Mullo Shamsi Muhammad guzari
| Жойлашуви | Бухоро, Ўзбекистон |
|---|---|
| Диққатга сазовор жойлари |
Лабиҳовуз ансамбли Нодир Девонбеги мадрасаси Нодир Девонбеги хонақоҳи |
| Мақоми | гузар |
Мулло Шамси Муҳаммад гузари (ёки Шаршара, яна Бозори алаф номлари ҳам ишлатилади) — ХВИИИ асрда ташкил топган Бухоро шаҳри гузарларидан бири. Гузар аҳолисининг асосий қисми савдо-сотиқ билан шуғулланиб келган.
Тузилиши
Бу ерда мактаб ва масжид, масжид ичида бир неча ҳужралар бўлганлиги сабабли масжидга нисбатан мадраса нисбаси ҳам қўлланади. Нодир Девонбеги мадрасаси, хонақоҳи ва ҳовузнинг ўзи, қисқаси Лабиҳовуз ансамбли шу гузар ҳудудига тегишли бўлган. Гузарнинг зиёратгоҳ масканларидан бири — бу уч ака-ука мозори ҳисобланади. Гузарда Нодир Девонбеги хонақоҳининг меҳробида уларнинг энг ёши каттаси Хўжа Карим дафн этилган. Ўрта ёшлиси эса қўшни гузар бўлмиш Хўжа ҳалим гузарига кўмилган. Гузар номи шу кишининг исмидан олинган. Энг кичик ёшлиси Хўжа Салим Мирзобий гузар масжиди ичига кўмилган. Гузарнинг икки тарафи бўйлаб савдо расталари жойлашган. Ҳовуз атрофида ҳолва-нон, Бозори алафдан Тоқи Саррофонгача — читфурушлик, товуқ бозори, чит расталари, айлана тоқ ичидаги шахсий дўконларда эса жун румол сотилган[1][2].
1927-йилги олинган ҳисоботда ёзилишича, гузардан 47 хўжалик жой олган бўлиб, унда 235 киши истиқомат қилган[3]. 1929-йил февралда гузарларни қайта рўйхатга олиш жараёнида Эски маҳалла, Масжиди Алвонж, Мулло Шамси Муҳаммад, Хўжа ҳалим гузарлари бирлаштирилиб, Озод гузари деб номланган[4].
Ҳозиги ҳолати
Ҳозир ҳам гузар деярли эски ҳолатида. Аммо ҳозирда аҳолиси жуда кам. Гузарнинг ҳозирги ўрнида Лабиҳовуз ансамбли ташкил топган бўлиб, унинг таркибига Нодир Девонбеги мадрасаси, масжиди, хонақоҳи ва алоҳида ҳовуз жойлашган. Тарихий ёдгорлик сифатида давлат муҳофазасига олинган. Бозори алаф деб ном олган жой эса, автобуслар, маршрутлар, таксилар тўхтайдиган охирги бекат вазифасини ўтайди. Гузарнинг қуйи қисмидан Нажиб Ҳусайнов номидаги кўча ўтган бўлиб, „Ёшлик“ номли кинотеатр жойлашган[2].