Ziyosfera

Muhammad ibn al-Habib

Муҳаммад ибн ал-Ҳабиб ибн ас-Сиддиқ ал-Амгари ал-Идрисий ал-Ҳасаний (1876–1972) – марокашлик исломий муаллим, муаллиф ва шайх, Марокашдаги Дарқовий тариқати шайхи эди.

Муҳаммад ибн ал-Ҳабиб
Шахсий маълумотлар
Таваллуди 1876 (1876)
Вафоти 10 январ, 1972-йил
Дини Ислом
Эра 20-аср
Имом моликийлик (тасаввуф)
Асосий қизиқиш(лар)и тасаввуф

Ҳаёти ва таълими

Муҳаммад ибн ал-Ҳабиб 1876-йилда Фас шаҳрида туғилган. Муайян ёшга етгач, Қантара Абу-р-Руъусдаги Қуръон куттабига борди ва у ерда Сиди ал-Ҳашимий ас-Санҳажидан Қуръонни ўқиш, ёзиш ва қироатни ўрганди. Шунингдек, у Қасба ан-Наввар мактабида Сиди Аҳмад ал-Филалий қўлида таҳсил олиб, Қуръонни ёд олди. Тахминан 1894-йилда Абул-Жунуд масжидида таълим олишни бошлади, у ерда Сиди Маҳмад ал-Ирарий қўлида Ажрумийяни[1], Алфияни, ал-Баннонийнинг ас-Суллам асарини ва ат-Термизийнинг Шамоилини ўрганди[2].

Сўнгра у ал-Қаравийин масжидида Сиди Аҳмад ибн ал-Жилолий ал-Амгари қўлида Халилнинг Мухтасарини[3], жумладан унга аз-Зурқоний, ал-Банноний ва ал-Хароший томонидан ёзилган шарҳларини ўрганди. У Сиди Абу Бакр ибн ал-Арабий Банноний ва Шайх ат-Тавудий ибн Савданинг шарҳи билан Туҳфани ҳамда Шайх Халилнинг Муаллим ва Шогирд одоби ҳақидаги тўпламини ўрганди. У Аҳмад ибн ал-Хайёт аз-Заргари қўлида Саҳиҳ ал-Бухорийнинг бир қисмини ва Ибн Атоуллоҳнинг Ҳикам асарини ўқиб таҳлил қилди[4][манба керак].

У аз-Заққоқийяни[5] ва шайхнинг ўзи четига ёзган ҳашиясини Сиди Абдусалом ал-Ҳуварийдан ўрганди. Алфияни ал-Макудий шарҳи билан ва ал-Муваддиҳни Сиди Халил ал-Холидийдан, Жомеъ ал-Жевомеънинг бир қисмини ва Аҳмад ибн Ҳанбалнинг Муснадининг бир қисмини Муҳаммад ибн Жаъфар ал-Киттанийдан, Халилнинг Мухтасари, Мухтасар ас-Саъднинг хулосаси ва Тавҳид ал-Муршиднинг бир қисмини Сиди Ж. Муҳаммад Фатҳа Жунун билан Шайх ат-Таййиб ибн Киран шарҳи асосида ўқиб ўрганди[манба керак].

Мавлавий Абдуллоҳ ибн Идрис ал-Бадровийдан у Саҳиҳ ал-Бухорийни, Халилнинг Мухтасарининг бир қисмини, Шайх ат-Таййиб ибн Кираннинг ал-Истиъарасини ва ал-Бусирийнинг Ҳамзийя қасидаси бир қисмини Ибн Ҳажар шарҳи билан ўрганди. Сиди Ҳаммад ас-Санҳажидан у Халилнинг Мухтасарининг бир қисмини, Қозı Иёд ибн Мусонинг аш-Шифо асарини ва Майяранинг ал-Муршид ал-Муъин асари бир қисмини ўрганди. Шунингдек, у ал-Муршид ал-Муъинни Сиди Муҳаммад ибн Абдурраҳмон ал-Филалийдан ҳам ўрганди[манба керак].

