Muhammad ibn al-Bays
Муҳаммад ибн ал-Байс ибн Ҳалбас (арабча: محمد بن البعيث بن حلبس) (тахминан ИХ аср бошлари), Ибн Байс номи билан ҳам танилган, Аббосийлар халифалиги даврида Маранднинг араб ҳокими[1].
Араблар томонидан Форс вилояти фатҳ этилгач, Муҳаммад ибн ал-Байснинг бобоси Ҳалбас ёлланма аскар сифатида Марандни эгаллаб олган. Муҳаммад ибн ал-Байс Марандда қал’алар қурган, 815-йилда Табриз ва Урмия кўли яқинидаги Шаҳи шаҳрини ҳам эгаллаган[2]. У дастлаб Бобак бошчилигидаги Хуррамийлар ҳаракати билан яхши муносабатда бўлган, бироқ кейинчалик Хуррамийларга қарши халифа томонига ўтиб, Бобак қўмондонларидан бирини қўлга олган[2]. Бироқ Муҳаммад ибн ал-Байснинг Аббосийлар билан алоқалари узоқ давом этмади ва у халифа Мутаваккил даврида ҳибсга олинди[2]. Тарихчи Ибн Ҳурдодбеҳ Марандни Муҳаммад ибн ал-Байснинг мулки дея маълумот берган[2]. Тарихчи ат-Табарий Марандга юборилган ҳарбий юришни тасвирларкан, Маранд деворлар билан ўралган ҳудуд бўлиб, боғлари бир фарсаҳ (тахминан 6 км) атрофда эди, дея ма'лумот берган. Шаҳар ташқарисидаги ўрмонлар эса Марандга қўшимча ҳимоя вазифасини бажарган. 849–850-йиллар атрофида Ибн Байс Аббосийлар кучлари томонидан қўлга олинган[2]. Мутаваккил ҳузурига олиб келинганида халифа уни қатл этишни буюрган, бироқ Ибн ал-Байс араб тилида шеър ўқиб берган ва Мутаваккил унинг истеъдодидан ҳайратга тушган. Шундан сўнг, уни қатл этиш буйруғи бекор қилиниб, ҳибсда сақланган ва Ибн Байс қамоқдалик вақтида вафот этган.
Манбалар
- ↑ Минорскй, „Маранд“ ин Энcйcлопаэдиа оф Ислам. Эдитед бй: П. Беарман, Тҳ. Бианқуис, C. Э. Босwортҳ, Э. ван Донзел анд W. П. Ҳеинричс. Вол. 6, (1991): пг 504 „Аccординг то оне оф ал-Табари’с аутҳоритиэс (иии, 1388), тҳе шайкҳс оф Марагҳа wҳо праисед тҳе браверй анд литерарй абилитй (адаб) оф Ибн Баи’тҳ алсо қуотед ҳис Персиан версес (би’л-фдрисийя). Тҳис импортант пассаге, алреадй қуотед бй Бартҳолд, БСОС, ии (1923), 836-8, ис эвиденcе оф тҳе эхистенcе оф тҳе cултиватион оф поэтрй ин Персиан ин нортҳwестерн Персиа ат тҳе бегиннинг оф тҳе 9тҳ cентурй. Ибн Баи’тҳ муст ҳаве беэн Ираниcисед то а cонсидерабле эхтент, анд, ас ҳас беэн ментионед, ҳе релиэд фор суппорт он тҳе нон-Араб элеменц ин ҳис Рустакҳс (‘Улудж Расатикҳи’)“
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Минорскй, „Маранд“ ин Энcйcлопаэдиа оф Ислам. Эдитед бй: П. Беарман, Тҳ. Бианқуис, C. Э. Босwортҳ, Э. ван Донзел анд W. П. Ҳеинричс. Вол. 6, (1991): пг 504 „Аccординг то оне оф ал-Табари’с аутҳоритиэс (иии, 1388), тҳе шайкҳс оф Марагҳа wҳо праисед тҳе браверй анд литерарй абилитй (адаб) оф Ибн Баи’тҳ алсо қуотед ҳис Персиан версес (би’л-фдрисийя). Тҳис импортант пассаге, алреадй қуотед бй Бартҳолд, БСОС, ии (1923), 836-8, ис эвиденcе оф тҳе эхистенcе оф тҳе cултиватион оф поэтрй ин Персиан ин нортҳwестерн Персиа ат тҳе бегиннинг оф тҳе 9тҳ cентурй. Ибн Баи’тҳ муст ҳаве беэн Ираниcисед то а cонсидерабле эхтент, анд, ас ҳас беэн ментионед, ҳе релиэд фор суппорт он тҳе нон-Араб элеменц ин ҳис Рустакҳс (‘Улудж Расатикҳи’)“