Ziyosfera

Musiqiy diktant

Мусиқий диктант-бу оқувчилар бир неча марта кичик мусиқий парчани тинглашлари ва бир вақтнинг ўзида ёки тингловлар оралиғида уни мусиқий хонада ёзиб олишлари. Мусиқий қулоқнинг ривожланишига ҳисса қўшади, солфегжио фанини ўрганишда қўлланади. Лада, уйғунлик, овозшунослик, ритм, шакл ва баъзан асбоблар элементларини тушунишни талаб қилади.

Педагогик амалиётда диктантлар учун „мусиқий материал“ сифатида мусиқий асарларнинг ўзидан ҳам, услубий мақсадларда махсус тузилган мисоллардан ҳам фойдаланиш одатий ҳолдир. Бир овозли, икки овозли ва кўп овозли диктантлар мавжуд. Ягона овознинг одатий узунлиги 8-16 бар, барлар сони баъзан вақт белгисига боғлиқ. Икки ёки кўп овозли диктантнинг узунлиги 5-10 бардан ошмайди. Кўпинча ўқитувчи синфда пианинода намуна ўйнайди, лекин парча бошқа асбоблар, ансамбллар ёки вокал томонидан ижро этилиши истисно қилинмайди. Калит ёки биринчи эслатма одатда эълон қилинади.

Мусиқий диктантни муваффақиятли ёзиш учун сизга қуйидагилар керак:

  1. Ҳажмини аниқланг. Ўлчовлар сонини аниқланг (кўпинча ўлчовлар сони олдиндан маълум — ўқитувчи буни айтади).
  2. Биринчи ва охирги барларни ёзинг.
  3. Қолган сатрларни оҳанг ҳаракатини тинглаш орқали тўлдиринг (юқорига ёки пастга; интервалгача ҳаракат).
  4. Кейинчалик мураккаб диктантларда-оғишларни ёки модуляцияни бошқа калитга аниқлаш.
  5. Ритмни тингланг ва тўғри ёзинг.
  6. Мусиқий нотацияни, хроматизмларни ёзиш қоидаларини билинг ва уларни диктантда тўғри қўлланг.
  7. Диктант бўлинишини ҳис қилиш ва тушуниш (жумлалар ва иборалар).

Диктантларни ёзиш мураккаб машқдир. Мутлақ баландликка эга бўлган шахслар мусиқа контекстидан ажратилган ҳолда товуш баландлигини аниқлай оладиган маълум афзалликларга эга. Аммо диктантларнинг бошқа қийинчиликлари (ритмни идрок этиш ва ҳоказо) бу тоифадаги талабаларга ҳам тегишли. 

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Musiqiy_diktant" dan olindi