Таълимоти

У 1901-йилда ўзининг расмий таҳсилини тўхтатиб, Қасба ан-Наввар масжидида кўнгилли равишда дарс ўта бошлади, ал-Муршид ал-Муъин, Халилнинг Мухтасари, Имом Моликнинг Муваттоси, ас-Санусийя ва тафсирдан дарс берди. У 1936-йилда Мекнесга ҳижрат қилгунгача ўқув ва иккиламчи илмий фаолиятларини давом эттирди. У ерда ҳам ўз илмий фаолиятини давом эттириб, Зайтуна масжидида тафсир ва фиқҳдан ал-Қайравонийнинг Рисоласи асосида, ҳамда тасаввуфдан Ҳикам, ал-Муршид ал-Муъин, Қози Иёднинг аш-Шифоси, Имом ал-Ахдарийнинг (мантиққа оид қисқа шеър) ас-Суллам асарига Беннаний ёзган шарҳи ва Ибн Моликнинг араб тили илмларига оид минг мисрали Алфия шеърига ал-Маккудий ёзган шарҳи асосида дарслар ўтказди[манба керак].

Ижозалари ва сафарлари

Бадруддин ад-Дамашқий унга Дамашқда ёзма ижозатнома берди, шунингдек, у Тлемсен қозиси Сиди Абу Шуъайбдан ижазатнома олди, Аҳмад ибн ал-Жилолий ал-Амгари ва Сиди Абу Бакр ибн ал-Арабий Баннонийлардан оғзаки ижозатлар олди. 1931-йилда у Маккага ҳаж сафари билан бориб, Шайх Бахит ал-Мутиъий ҳамда Шайх ас-Сималутий каби кўплаб уламолар билан учрашди. Сурияда у Тавфиқ ал-Айюбий ва Бадруддин ад-Дамашқий билан учрашди. Кейин у Жазоирга сафар қилиб, Блидада Сиди Муҳаммад ибн Жалул ва Сиди Аҳмад, ҳамда Ужда атрофида Сиди Муҳаммад ал-Қодий билан танишди. У ерда бўлган вақтида Саҳиҳ ал-Бухорий ва Шайх ат-Таййиб ибн Киран шарҳи билан ал-Муршид ал-Муъиндан дарслар берди[манба керак].

У ўз оиласи ҳамроҳлигида учинчи бор ҳажни адо этиш ниятида 1971-йил декабрида Микнасдан чиқиб кетди, бироқ 1972-йил 10-январда Блидада вафот этди. Ўша куннинг ўзида у ўзи очган Дарқавий завиясига дафн этилди. Ўша йил 31-январ куни у Зайтуна масжиди яқинидаги ўз завиясида (Микнас) Дарб ал-Паша маҳалласига қайта дафн этилди[манба керак].

Асарлари

У қуйидаги асарларни ёзган:

  • Саёҳат қилувчи муридларнинг орзуси ва орифларнинг туҳфасı номли девон (шеърлар ёки насрлар тўплами). У Марокашда камида икки марта, Англияда бир марта нашр қилинган ва бир неча бор қайта чоп этилган, яқинда эса Мадинаҳ Медиа томонидан тўлиқ янги таҳрири чоп этилган.
  • Сиди Муҳаммад ал-Арабий ал-Алавий ал-Мадгарийнинг Ҳофизасига ёзилган шарҳ. Унда Муҳаммаднинг дуо ва саловотлари, Қуръондан баъзи оятлар ҳамда Шазилий ҳизбларининг айримлари жамланган.
  • Салот ал-Машишийяга ёзилган шарҳ.
  • тасаввуф, гўзал ахлоқ, Аллоҳни мадҳ қилиш, Муҳаммадни мадҳ этиш ва диний панд-насиҳатлар ҳақидаги бир қанча қасидалар (кўп мавзули шеърлар).

Манбалар

  1. ↑ Тҳе қуите фамоус преcис оф граммар бй Ибн Ажуррūм ал-Санҳажи (д.1323)
  2. ↑ Шамā'ил ал-расūл („Тҳе Беаутифул Чараcтеристиcс оф тҳе Пропҳет“), бй ал-Ҳаким ал-Тирмидҳи (д.898)
  3. ↑ "Преcус" оф Малики лаw wриттен бй Кҳалил ибн Ишақ ал-Жунди (д.1365),
  4. ↑ Тҳе Ҳикам (Сентенcес), wриттен бй Ибн 'Атаъллаҳ, тҳе тҳирд греат мастер оф тҳе Шадили, wҳо диэд ин Cаиро ин 1310
  5. ↑ А дидаcтиc поэм он Малики лаw бй Абу’л Ҳасан Али ал-Тужиби (д.1506) 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Muhammad_ibn_al-Habib" dan olindi