Muhammad ibn al-Mustakfiy sahifasining manbasini koʻrish

{{Qirollik bilgiqutisi|name=Muhammad ibn al-Mustakfiy <br> محمد بن المستكفي|succession=[[Abbosiylar xalifaligi]] vorisi|reign=945–946|reign-type=Egalik|spouse=|issue=Hasan|dynasty=[[Abbosiylar sulolasi|Abbosiylar]]|father=[[Al-Mustakfiy]]|mother=Ummu Muhammad|full name=Abu al-Hasan Muhammad ibn Abdulloh al-Mustakfiy|religion=[[Ahl as-Sunna val-Jamoa]]}}'''Abu al-Hasan Muhammad ibn al-Mustakfiy''' ({{Lang-ar|أبو الحسن محمد بن المستكفي}}) – [[Abbosiy xalifalar roʻyxati|Abbosiylar]] xalifasi [[Al-Mustakfiy|al-Mustakfiyning]] ({{Hukmronlik|944|946}}) oʻgʻli. Otasi tomonidan voris etib tayinlangan. 946-yil boshlarida [[Buvayhiylar]] hokimiyatni qoʻlga kiritishidan oldin [[Bagʻdod|Bagʻdodda]] uning nomi tushirilgan bir nechta tangalar zarb qilingan{{Sfn|Busse|2004}}.

Muhammad [[Misr|Misrdagi]] [[Ixshidiylar]] saroyiga qochib, u yerdan Buvayhiylar va ular tomonidan tayinlangan xalifa [[Al-Mutiy|al-Mutiyga]] qarshi yashirin targʻibot ishlarini boshladi. Bu harakatlar davomida u asl shaxsini yashirib, oʻzini [[Mahdiy]] – islomiy najotkor sifatida tanitdi. Uning targʻibot ishlari [[Quyi Mesopotamiya|Iroqda]], hatto Bagʻdodning oʻzidagi [[sunniylar]] va [[shialar]] orasida ham ijobiy qabul qilingan{{Sfn|Busse|2004}}. Bu targʻibot harakatlari 967-yilda Bagʻdodni zabt etgan buvayhiy sarkardasi [[Muizz ud-Davla|Muizz ad-Davla]] vafotidan keyin yanada kuchaydi. Uning eng muhim tarafdorlaridan biri Bagʻdoddagi Buvayhiylar qoʻmondoni, turk zodagoni Sübüktegin al-Ajamiy edi. U Muhammadni shaharga taklif qildi, uni oʻz himoyasiga oldi va uning nomidan toʻntarish uyushtirishga tayyorgarlik koʻra boshladi. Biroq Muhammadning asl shaxsi fosh boʻlgach, u al-Mutiyning qoʻliga topshirildi{{Sfn|Busse|2004}}. Xalifa uni ogʻir jazoga hukm etmadi, faqatgina uning burnini kesishni buyurdi, bu esa Muhammadni taxt vorisligidan mahrum qilish maqsadida amalga oshirilgan edi{{Sfn|Busse|2004}}. Keyinchalik Muhammad uning qoʻlidan qochib qutulishga muvaffaq boʻldi, biroq taxtni qoʻlga kiritish orzusi hech qachon amalga oshmadi{{Sfn|Busse|2004}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite book | last = Busse | first = Heribert | title = Chalif und Grosskönig - Die Buyiden im Irak (945-1055) | trans-title = Caliph and Great King - The Buyids in Iraq (945-1055) | language = German | orig-date = 1969 | year = 2004 | location = Würzburg | publisher =  Ergon Verlag | isbn = 3-89913-005-7}}

[[Turkum:Abbosiy xalifalarning oʻgʻillari]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligining asirlari va mahbuslari]]
[[Turkum:10-asrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:10-asrda vafot etganlar]]