Murtazo Saydumarov
Муртазо Сайдумаров – Шарқшунос-филолог-арабшунос, филология фанлари номзоди. 1960-йил Марғилон шаҳрида туғилган. ТошДУ (ҳозирги, ЎзМУ) шарқ факултетининг 1984-йил битирувчиси.
1981—1983-йиллар Яман Халқ Демократик Республикасида таржимон; 1984—1985-йилларда араб филологияси кафедрасида ассистент; 1985—1988-йиллларда Москва ДУ қошидаги Осиё ва Африка мамлакатлари институти аспиранти; 1989-йилдан ТошДУ шарқ факултетида илмий ходим, ректор ёрдамчиси; 1990—1993-йиллар ЎзР ОЎМТВда вазирнинг ёрдамчиси; 1993-йилдан ТДСҲИда ректор ёрдамчиси ҳамда исломшунослик кафедраси доценти; 1997-йил ТошДСҲИ илмий ишлар бўйича проректор; 1997—2018-йилларда Саудия Арабистони Подшо Сауд Университети Тиллар ва таржима факултети ассоциат-профессори; 2015—2019-йилларда Ахборот ва араб-рус тадқиқотлари маркази (Саудия Арабистони, ар-Риёд) академик дастурлар директори; 2019-йилдан Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети таржима назарияси ва амалиёти факултети шарқ тиллари кафедраси доценти.
Илмий йўналиши – араб мумтоз адабиёти, манбашунослик, ҳозирги замон саудия адабиёти, таржима ва таржимашунослик. 120 дан ортиқ илмий ишлар муаллифи. Шайх Ҳамад номидаги Таржима ва ўзаро бир-бирини тушуниш халқаро мукофоти совриндори (Қатар, 2019).
Асосий илмий ишлари:
Номз. дисс. мавзуси: “Ҳаририй мақомалари ўрта аср араб сажъи ёдгорлиги сифатида” – Т., 1995.
1. Ҳаририй мақомалари // Шарқ юлдузи. – Тошкент, 1990. №10. – Б.179 – 184.
2. Некоторыэ аспекты истории изучения макам Харири // Литература и култура народов Востока. – М.: Наука, 1990.
3. Коранические ситаты в макамах Харири // Сборник научных трудов ТашГИВ. Востоковедение (литературоведение). – Ташкент, 1992. – С. 46 – 50.
4. Ҳаририй мақомалари: Монография. – Тошкент, 1996. – 126 б.
5. Ҳаририй мақомаларининг русча таржимаси // “Ал-Файсал” журнали. – Ар-Риёд, Саудия Арабистони, 2001-сентябр. – № 301. – Б.31 – 34. – араб тилида.
6. Ҳаририй мақомаларида Қуръони каримдан кўчирмалар // “АтТурас ал-Арабий” Араб ёзувчилари журнали. – Дамашқ (Сурия), 2002-январ. – № 85. – Б.49 – 60. – араб тилида.
7. Бадиий таржима ва оралиқ тил муаммоси // Аламат фи-н-нақд» журнали. – Жидда (Саудия Арабистони), 2003. – 12-жилд, 48-сон. – Б.211 – 236. -араб тилида.
8. К вопросу об адекватности перевода // МАПРЙАЛ Х Конгресси илмий нашри. – Санкт-Петрбург, 2003, июн. – Б.664 – 668.
9. Саудовский журнал “Навафиз” (переводы из русской литературы) // Шарқшунослик. – Тошкент, 2003. – №1 – 2. – Б.49 – 54.
10. Ҳаририй мақомаларидаги тил безакларининг рус тилига таржимаси ҳақида // “Тиллар ва таржима” журнали. – Ар-Риёд (Саудия Арабистони), 2004. – 16-жилд. – Б.101 – 137.
11. Имом Шамил: ҳаёти ва кураши ҳамда Макка ва Мадинада кечирган кунлари // Маккаи мукаррама – Ислом маданияти пойтахти-2. – Макка (Саудия Арабистони), 2004. – Б.79 – 106.
12. Современный саудовский арабский роман // тезисы, ИКАНАС 37. – Москва (Россия), 2004. – ИИИ том. – С. 302.
13. Ўзбекистонда араб тили ва ислом маданиятини ўқитиш // АлФайсал. – Ар-Риёд (Саудия Арабистони), 2005-декабр. – № 353.
14. Ал-Маъмун академияси – Хоразмдаги уламолар кенгаши // Ал-Файсал. – Ар-Риёд, 2006, ноябр. – Б.72 – 81.
15. “Сақифат ас-Сафа” романи рус тилида // Ал-Иълам ва-л-иттисал журнали. – Жидда (Саудия Арабистони), 2007-май. – № 5. – Б.60 – 62.
