Muhammad ibn Ali Ravandiy

Муҳаммад ибн Али Равандий (форсча: محمد بن علی راوندی‎‎; 1207-йилдан кейин вафот этган) форс^[1] тарихчиси бўлиб, Буюк Салжуқийлар империяси қулаш даврида ва ундан кейин Хоразмшоҳлар империяси босқини пайтида Раҳат ал-судур ва аят ал-сурур асарини ёзган.

Равандийнинг ҳаёти ҳақида тафсилот берадиган ягона манба унинг ўз китобидир. У Кошон яқинидаги Раванддан бўлган илм аҳли оиласидан эди ва 1174–1184-йилларда Ҳамадонда ҳанафий фиқҳини ўрганди^[1]. Хаттот сифатида Равандий Тўғрул ИИИ учун Қур’он нусхасини кўчириш мақсадида саройга олиб келинган ва султоннинг илтифотига сазовор бўлган. Тўғрул қамоққа олингач, Равандий Шиҳабиддин ал-Кашаний ҳомийлигига эга бўлиб, у Равандийини Раҳат ас-судур асарини ёзишга ундаган. Равандий китобини Сулаймоншоҳ ИИга бағишламоқчи бўлган, бироқ иккинчиси Рум султони сифатида тахтга чиққанидан сўнг уни Кайхусрав Ига бағишлаган. Кейинчалик Раҳат ас-судур Мурод ИИ ҳукмронлиги даврида турк тилига таржима қилинган^[1].

Равандий 1207-йилдан кейин вафот этган^[2].

Замонавий давр

1921-йилда Раҳат ал-судур асари Муҳаммад Иқбол (1938-йилда вафот этган) томонидан нашр этилган^[3]. Иқбол, Эдwард Броwне ва Мирзо Муҳаммад Қазвиний томонидан у бошқа матнлардаги манба сифатида тан олинган, хусусан Рашид ад-Дин Ҳамадоний (1318-йилда вафот этган)нинг Жоме ат-таворихи, Мирхонд (1498-йилда вафот этган)нинг Равзат ас-сафоси ҳамда Ҳамдаллоҳ Муставфий (1339/1340-йилдан кейин вафот этган)нинг Тарих-и гузидаси шулар жумласидандир^[3].

Ҳаволалар

Тҳе Ҳисторй оф тҳе Селжуқ Туркс: фром тҳе Жāми ал-Таwāрīкҳ : ан Илкҳанид Адаптатион оф тҳе Салжуқ нама. Cурзон Пресс, 2001.
Дуранд-Гуéдй, Давид. Турко-Монгол Рулерс, Cитиэс анд Cитй Лифе. Брилл, 2013. ИСБН 978-90-04-25700-9.
Босwортҳ, C. Э., эд (1995). "Рāwандī". Энcйcлопаэдиа оф Ислам. Волуме ВИИИ: Нед–Сам (2нд нашри). Леиден: Э. Ж. Брилл. ИСБН 978-90-04-09834-3. ҳттпс://референcеwоркс.бриллонлине.cом/энтриэс/энcйcлопаэдиа-оф-ислам-2/раwанди-СИМ_6253.
Öзгüденли, Осман Г. (2017). "Гıяседдин Кейҳüсрев И". ин Флеэт, Кате; Крäмер, Гудрун; Матринге, Денис эт ал.. Энcйcлопаэдиа оф Ислам (3- нашри). Брилл Онлине. ИССН 1873-9830. ҳттпс://референcеwоркс.бриллонлине.cом/энтриэс/энcйcлопаэдиа-оф-ислам-3/*-CОМ_32073.
Тҳе Селжукс оф Анатолиа: Cоурт анд Соcиэтй ин тҳе Медиэвал Миддле Эаст. И.Б.Таурис, 2013. ИСБН 978-0857733467.

[FOOTNOTEHillenbrand1995-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 Ҳилленбранд 1995.

[FOOTNOTEÖzgüdenli2017-2] Öзгüденли 2017.

[FOOTNOTEBosworth200115-3] 3,0 ^3,1 Босwортҳ 2001, с. 15.

[1]

[2]

[3]