Muhandislik etikasi

Муҳандислик этикаси — амалий этиканинг бўлими ва муҳандислик иши амалиётида қўлланиладиган ахлоқий тамойиллар тизими ҳисобланади. Ушбу соҳа муҳандисларнинг жамият, уларнинг мижозлари ва касби олдидаги мажбуриятларини аниқлайди ва белгилайди. Ўқув интизоми сифатида у фалсафа муҳандислик фалсафаси ва технологиялар этикаси каби фанлар билан чамбарчас боғлиқдир.

Асосий тамойиллар

Муҳандиснинг фуқаролар, мижозлар, иш берувчилар ва касбга бўлган муносабатларида айнан муҳандислик этикаси кодекси алоҳида устуворликни белгилайди.

Кўпгина муҳандисларнинг маҳоратли жамоалари этика кодексини яратишган. Баъзилари йигирманчи асрнинг дастлабки ўн йиллигига тўғри келади. Улар бир неча юрисдикцияларда амал қилувчи қонунларга кўп ёки кам даражада киритилган. Ушбу умумий тамойилларнинг қоидалари кўрсатмалар сифатида берилган бўлса-да, муҳандислар кодекснинг муайян вазиятга қандай татбиқ этилишини изоҳлаш мақсадида ҳанузгача соғлом фикрдан фойдаланишади.

Этика кодексининг умумий тамойиллари асосан турли муҳандислик ҳамжамиятларидагига ўхшаш бўлиб, бутун дунёда тасдиқланган . Қуйидаги мисол ушбу манбадан келтирилган::

1. Муҳандислар фуқароларнинг хавфсизлиги, саломатлиги ва фаровонлигини биринчи ўринга қўйишлари ва ўзларининг касбий вазифаларини бажаришда барқарор ривожланиш тамойилларини сақлашга интилишлари керак.
2. Муҳандислар фақатгина ўз мутахассисликлари доирасида хизматлар кўрсатиши керак.
3. Муҳандислар фақатгина обектив ва тўғри тарзда оммавий баёнотлар беришлари керак.
4. Муҳандислар ҳар бир иш берувчи ёки мижоз учун ишончли агент ёки ишончли шахс сифатида маҳоратли масалаларда ҳаракат қилишлари ва манфаатлар тўқнашувидан қочишлари керак.
5. Муҳандислар ўзларининг касбий обрўларини ўз хизматларининг афзалликлари асосида қуришлари ва бошқалар билан адолациз рақобатлашмаслиги керак.
6. Муҳандислар муҳандислик касбининг шаъни, ҳалоллиги ва қадр-қимматини қўллаб-қувватлайдиган ва оширадиган тарзда ҳаракат қилишлари ва порахўрлик, фирибгарлик ва коррупсияга қарши бўлишлари керак.
7. Муҳандислар ўз фаолияти давомида ўзларининг касбий ривожланишини давом эттиришлари ва уларнинг раҳбарлиги остидаги муҳандисларнинг касбий ривожланиши учун барча имкониятларни яратиб беришлари керак.