Muqaddas Prokl Bolonskiy
Муқаддас Прокл Болонский (италянча: Сан Проcоло) — Микеланжело томонидан яратилган учта кичик мармар ҳайкаллардан бири. 1494-1495 Болониядаги худди шу номдаги Базиликадаги Авлиё Доминик қабри учун.
Тавсиф

Ҳайкалда Болониядаги Рим императори Диоклетиан томонидан қатл этилган италиялик авлиё Болонялик Прокл тасвирланган.
Проклнинг сурати норозиликка тўла [1] тўпланган ва юз ифодаси Микеланжелонинг анча кейинги ҳайкаллари — "Давид", "Мусо", "Брутус"ни[2] эслатади. Йигитнинг ўнг қўли ҳаракатга тайёрлигини билдиради, чап томонида узун плаши бор. Чап оёқ олдинга қўйилади ва барча оғирлик ўнгга тушади. Прокл қисқа белбоғли туникада кийинган.
Композицияда Микеланжелонинг кейинги ишларига хос бўлган контрапосто аниқ кўрсатилган.
Виктор Лазаревнинг сўзларига кўра, ҳайкалтарошнинг авлиё Доминик қабри учун яратган дастлабки ишларида — "Сандирли фаришта", "Петроний" ва „Прокл“ — Якопо делла Кверчнинг[3] асарларининг таъсирини ҳис қилиш мумкин. Либманнинг сўзларига кўра, аллақачон бу ҳайкалларда „қаҳрамонларча гўзал инсон“ тимсолини кўриш мумкин[4].
Фритз Эрпелнинг фикрига кўра, бу ҳайкални рассомнинг дастлабки автопортрети деб ҳисоблаш мумкин[1], гарчи бу фикр Эрик Шилиано томонидан қўшилмаса ҳам. Иккинчисининг фикрича, агар буни автопортрет деб ҳисоблаш мумкин бўлса, унда рассом ўзини „… унинг йўлидаги ҳар қандай тўсиқларни олиб ташлашга тайёр ғазабланган йигит“ сифатида тасвирлаган[5].
Санъатдаги тасвир
Бу ҳайкал Карел Шулснинг „Тош ва оғриқ“ (1943) биографик романида эслатиб ўтилган:
(...) Муқаддас Прокл жаллодга ўз ишини қилиш осонроқ бўлиши учун плашини ташлади ва нур билан шаҳид тожини қабул қилиб, осмонга олиб борадиган йўлга киради....[6]
Биографик романида „Азоб ва қувонч“ (1961), Ирвинг Стоун Прокл ҳайкали ҳақида гапирар экан, Микеланжелонинг барча дастлабки асарларидан фақат „ибтидоий нарсаларни ўз ичига олган“[7].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Эрпель 1990.
- ↑ Wаллаcе 2010.
- ↑ Микеланджело. Поэзия. Письма 1983.
- ↑ Либман 1964.
- ↑ Сcиглиано 2005.
- ↑ Шульц 2007.
- ↑ Ирвинг Стоне. „Тҳе Агонй анд тҳе Эcстасй“ (эн) 294. www.сcрибд.cом. — „(…)онлй тҳе Ст. Проcулус ҳас сометҳинг оригинал ин ит“. 2012-йил 7-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 31 марта.
Адабиётлар
- Вазари Д.. Жизнеописания прославленных живописцев, скульпторов и архитекторов. (Украинча)
- Микеланджело. Поэзия. Письма. Суждения современников / сост. В. Н. Гращенков. М.: Искусство, 1983.
- Эрпель Фриц.. Микеланджело / Пер. с нем. Сергея Данильченко. Берлин: Хеншель, 1990. ИСБН 3-362-00044-4.
- Либман М. Я.. Микеланджело Буонарроти. М.: Советский художник, 1964.
- Шульц К.. Камень и боль: роман. М.: Эксмо, 2007. ИСБН 5-699-20485-7.
- Эриc Сcиглиано.. Мичелангело'с Моунтаин: Тҳе Қуэст Фор Перфеcтион Ин Тҳе Марбле Қуарриэс Оф Cаррара. Симон анд Счустер, 2005. (Инглизча)
- Жоҳн Аддингтон Сймондс.. Тҳе Лифе оф Мичелангело Буонарроти, 1893. (Wайбаcк Мачине сайтида 2014-07-18 санасида архивланган) (Инглизча)
- Wиллиам Wаллаcе.. Тҳе Треасурес оф Мичелангело. Андре Деуцч, 2010. ИСБН 978-0-233-00253-8. (Инглизча)