Muqaddas Pyotr (Mikelandjelo)
Муқаддас Пётр (италянча: Сан Пиэтро) — Микеланджело томонидан яратилган тўртта мармар ҳайкалдан бири. 1501-1504-Сиэна собори Пикколомини қурбонгоҳи учун. Бу ҳайкал, Муқаддас Павел сингари, ҳаракатда тасвирланган, бу рассом асарларининг ўзига хос хусусиятига айланади[1].
Яратилиш тарихи
Микеланджело Сиэна соборидаги Пикколомини ибодатхонасини безаш учун ўн бешта ҳайкал яратиш тўғрисидаги келишувни "Девид"[2] учун шартномадан бир неча ой олдин кардинал Франческо Пикколомини билан тузган. Шартнома шартларига кўра, Микеланжело уч йил давомида ҳайкалларни қозиқ қилиб қўйиши ва бунинг учун 500 дукат олиши керак эди. 1504-йилга келиб қурбонгоҳнинг тўртта ҳайкали[3] тайёр бўлади. Санъацҳунос Говард Гиббарднинг фикрига кўра (инглизча: Ҳоwард Ҳиббард), бу тартиб Микеланджелони қизиқтирмади[4].
Ню-Орлеан университети профессори Лоуренс Женкенс[5] таъкидлаганидек, бу ўша пайтда жуда катта комиссия бўлган, бироқ у санъацҳунослар томонидан етарлича эътиборга олинмаган. Вазари ҳам, Кондиви ҳам Микеланджелонинг бу асарларини эслатмайди. Дженкенснинг фикрича, Микеланджелонинг ўзи бу ишларни ёшлик ва шошқалоқлик натижаси деб ҳисоблаган бўлиши мумкин[6].
Тавсиф

Ҳайкалда ҳаворий Бутрус тасвирланган, у чап қўлида китоб ушлаб туради, ўнг қўли эса плашининг оғир бурмаларини қўллаб-қувватлайди. Ўнг оёғи бир оз букилган, худди қадам ташламоқчи бўлгандек. Бу туйғуни Пётрнинг боши ўнгга бурилгани, нигоҳи пастга қараб тургани, гўё у бориши керак бўлган жойга қараб тургани билан кучаяди. Ҳаворийнинг калта жингалак сочлари ва соқоли бор.
Ҳайкал қурбонгоҳнинг пастки қаватида, чап томонда жойлашган.
Манбалар
- ↑ „Сcруббед уп Мичелангело сcулптурес драw Сиэна виситорс“ (эн). www.италймаг.cо.ук. 2012-йил 6-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 2-июл.
- ↑ Роллан 1992.
- ↑ Эрпель 1990.
- ↑ Ҳиббард 1974.
- ↑ „Лаwренcе Женкенс“ (эн). финеарц.уно.эду. 2012-йил 6-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 2-июл.
- ↑ А. Лаwренcе Женкенс. Мичелангело, тҳе Пиccоломини анд Cардинал Франcесcо'с чапел ин Сиэна Cатҳедрал. — 2002. — Т. 144, вып. 1197. — С. 752. (ингл.)
Адабиётлар
- Вазари Д.. Жизнеописания прославленных живописцев, скульпторов и архитекторов. (Украинча)
- Ҳоwард Ҳиббард.. Мичелангело. Неw Ёрк: Ҳарпер & Роw, Публишерс, 1974. ИСБН 0-06-430056-0. (Инглизча)
- Микеланджело. Поэзия. Письма. Суждения современников / сост. В. Н. Гращенков. М.: Искусство, 1983.
- Эрпель Фриц.. Микеланджело / Пер. с нем. Сергея Данильченко. Берлин: Хеншель, 1990. ИСБН 3-362-00044-4.
- Шульц К.. Камень и боль: роман. М.: Эксмо, 2007. ИСБН 5-699-20485-7.
- Эриc Сcиглиано.. Мичелангело'с Моунтаин: Тҳе Қуэст Фор Перфеcтион Ин Тҳе Марбле Қуарриэс Оф Cаррара. Симон анд Счустер, 2005. (Инглизча)
- Роллан Р.. Жизнь Микеланджело // Жизни великих людей: Пер. с франц. В. Курелла. М.: Известия, 1992 — 71 —197-бет. ИСБН 5-206-00351-4. (рус.)
- Ҳерберт вон Эинем; Роналд Тайлор.. Мичелангело. (Инглизча)* Wиллиам Wаллаcе.. Тҳе Треасурес оф Мичелангело. Андре Деуцч, 2010. ИСБН 978-0-233-00253-8. (Инглизча)