Mushuk va oshpaz
"Мушук ва ошпаз" - Иван Андреэвич Криловнинг масалларидан бири.

Сюжети
Эртакнинг сюжетига кўра, ошпаз қовоқхонага боради ва сичқонлардан озиқ-овқат захираларини қўриқлаш учун мушук Васкани қолдиради. Бироқ, мушук нафақат озиқ-овқат захираларини қўриқламайди, балки уларнинг бир қисмини ўзи ҳам эйди. Шундай қилиб, мушук пирогни еб, „курчонка“ (ўзб. хўроз)ни ҳам ейди.
Ошпаз мушукнинг еган таомларини кўргач, мушукдан жаҳли чиқади. Шу билан бирга, ошпаз мушукга қичқираётганда, мушук қолган овқатларни еяётганини пайқамайди[1].
1812-йил воқеалари билан алоқаси
Масал, А. Кирпичниковнинг сўзларига кўра, ёзувчининг Барклай де Толлининг сустлигидан норозилигини акс эттиради. Кутузовнинг бош
қўмондон этиб тайинланиши арафасида ёзилган[2], Иккинчи Жаҳон уруши бошланишидаги воқеаларга ишора қилади[3]. Шу билан бирга, совет адабиёцҳуноси М. А. Бриксман эртакнинг биринчи ўқилиши 1812-йил март ойида, яъни ҳарбий ҳаракатлар бошланишидан олдин „Рус сўзини севувчиларнинг суҳбати“ тўгарагида бўлиб ўтганлигини ва шунинг учун у ҳеч нарсага эга эмаслигини таъкидлади[4].
Ахлоқий жиҳати
"Мушук ва ошпаз" эртагининг ахлоқий жиҳати шундаки, илтимос ва ишонтириш ҳар доим ҳам ёмон одамга та'сир қилмаслигидадир. Яхши одам учун бундай муомала адолат топишга ёрдам бермайди. Баъзан бир баджаҳлга таъсир қилишнинг ягона йўли қонуний куч ишлатишдир. Криловнинг ўзи эртакнинг ахлоқини унинг сўнгги сатрларида шундай изоҳлайди: „Тўғри, у ерда нутқлар зоэ кетмаслиги учун, Қудратдан фойдаланиш керак бўлган жой“[5].
Манбалар
- ↑ Крылов Иван Андреевич. Лица, осуществившие загрузку в Викитеку - ссылка. „Кот и Повар (Крылов) — Викитека“. ру.wикисоурcе.орг. 2019-йил 13-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 12-феврал.. Лицензия CC БЙ-СА для вкладов авторов, общэственноэ достояниэ — для басен.
- ↑ А. Кирпичников. Очерки — 184-бет.
- ↑ Валентин Иванович Коровин. Басни Ивана Крылова: в помощь преподавателям, старшеклассникам и абитуриентам. МГУ, 1997. ИСБН 9785211036888.
- ↑ Серман И. З. „Батюшков и Жуковский в спорах о Крылове“, . Свободные размышления. М.: Новое литературное обозрение, 2013 — 145-бет. ИСБН 978-5-4448-0099-7. (Wайбаcк Мачине сайтида 2019-03-02 санасида архивланган)
- ↑ „Мораль басни "Кот и повар"“.