Muhammad Sakizli
Муҳаммад Сакизли (1892-йил –14 -январ 1976-йил [1]) 1950-йил 18-мартдан 1951-йил 24-декабргача Киренаика Бош Вазири бўлиб ишлаган инсон. У кейинчалик 1954-йил 19-февралдан 12-апрелгача Ливия Бош Вазири сифатида ҳам фаолият юритган.
| Муҳаммад Сакизли محمد الساقزلي | |
|---|---|
 | |
| Ливия Бош Вазири | |
|
Мансаб даври 1954-йил 19-феврал – 1954-йил 12-апрел | |
| Монарх | Идрис |
| Ўтмишдоши | Маҳмуд ал-Мунтасир |
| Вориси | Мустафа Бен Ҳалим |
| Ливия Ташқи ишлар вазири | |
|
Мансаб даври 1954-йил 19-феврал – 1954-йил 12-апрел | |
| Бош вазир | ўзи |
| Ўтмишдоши | Маҳмуд ал-Мунтасир |
| Вориси | Абдул Салам ал-Бусеири |
| Киренаика амирлиги Бош Вазири | |
|
Мансаб даври 1950-йил 18-март – 1951-йил 24-декабр | |
| Ўтмишдоши | Омар Мансоур Эл-Кикҳиа |
| Вориси | Индепенденcе оф Либя |
| Киренаика губернатори | |
|
Мансаб даври 1951-йил декабр – 1952-йил май | |
| Ўтмишдоши | ё'қ |
| Вориси | Ҳуссеин Мазиқ |
|
Мансаб даври 1962-йил декабр – 1963-йил апрел | |
| Вориси | ё'қ |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди | 1892-йил |
| Вафоти | 1976-йил 14-январ (83–84 ёшда) |
Шахсий ҳаёт
Сакизлининг асли турк бўлган. Унинг фамилияси (Сакизли) Усмонли турк тилидаги Сакиз сўзидан келиб чиққан[2].
Киренаика ҳукумати
1949-йил 1-июнда амир Идрис Киренаика амирлигининг мустақиллигини эълон қилди. Гарчи мустақилликдан кейин ҳам Буюк Британия таъсири юқори бўлган бўлса-да, янги ҳукуматни шакллантириш зарур эди. Омар Паша Эл Кикҳиа бошчилигидаги қисқа ҳукмронлик қилган ҳукумат қулагандан сўнг Муҳаммад Сакизли 1950-йил март ойида янги вазирлар маҳкамасини тузди[3]. 1951-йил 24-декабрда Қирол Идрис И Ливия мустақиллигини эълон қилганидан сўнг Сакизлининг унивони ўзгарди. У Киренаика губернатори этиб тайинланди ва шу лавозимда 1952-йил майгача фаолият юритди[4]. 1952-йил майда Сакизли Ливия федерал ҳукумати томонидан Таълим вазири этиб тайинланди. Кейин 1953-йил сентябрда лавозими қироллик бюросининг бошлиғига ўзгартирилди[5].
Бош Вазир
1954-йил февралда Сакизлига ҳукуматни тузиш топшириғи топширилди[5], аммо унинг бу ҳуқуқи кўпга чўзилмади. 1954-йил 5-апрелда Ливия Олий суди 1954-йил 19-январда Триполитания қонунчилик кенгашини тарқатиб юбориш тўғрисидаги қироллик буйруғини бекор қилиш тўғрисида қарор чиқарди. Бундан сўнг Триполида Триполитания губернатори Ас-Сиддиг ал-Мутассир бошчилигида Қирол Идриснинг қарорини бекор қилган суд қарорига қарши норозилик намойишлари бошланди[6].
Триполида намойишлар ўтказилаётган бир пайтда 7-апрелда Вазирлар маҳкамаси чақирилди ва губернатор ал-Мутассир суд қарорларини рад қилган ҳолда қонунчилик сайловларини ўтказишни давом эттирди. Сўнг Сакизли Идрисга телефон қилиб, ҳоким ал-Мутассирга сайловларни тўхтатишни буюради, шекилли, қирол бунга рози эмас. Кейинги кун Сакизли истеъфога чиқишини талаб қилувчи қирол хабарини қабул қилади[7].
Вазирликдан кейинги йиллар
Сакизли Ливияда федерал тизим бекор қилинганда 1962-йил 26-декабрдан 1963-йил 26-апрелгача яна Киренаика губернатори этиб тайинланади[8].
Сакизли 1976-йил 14-январда вафот этади[9].
Қайдлар
- ↑ „في مثل هذا اليوم رحل الوالي والعميد والوزير محمد السنوسي الساقزلي“.
- ↑ „Аре Либян Туркс Анкара'с Трожан ҳорсе? - Ал-Монитор: Индепендент, трустед cовераге оф тҳе Миддле Эаст“.
- ↑ эл-Магариаф, вол.1, п.245-246.
- ↑ эл-Магариаф, вол.1, п.249.
- ↑ 5,0 5,1 эл-Магариаф, вол.2, п.229.
- ↑ эл-Магариаф, вол.2, п.261-262.
- ↑ эл-Магариаф, вол.2, п.282.
- ↑ эл-Магариаф вол. 2, п. 287, & вол. 4, п.273.
- ↑ Салем эл Кебти, п. 1544.
Қўшимча ҳаволалар
- Мустафа Бен Ҳалим, „Сафаҳат Матwия мен Тарикҳ Либиа ас Сияси“, Матабеъ ал-Аҳрам ат Тежария, Қалюб, Миср, 1992.
- Моҳамед Ёусеф эл-Магариаф, „Либиа баин ал Мади wал Ҳадир: Сафаҳат мен ат Тарикҳ ас Сияси“, 4 волс., Марказ ад Дирасат ал Либия, Охфорд, & Мактабат Wаҳба 14 ал-Гомҳурия стреэт Cаиро, 2004–2006.
- Салем эл Кебти, „Либиа..Масеэрат ал Истиқлал..Wатҳаъиқ Маҳаллия wа Даwлия“, парт 3-Такwеэн Даwла, Ад Дар ал Арабия лил Улум Нашироун, 1ст эд., 2012.