Муҳаммад ибн ал-Қоим (арабча: محمد ابن القائم‎‎), шунингдек Муҳаммад Закират Аббосийлар шаҳзодаси, Аббосий халифа ал-Қоимнинг ўғли. ХИ аср ўрталарида отаси меросхўр этиб белгилаган, аммо отасидан аввал вафот этган.

Муҳаммад ибн ал-Қоим
محمد ابن القائم
Аббосийлар халифалигининг вориси
Муддати 1039/1040 — 1056
Туғилиши 1039/40[1]
Бағдод, Аббосийлар халифалиги
Вафоти 1056[1][2]
Бағдод, Аббосийлар халифалиги
Дафн этилган жой
Бағдод
Турмуш ўртоғи Уржувуан
Фарзандлари Ал-Муқтадий
Эра номи ва маълумотлар
Сўнгги Аббосийлар даври: 11-аср
Сулола Аббосийлар
Отаси Ал-Қоим
Дини Ислом (Суннийлик)

Ҳаёти

Муҳаммад 1031—1075-йилларда ҳукмронлик қилган Аббосий халифа ал-Қоимнинг ўғли ва халифа ал-Қодирнинг набираси бўлган. Тўлиқ исми Муҳаммад ибн Абу Жаъфар ал-Қоим ибн Аҳмад ал-Қодир. Бағдодда Муҳаммад Закират исми билан танилган.

1030-йилда бобоси ўғли Абу Жаъфар ал-Қоимни бувайҳий амирларидан мустақил равишда меросхўр деб эълон қилган[3][4]. Ал-Қоимнинг узоқ давом этган ҳукмронлигининг биринчи ярми пойтахтда нотинчлик билан ўтган. Бувайҳий амири тез-тез пойтахтдан қочишга мажбур бўлгани сабабли кўпинча шаҳар ҳукмдорсиз қолган. Салжуқийлар таъсири кучайган бир пайтда Довуд Чағрийбек ўз қизи Хадича Арслон Хотунни[5] 1056-йилда ал-Қоимга турмушга берган[6].

Отаси ал-Қоим ХИ аср ўрталарида Муҳаммадни меросхўр этиб тайинлаган, аммо отаси ҳукмронлиги даврида вафот этгач, ўғли Абдуллоҳ (бўлажак ал-Муқтадий) меросхўр этиб тайинланган. 1075-йилда ал-Қоим 73 ёки 74 ёшида вафот этгач, ал-Муқтадий бобосининг тахтига ўтирган. Ал-Муқтадий ал-Қоимнинг ўғли Муҳаммад Закират ва Уржувуан исмли арман чўридан туғилган[7].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Массигнон, Л.; Масон, Ҳ.. Тҳе Пассион оф Ал-Ҳаллаж, Мйстиc анд Мартйр оф Ислам, Волуме 2: Тҳе Сурвивал оф Ал-Ҳаллаж, Боллинген Сериэс. Принcетон Университй Пресс, 2019 — 142-бет. ИСБН 978-0-691-65721-9. 
  2. ↑ Ричардс, Д.С.. Тҳе Анналс оф тҳе Салжуқ Туркс: Селеcтионс фром ал-Камил фи'л-Та'рикҳ оф Ибн ал-Атҳир, Роутледге Студиэс ин тҳе Ҳисторй оф Иран анд Туркей. Тайлор & Франcис, 2014 — 187-бет. ИСБН 978-1-317-83255-3. 
  3. ↑ Соурдел 1978, с. 379.
  4. ↑ Буссе 2004, с. 72.
  5. ↑ Босwортҳ, C. Э. „Тҳе Политиcал анд Дйнастиc Ҳисторй оф тҳе Ираниан Wорлд“, . Тҳе Cамбридге Ҳисторй оф Иран. Cамбридге Университй Пресс, 1968 — 48-бет. 
  6. ↑ Босwортҳ, C. Э. (1970). "Даиламīс ин Cентрал Иран: Тҳе Кāкūйидс оф Жибāл анд Язд". Иран 8 (1): 73–95 [п. 86]. дои:10.2307/4299634. ҳттпс://www.тандфонлине.cом/дои/абс/10.1080/05786967.1970.11834791. 
  7. ↑ Беннисон, Амира К. (2009) Тҳе Греат Cалипҳс: Тҳе Голден Аге оф тҳе 'Аббасид Эмпире. Принcетон: Яле Университй Пресс, п. 47. ИСБН 0300167989

Адабиётлар