Ziyosfera

Musiqada ayollar

Америкалик жазз қо'шиқчиси ва жазз қо'шиқлар муаллифи Билли Ҳолидай, 1947-йил Ню-Ёрк
Бонни Раитт - америкалик қо'шиқчи, гитарачи ва пианиночи. 10 та Граммй мукофоти совриндори, у шунингдек, слайд-гитара чалиши билан ҳам машҳур.
Аша Бҳосле - ҳинд киносида ижрочи қо'шиқчи сифатида танилган ҳинд қо'шиқчиси. 2011- йилда у Гиннеснинг рекордлар китобига энг ко'п қо'шиқ куйлаган артист сифатида киритилган[1]

Мусиқашунос аёллар қаторига бастакор, қо'шиқ муаллифи, чолг'у ижрочиси, қо'шиқчи, дирижёр, мусиқашунос, мусиқа о'қитувчиси, мусиқа танқидчиси / мусиқа журналисти ва бошқа мусиқий касблардаги аёллар киради.


Қо'шиқ муаллифлари

Қо'шиқ муаллифи, қо'шиқчи ва бир нечта чолг'улар ижрочиси Ани ДиФранко.

Қо'шиқ муаллифи - одатда поп, рок ёки ко'ча мусиқаси каби машҳур мусиқа жанрлари учун со'злар, оҳанглар ва аккордларни ёзадиган шахс. Қо'шиқ муаллифини бастакор деб ҳам аташ мумкин.

Оркестр

Монреал аёллар симфоник оркестри 1942-йил

Оркестрнинг асосий чолг'уларидан бири бо'лган арфа чолг'уси "аёллар воситаси" деб ҳам аталган, чунки бу асбобни ко'проқ аёллар чалган. 1917-йилда Англияда мусиқий газета таҳририяти оркестрларни аёлларга "енгилроқ асбобларда" иштирок этиш учун имкон беришга ундаган[2]. 1980-йилларда о'тказилган тадқиқотлар шуни ко'рсатдики, аёллар АҚШ оркестрларининг 36 фоизини ташкил қилган, Буюк Британияда 30%, Шарқий ва Г'арбий Германияда эса 16% аёллар эгаллаган[3]. Аёлларга жуда кам ҳақ то'ланган ва улар катта оркестрларда иштирок этишмаган,[3]

Хонандалар

Мадонна мусиқада аёллар ролини о'згартирган сан'аткор деб та'рифланади.
Чака Хон (1953-туг'илган) "Функ мусиқаси қироличаси" деб аталган.
Селин Дион тарихдаги энг машҳур вокалчилардан биридир. Унинг қо'шиқлари бутун дунё бо'йлаб 250 миллиондан ортиқ нусхада сотилган[4].
Шакира "Лотин мусиқаси маликаси" деб номланади[5].

Жазз

Элла Фицжералд Диззй Гиллеспиэ, Рей Броwн, Милт Жексон ва Тимме Росенкрантз билан 1947-йил сентабр, Ню-Ёрк

Аёллар жаззда инструменталистлар, бастакорлар, қо'шиқлар муаллифлари ва гуруҳ раҳбари сифатида кам намоён бо'лган бо'лса-да, ко'плаб таниқли қо'шиқ

Жаҳон мусиқа

Би Кидуде (1910-2013) Занзибарида туг'илган танзаниялик таараб қо'шиқчиси. Уни " Таараб ва Уняго мусиқаси маликаси" деб аташган.[6]

Аёллар жаҳон мусиқасида ҳам муҳим рол о'йнайди. Бу мусиқа тоифаси бутун дунё бо'йлаб турли хил мусиқа услубларини, жумладан Африка, Кариб денгизи, Жанубий Америка, Осиё ва бошқа минтақалардаги этник мусиқа, ан'анавий мусиқа, маҳаллий мусиқа, замонавий мусиқа ва бир нечта маданий ан'аналар аралашиб кетадиган мусиқаларни бирлаштиради (масалан, Г'арб эстрадаси ва этник мусиқаси аралашмаси). Бу атама 1980-йилларда ғарбий бўлмаган анъанавий мусиқалар учун маркетинг категорияси сифатида оммалашган[7][8].

Мусиқа олимлари ва о'қитувчилари

Мусиқашунослар ва мусиқа тарихчилари

Росетта Реитз (1924-2008) америкалик жазз тарихчиси ва феминист бо'либ, у жазз ва блюзнинг аёллар мусиқаларидан иборат 18 та албом яратган[9].

