИИ ибн Муҳаммаднинг (863—864) ўрнини эгаллаган ҳамда барқарор ва фаровон давлатни мерос қилиб олган эди. Шароб ва овни яхши кўрадиган инсон бўлиб, исрофгарчилик ва дабдабага берилган. Унинг ҳукмронлиги даврида Малта забт этилган, Салерно ҳудуди қамал қилиниб, Италиянинг қуруқликдаги асосий қисмига доимий юришлар уюштирилди. Бу юришлар натижасида Рим папаси Жоҳн ВИИИ мажбурий равишда хирож тўлай бошлади.

Аммо унинг ҳукмронлигининг охирларига келиб, Макка шаҳридан келган ҳаж зиёратчилари карвони орқали Ифриқияга вабо касаллиги кириб келди. Ушбу давр ва ундан кейин кечган қурғоқчилик оғир оқибатларга олиб келди ва аҳоли сонининг кескин камайиши ва амирликнинг заифлашишига сабаб бўлди.

875-йил 20-июлда Аббосий халифаси ал-Му’тамид давлат бошқаруви ва тахт ворислиги масаласини расмий тарзда тартибга солди, Ўғли Жаъфарни (унга ал-Муфаввиз иллаллоҳ, яъни „Аллоҳга топширилган“ унвони берилган) ўзининг асосий вориси деб эълон қилди ва унга халифаликнинг ғарбий ярмини бошқариш топширилди. Шу билан бирга, ал-Му’тамиднинг акаси Абу Аҳмадга (ал-Муваффақ номи билан танилган) шарқий вилоятлар бошқаруви топширилган. Халифа вафот этган вақтда агарда унинг ўғли Жаъфар ҳали вояга етмаган бўлса, халифалик тахтига Абу Аҳмад ўтириши мумкин эди[1]. Ал-Муфаввиз Ифриқия, Миср, Шом, Жазира, Мосул, Арманистон, Миҳражанқадҳақ ва Ҳулвон ҳудудларини бошқарган. Унинг вакили сифатида эса Муса ибн Буғо тайинланган.

Муҳаммаддан кейин ҳокимият тепасига унинг укаси Абу Ис’ҳоқ Иброҳим ИИ (875—902) келган.

Манбалар

Адабиётлар