Муҳаммад Латиф Ансорий (1887-1979) — профессор, олим[1].

Муҳаммад Латиф Ансорий
Таваллуди 1887-йил 30-сентйбар (ҳижрий 1305-йил Муҳаррам ойи)
Британия Ҳиндистони
Вафоти 1979-йил
Фуқаролиги Покистон-Ҳиндистон
Касби профессор, олим
Дини Ислом
Машҳур ишлари Тāрīк̲ҳ̲-и Ḥасан Мужтабá, Карбалā кī каҳāнī, Қуръāн кī забāнī

Биографияси

Муҳаммад Латиф Ансорий Британия Ҳиндистонида туғилган, лекин Ҳиндистон мустақилликка эришганидан сўнг дарҳол янги ташкил этилган Покистонга кўчиб ўтган ва у ерда Вазиробод шаҳрида истиқомат қилган. У ҳаётининг кўп қисмини Кенияда ўтказган. Шу кунга қадар Ансорий Кениядаги шиа жамияти томонидан мамлакатга фаол ва уюшган шиаликни олиб келган шахс сифатида эсланади[2]. Муҳаммад Латиф Ансорий ҳаётининг сўнгги ўн йилини қисман фалаж ҳолда ўтказган. У сермаҳсул ижод қилган ёзувчи бўлса-да, кўп китоблари нашр этилмаган.

Покистонда яшаган йиллари

Муҳаммад Латиф Ансорий Британия Ҳиндистонининг бўлинишига қадар, шунингдек, Покистон мустақиллигининг биринчи ўн йиллигида ҳам шиа илмий жамиятининг аъзоси бўлган. У 1940-йилларда Британия ҳукмронлиги остида Панжоб Шиа Конференсиясининг (ПуСC) Бош котиби бўлиб ишлаган, ташкилотнинг пассивлиги ва йиллик аъзолик бадалларини ундира олмаслиги ва ҳафталик „Разâкар“ журналини мунтазам нашр эта олмаслигига қарши курашган[3]. 1947-йилда Ҳиндистон мустақил бўлгандан сўнг Вазирободга кўчиб келган Ансорий Бутун Покистон шиа конференсиясининг (АПСC) биринчи Бош котиби этиб сайланган[4].

Ансорий бу йиллардаги шиа таблиғининг аҳволи билан қаттиқ ташвишланиб, бу ҳодисанинг шиалик келажаги учун қандай таъсир кўрсатиши ҳақида кўп ёзган ва гапирган[5].

Кенияга миграция

Муҳаммад Латиф Ансорий 1950-йилларда Жанубий Осиёдан Кенияга жўнаб кетган ва ўзининг хорижий шиа жамоаларига ваъз қилиш орзусини амалга оширган[2]. Ўша пайтда Ансорий аллақачон таниқли дин арбоби бўлиб улгурган эди, лекин шунга қарамай, Кениядаги нисбатан таниқли бўлмаган шиа жамоаси таркибидаги Жанубий Осиёдан келган бир қатор олимлар сафига қўшилган[6]. Ансорий у ерда жамиятнинг бугунгидек фаровонликка эришиши учун катта ёрдам берган. У 1958-йил декабр ойида Аруша конференсиясида сўзлаган нутқи билан мамлакатда бугунги кунгача эслаб келинади[2][7]. Унинг саъй-ҳаракатларининг катта қисми Хожа жамоасига қаратилган[2].

Мероси

Канада, Америка Қўшма Штатлари, Эрон, Покистон ва Кениядаги олимлар унинг асарларидан манба сифатида фойдаланганлар[8].

Асарлари

Урду тилида Карбалā кī каҳāнī, Қуръāн кī забāнī китоби нусхаси

Муҳаммад Латиф Ансорийнинг аксарият асарлари урду тилида ёзилган. Унинг асарлари бугунги кунда бир қанча университет каталоглари ва кутубхоналарида сақланиб қолган[1].

Ансорий Саййид Али Ашгар Развий номи „Ислом ва мусулмонлар тарихининг қайта баёни“ асарида ҳам манба сифатида тилга олинган[8].

Муҳаммад Латиф Ансорийнинг баъзи нашрларига қуйидагилар киради:

  • Ислам Аур Мусалмано Ки Тареэкҳ (Ислом ва мусулмонлар тарихи)[8][9]
  • Тāрīк̲ҳ̲-и Ḥасан Мужтабá (Ал-Ҳасан ал-Мужтаба тарихи)[1][10]
  • Шазада-э-Ятҳриб Алам-э-Ҳижрат Меин
  • Маъарежал Ирфан[11]
  • Карбалā кī каҳāнī, Қуръāн кī забāнī (Карбало қиссаси Қур’он сўзларида)[1]

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „WорлдCат Филе“.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „Сйнопсис оф тҳе Кҳожа Шиа Итҳна Ашери - БИЛАЛ ОФ АФРИCА“. cоэж.орг. 2015-йил 2-апрелда асл нусхадан архивланган.
  3. ↑ Риэcк, Андреас. Тҳе Шиас оф Пакистан: Ан Ассертиве анд Белеагуэред Миноритй, Фирст, 2015 — 45-бет. ИСБН 978-0190240967. 
  4. ↑ Риэcк, Андреас. Тҳе Шиас оф Пакистан: Ан Ассертиве анд Белеагуэред Миноритй, Фирст, 2015 — 59-бет. ИСБН 978-0190240967. 
  5. ↑ Риэcк, Андреас. Тҳе Шиас оф Пакистан: Ан Ассертиве анд Белеагуэред Миноритй, Фирст, 2015 — 83-бет. ИСБН 978-0190240967. 
  6. ↑ „Э-Боок оф 12 Персоналитиэс“. деwани.cа.
  7. ↑ Ҳигҳлигҳц оф Билал Муслим Миссион оф Танзаниа (1965 — 1986), Паге 6
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 Саййид Али Ашгар Разwй. „А Рестатемент оф тҳе Ҳисторй оф Ислам анд Муслимс“. Ал-Ислам.орг.
  9. ↑ „Онлине Cопй ат Зиараат.cом“. зияраат.нет.
  10. ↑ „Университй оф Чиcаго Филе“.
  11. ↑ „А пиcтуре оф а cопй оф Ма'арежал Ирфан“. 2014-йил 8-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 8-ноябр.

Ҳаволалар