Йирик мусиқашунослар ва мусиқа тарихчиларининг аксарияти эркаклар эди. Шунга қарамай, ба'зи мусиқашунос аёллар касбнинг юқори пог'онасига ко'тарилган. Керолин Аббат (1956-йилда туг'илган) - америкалик мусиқашунос, Принстон университетида мусиқа ё'налишида докторлик диссертациясини ҳимоя қилган. У Гарвард Газетте томонидан "дунёдаги энг илг'ор мусиқа тарихчиларидан бири" деб та'рифланган[10].

Мусиқа о'қитувчилари

1943-йилда бошланг'ич мактабда мусиқа ансамблига раҳбарлик қилган мусиқа о'қитувчиси

19-асрда мусиқа та'лимида аёлларнинг ролига қо'йилган чекловларга қарамай, аёллар бог'чаларда мусиқа тарбиячиси сифатида ишга қабул қилинган, чунки бу "хусусий соҳа" деб ҳисобланган. Аёллар, шунингдек, қизлар мактабларида, якшанба кунлари ишлайдиган мактабларида мусиқадан дарс беришган ва мактаб мусиқа дастурларида мусиқачиларни тайёрлашган. 20-асрнинг охирига келиб, аёллар бошланг'ич мактабларда мусиқа назоратчиси, оддий мактабларда о'қитувчи ва университетларда мусиқа профессори сифатида ишлай бошладилар. Мусиқа та’лими бўйича касбий ташкилотларда аёллар ҳам фаоллашди, хотин-қизлар анжуманларда ма’рузалар билан чиқишди.

ЖоАнн Фалетта Баҳор маросимини бошқаради
АҚШ армияси капитани Шарон Тулуза 2008-йилда ҳарбий мусиқа ансамблини бошқарган.

Мусиқа танқидчилари

Америкалик поп мусиқа танқидчиси Энн Пауэрс (2007-йилдаги расм)

Анвен Кроуфорднинг со'зларига ко'ра, "Аёллар учун мусиқадаги рол аллақачон кодланган", я'ни мусиқа танқидчилари, ёки бошқа мусиқашунослар кам. Кроуфорднинг та'кидлашича: "Энг машҳур рок-мусиқа танқидчилари - Роберт Кристгау, Грейл Маркус, Лестер Бангс, Ник Кент - барчаси эркак"[11].Машҳур мусиқа танқидчиларига қуйидагилар киради:

  • Танжа Бакич
  • Рақуэл Cепеда
  • Энн Пауэрс
  • Жой Пресс
  • Лиллиан Рохон
  • Линда Сулаймон
  • Пенни Валентин
  • Эллен Уиллис
Марион Лигнана Росенберг (1961–2013) мусиқа танқидчиси, ёзувчи, таржимон, телебошловчи ва журналист. У ко'плаб даврий нашрлар, жумладан Салон.cом, Тҳе Неw Ёрк Тимес ва Плайбилл нашриётларида ишлаган.

Бошқа мусиқа касблари

Овозларни ёзиб олиш ва овоз муҳандислиги

2013-йилда чиқарилган Соунд он Соунд мақоласида айтилишича, "овоз ёзиш ва овоз муҳандислиги соҳасида аёллар кам[12]. Нcубе та'кидлашича, "мусиқий продусерларнинг то'қсон беш фоизи эркаклардир"[12]. "Британияликлар ёки Граммй мукофотларида фақат учта аёл энг яхши продусер номинациясига номзод бо'лган, лекин мукофотни улар қо'лга кирита олмаган[13].

ДЖ ва турнтаблелистлар

Жонли тадбирда иштирок этаётган аёл ДЖ

Мусиқада аёллар ко'пинча қо'шиқ ижро этишда ко'ринади. Хип-хоп мусиқаси, хаус мусиқаси, ну метал ва бошқа жанрларда ДЖ ва турнтаблист аёллар нисбатан кам. Дарҳақиқат, бу жанрларнинг барчасида эркаклар устунлик қилади. Бунинг бир қисми аудио муҳандислик ва ишлаб чиқариш каби аудио технологияси билан бог'лиқ ишларда аёлларнинг умумий паст фоизидан келиб чиқиши мумкин[14]. Турнтаблизм ва ДЖ амалиётларини аралаштириб юбормаслик керак, бу соҳалар техника билан бог'лиқлиги сабаб, унга эркаклар қизиқиши ва эркаклар ишлаши кераклиги та'кидлаган ДЖ Марк Катз[15]

Аёллар ҳаракати ва ташкилотлари

Аёллар ҳақидаги мусиқалар

Бернис Жонсон Реагон (1942-йилда туг'илган) - қо'шиқчи, бастакор, олим ва ижтимоий фаол мусиқачи. 1973 -йилда "Сwеэт Ҳоней ин тҳе Роcк " капелла ансамблига асос солган. У аёллар мусиқа саҳнасидаги муҳим шахслардан бири ҳисобланади..

Аёллар мусиқаси (шунингдек, аёллар ҳақидаги мусиқа ёки виммин мусиқаси) аёллар учун ва аёллар ҳақида ёзилган мусиқалардир[16]. Бу жанр иккинчи феминистик ҳаракат[17] ҳамда меҳнат, фуқаролик ҳуқуқлари ва тинчлик ҳаракатининг мусиқий ифодаси сифатида пайдо бўлган[18]. Ҳаракат (АҚШда) Крис Уилямсон, Мег Кристиан ва Марги Адам, афро-америкалик мусиқачилар (жумладан, Линда Тиллери, Мери Уоткинс, Гвен Авери) каби лезбиянлар ва Бернис Жонсон Реагон ва унинг Сwеэт Ҳоней гуруҳи Рок ва тинчлик фаоли Ҳоллй Неар каби фаоллар томонидан бошланган. Аёллар мусиқаси аёллар мусиқасининг кенгроқ соҳасига тегишли бо'либ, улар ижрочилардан ташқари, студия мусиқачилари, продусерлар, овоз муҳандислари, техниклар, дистрибюторлар, промоутерлар ва фестивал ташкилотчилари ҳам аёллар бо'лган жамоадан ташкил топади[16].

Ташкилотлар

Мусиқадаги аёллар учун халқаро иттифоқ

Мусиқадаги аёллар учун халқаро алянс (ИАWМ) аёллар халқаро ташкилоти бо'либ, аёлларнинг мусиқа соҳасидаги фаолиятини, хусусан, мусиқий фаолият соҳаларида, масалан, бастакорлик, ижрочилик ва тадқиқот каби соҳаларда раг'батлантиришга баг'ишланган. ИАWМ аёл бастакорларнинг мусиқа дастурларини ошириш, аёл мусиқачиларга, шу жумладан симфоник оркестр а'золарига нисбатан камситишларга қарши курашиш ва университет мусиқа о'қув дастурларига аёл мусиқачиларнинг ҳиссаларини киритиш бо'йича са'й-ҳаракатлар билан шуг'улланади[19]. Ташкилот томонидан олиб борилаётган тарғибот ишлари коллеж мусиқа тарихи дарсликларига бастакор аёлларнинг киритилишига хизмат қилган[20].

Мусиқадаги аёллар (WИМ-НЙ)

Мусиқадаги аёллар (WИМ-НЙ) 1985-йилда асос солинган Ню-Ёрк шаҳрида жойлашган Америка ташкилотидир. У мусиқа соҳасидаги "аёлларнинг исте'додларини қо'ллаб-қувватлаш, ривожлантириш ва тан олиш" га қаратилган[21]. WИМ-НЙ семинарлар, панеллар ва тармоқ тадбирлари каби тадбирларни о'тказади[21]. Шунингдек, у ҳар йили мусиқа соҳасидаги аёлларга Тоучстоне мукофотларини ҳам тақдим қилади. WИМ-НЙ а'золарига мусиқанинг барча жанрлари ва соҳаларидаги аёллар рассомлар, менежерлар қо'шиқ муаллифлари, қо'шиқчилар, журналистлар, овоз ёзиш муҳандислари, агентлар, публицистлар, студия эгалари, мусиқа ноширлари, онлайн ва ан'анавий маркетологлар киради[21].

Канададаги мусиқашунос аёллар

Канададаги мусиқашунос аёллар профессионал ассоциацияси (WИМC) 2012-йилда ташкил этилган Онтарио штатининг Торонто шаҳрида жойлашган ташкилотдир. Бу федерал ро'йхатдан о'тган нотижорат ташкилот бо'либ, унинг мақсади: аёлларни қо'ллаб-қувватлаш ва ривожлантириш орқали мусиқа саноатида тенгликни та'минлашдан иборат[22]. WИМC молиявий жиҳатдан федерал ҳукумат, Онтарио ҳукумати ва Слаигҳт Мусиc томонидан қо'ллаб-қувватланади.

Мусиқашунос аёллар WИМ-Буюк Британияда

Мусиқашунос аёллар (WИМ-УК) Бирлашган Қиролликда ҳам ташкил этилган бо'либ, у мусиқанинг барча жанрларида аёлларни қо'ллаб-қувватлайдиган ташкилотдир[23]. WИМ-УК мусиқадаги гендер муаммолари ҳал этиш ва аёллар мусиқачиларни профессионал ривожланишини қо'ллаб-қувватлаш мақсадида фаолият юрутади[23]. WИМ-УК веб-сайти танловлар ва иш имкониятлари ҳақида аёлларга ма'лумотлар етказиб бериш билан ҳам шуг'улланади[23]. WИМ-УК дунёдаги энг йирик классик мусиқа фестивали бо'лган ББC ПРОМСда иштирок этувчи аёл бастакорлар, дирижёрлар ва солистлар сони бо'йича со'ровнома о'тказди. Унга ко'ра 2015-йилги Промс учун дастурнинг 10 фоизини аёл бастакорлар, 50 нафар дирижёрнинг 4 фоизини аёл дирижёрлар ва 30 фоизини аёл чолг'у солистлари ташкил этган[24].

Фестиваллар

1970-йиллардан бошлаб (дастлаб лесбианлик аёллар учун) аёллар мусиқа фестиваллари ташкил этилади. Биринчи аёллар мусиқа фестивали расман 1973-йилда Сакраменто давлат университетида о'тказилган. 1974-йил май ойида Иллинойс университети талабаси Кристин Лемс томонидан Чампаигн-Урбана шаҳрида биринчи Миллий аёллар мусиқа фестивали бо'либ о'тади[25]. У ўзининг сан'атдаги 40 йиллигини 2015-йилнинг 2–5-июл кунлари Висконсин штатининг Миддлтон шаҳрида нишонлади[26]. Унда ногирон аёллардан ташкил топган аёлларнинг ижодий исте'додлари ва техник ко'никмаларини тарг'иб қилувчи ва ко'мак берувчи концертлар, маҳорат дарслари, комедия, театр, филмлар ва ёзма тадбирларни о'з ичига олган то'рт кунлик тадбир бо'либ о'тди. Аксарият иштирокчилар аёллар бо'лса-да, эркаклар ҳам тадбирда қатнашиши мумкин бо'лган[27]. Аёллар учун яна бир қатор тадбирлар о'тказилган. Мичиган Wомен мусиқа фестивали 1976-йилда аёллар учун ташкил этилган бо'либ, у Қо'шма Штатлардаги энг йирик фестивалга айланган[28].


Яна қаранг

  • Мусиқашунос аёллар ро'йхати
  • Классик мусиқада аёллар
  • Жазз ва импровизация мусиқасидаги аёллар ро'йхати
  • Америка мусиқасидаги аёллар тарихи
  • Сан'атдаги аёллар
  • Рақсда аёллар
  • Кинода аёллар
  • Рокдаги аёллар
  • Рок билан шуг'улланадиган аёллар: саҳна ко'ринишларини яратиш, ог'заки тарих архивини қуриш

Манбалар

  1. ↑ „Сингер Аша Бҳосле энтерс Гуиннесс Wорлд Реcордс фор мост сингле студио реcордингс“. Индиа Тодай (21-октабр 2011-йил). Қаралди: 12-март 2016-йил.
  2. ↑ Жоҳн Муллен. Тҳе Шоw Муст Го Он! Популар Сонг ин Бритаин Дуринг тҳе Фирст Wорлд Wар. Ашгате Публишинг, Лтд., 2015
  3. ↑ 3,0 3,1 „Гендер Биас ин Интернатионал Орчестрас“. Осборне-cонант.орг (9-ноябр). Қаралди: 20-январ 2016-йил.
  4. ↑ Cарей. „Céлине Дион Доcументарй Прожеcт Лаунчед, Wитҳ Сингер Промисинг "Ҳонест Анд Ҳеартфелт" Лоок Ат Ҳер Лифе Анд Cареэр“ (эн-УС). Деадлине (2021-йил 28-сентябр). Қаралди: 2022-йил 19-феврал.
  5. ↑ „Шакира ис тҳе латест стар то селл тҳе ригҳц то ҳер сонгс“. ББC Неwс (13-январ 2021-йил). Қаралди: 5-май 2021-йил.
  6. ↑ Ҳамада. „Ловер оф лифе“. Мамбо магазине (17-апрел 2013-йил). 25-октабр 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-ноябр 2015-йил.
  7. ↑ Эрлманн, Веит. Аэстҳетиcс оф тҳе Глобал Имагинатион: Рефлеcтионс он Wорлд Мусиc ин тҳе 1990с. Публиc Cултуре, с. 467–488.
  8. ↑ Фритҳ, Симон „Тҳе Дисcоурсе оф Wорлд Мусиc“, . Wестерн Мусиc анд Иц Отҳерс: Дифференcе, Репресентатион, анд Аппроприатион ин Мусиc Борн анд Ҳесмондҳалгҳ: . Университй оф Cалифорниа Пресс, 2000. 
  9. ↑ Мартин, Доуглас. "Росетта Реитз, Чампион оф Жазз Wомен, Диэс ат 84", Тҳе Неw Ёрк Тимес, 14 Новембер 2008. Ретриэвед 19 Новембер 2008.
  10. ↑ "Аббате намед Университй Профессор", Ҳарвард Газетте, 20 Новембер 2013. Ретриэвед 10 Деcембер 2014
  11. ↑ . 26-май 2015-йил. {{cите магазине}}: Cите магазине реқуирес |магазине= (ёрдам); Миссинг ор эмптй |титле= (ёрдам)CС1 маинт: дате формат ()
  12. ↑ 12,0 12,1 Нcубе, Росина (Септембер 2013). „Соундинг Офф: Wҳй Со Феw Wомен Ин Аудио?“. Соунд он Соунд.
  13. ↑ „Wҳй аре фемале реcорд продуcерс со раре? – ББC Неwс“. Ббc.cом (29-август 2012-йил). Қаралди: 20-январ 2016-йил.
  14. ↑ Фарругиа, Ребекаҳ. Беёнд тҳе Данcе Флоор: Фемале ДЖс, Течнологй анд Элеcтрониc Данcе Мусиc Cултуре. Университй оф Чиcаго Пресс, 2013. ИСБН 978-1841505664. 
  15. ↑ Олдензиэл, Рутҳ А. (1997). „Бойс анд Тҳеир Тойс: Тҳе Фишер Бодй Cрафцман'с Гуилд, 1930–1968, анд тҳе Макинг оф а Мале Течниcал Домаин“. Течнологй анд Cултуре. 38-жилд, № 1. 60–96-бет. дои:10.2307/3106784. ЖСТОР 3106784.
  16. ↑ 16,0 16,1 Гарофало 1992:242
  17. ↑ Пераино, Жудитҳ (2001). "Гирлс wитҳ Гуитарс анд Отҳер Странге Сториэс", Жоурнал оф тҳе Америcан Мусиcологиcал Соcиэтй, Вол. 54, 3. п. 693
  18. ↑ Мосбачер, Деэ (2002). Радиcал Ҳармониэс, Wоман Висион ОCЛC 53071762
  19. ↑ „ВПО Wатч“. 17-июл 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-октабр 2015-йил.
  20. ↑ Виcки Д. Бакер (Оcтобер 2003). „Инcлусион оф Wомен Cомпосерс ин Cоллеге Мусиc Ҳисторй Техтбоокс“. Жоурнал оф Ҳисториcал Ресеарч ин Мусиc Эдуcатион. 25-жилд, № 1. 5–19-бет. дои:10.1177/153660060302500103. ЖСТОР 40215274.
  21. ↑ 21,0 21,1 21,2 „Абоут“. Wомен ин Мусиc (20-июн 2014-йил). 2016-йил 11-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-январ 2016-йил.
  22. ↑ „Wомен ин Мусиc Cанада“. Wоменинмусиc.cа (9-ноябр). Қаралди: 20-январ 2016-йил.
  23. ↑ 23,0 23,1 23,2 „Wомен ин Мусиc – Интродуcтион“. Wоменинмусиc.орг.ук. Қаралди: 7-апрел 2018-йил.
  24. ↑ „Wомен ин Мусиc – Программинг Сурвей“. Wоменинмусиc.орг.ук. 2022-йил 26-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 13-сентябр.
  25. ↑ „Даилй Иллини 26-март 1974-йил – Иллиноис Дигитал Неwспапер Cоллеcтионс“. Иднc.либрарй.иллиноис.эду. Қаралди: 7-апрел 2018-йил.
  26. ↑ „Натионал Wоменс Мусиc Фестивал – Жулй 5–8, 2018 Миддлетон, Wисcонсин“. Wиаонлине.орг. Қаралди: 7-апрел 2018-йил.
  27. ↑ „Мембершип анд Cонтрибутионс – Натионал Wоменс Мусиc Фестивал“. Wиаонлине.орг. Қаралди: 7-апрел 2018-йил.
  28. ↑ Моррис 1999:28 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Musiqada_ayollar" dan olindi