16. Ҳозирги замон Саудия араб адабиёти энсиклопедияси // Тезислар. ИКАНАС 38. – Анқара (Туркия), 2007-сентябр.
17. Русская литература в журналах Саудовской Аравии // Рус тили, адабиёти ва маданиятининг Шарқ ва Ғарб тамаддуни тарихидаги ролига бағишланган Халқаро конференсия нашри. – Самарқанд, 2008-сентябр. – Б.80 – 85.
18. Ўзбек адабиётида ҳикоя жанри тараққиёти // Танланган ўзбек ҳикоялари китобида. – Кувайт, 2009. – Б.7 – 27. – араб тилида.
19.Саудия бадиий адабиётининг русча таржималари // Саудия адибларининг ИВ конференсияси материаллари. – Мадина, Саудия Арабистони, 2013, август.
20.За Дюнами. Антология современной саудовской литературы. – Москва. Восточная литература, 2009. – 533 с.
21. Абдулла ал-Лхейдан. Толерантност Ислама в обращэнии с немусулманами. – Эр-Рияд:«Дар ал-Муфрадат”, 2009. – 45 с.
22. Танланган ўзбек ҳикоялари. Маданият, адабиёт ва санъат Миллий Кенгаши. – Кувайт, 2009. – 234 б. – араб тилида.
23. Абдулла ал-Лхейдан. Толерантност Ислама во взаимоотношениях с немусулманами на примере общэственных отношений в Королевстве Саудовская Аравия. –Эр-Рияд: Изд-во Университета Имама Мухаммада ибн Сауда, 2010. –145 с.
24. Амин Саид. Подшоҳ Файсал. Портретга чиқзгилар. –Тошкент: “Ғафур Ғулом” нашриёти, 2011. – 274 б.
25. Маҳа Муҳаммад ал-Фейсал. Тавба и Сулайя. Роман.– Эр-Рияд: Изд-во Универсиета Короля Сауда, 2014 . – 116 с.
26. Саудия адабиёти рус танқидчилари ва тадқиқотчилари нигоҳида. Подшо Сауд Университети. – Ар-Риёд, 2016. – 100 б. – араб тилида.
27. Ислам и жизн. Программа просветителского обмена. – Эр-Рияд, 2017. – 31 с.
28. Правилное понимание исламского права. Программа просветителского обмена. – Эр-Рияд. 2017. – 23 с.
29. Насилие, терроризм и джихад с точки зрения ислама. Программа просветителского обмена. – Эр-Рияд. 2017. – 23 с.
30. Этика в исламе. Программа просветителского обмена. – Эр-Рияд. 2017. – 19 с.
31. Женщина в исламе. Программа просветителского обмена. – Эр-Рияд. 2017. – 23 с.
32. Ҳозирги замон ўзбек адабиётида ҳикоя жанри. Ахборот в араб-рус тадқиқотлари маркази. – Ар-Риёд, 2017. – 328 б. – араб тилида.
33. Саудия романлари ўзбек тилида // Осиё арабшунослари И халқаро консеренсияси материаллари. – ар-Риёд, 2019.
34. Саудия модернизм шеърияти намунаси ўзбек китобхони қўлида // “ал-Ямама” ж–ли. Ар-Риёд, 2020. –№ 2621. –Б. 22-23.
35. Роман “Свет во тме ночи” как пример саудовской подростковой литературы // Сборник материалов международной научно-практичоской конференсии “Восточныэ страны в контексте современных международных отношений: Проблемы и новыэ подходы исследования. – Нур-Султан, 2020. –С. 262-266.
36. Султон ал-Қаҳтоний. “Саудия адабиётида роман: пайдо бўлиши ва ривожланиши. 1930-1989-йиллар”: монография. – Тошкент: “Ёшлар” нашриёти, 2020. – 360 б.
37. Иброҳим Носир ал-Ҳумайдон. “Тун зулматидаги нур”. Роман. – Тошкент, “Ёшлар” нашриёти, 2020. – 274 б.
38. Саад ал-Бозиий. // “Саҳро маданияти. Арабистон ярим ороли модернистик адабиётига оид тадқиқотлар”. Мақолалар тўплами. “Ёшлар” нашриёти. – Тошкент, 2020. – 268 б.
39. Солиҳ Заманан. “Абадият манзиллари”. Оқ шеър. – Тошкент, “Ёшлар” нашриёти, 2020. – 104 б.
40. Ҳаририй мақомалари: монография. – “Қомуслар”. Тошкент, 1996. – 126 б. – Тошкент, “Ёшлар” нашриёти, 2020. – 174 б.
Манбалар
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |