Musnad al-Bazzara
Муснад ал-Баззара (арабча: مسند البزار — басрий муҳаддис Абу Бакр ал-Баззор томонидан тўпланган Муҳаммад пайғамбарнинг ҳаёти ва фаолиятига оид ҳадислар ва мусулмон анъаналари тўплами.[1]
Муаллиф
Ал-Баззор Басрада туғилган.Туг'илган йили аниқ ма'лум эмас, лекин 825-йилдан олдин эмас. Исфаҳон, Баг'дод, Миср, Макка ва Рамла шаҳарларида дарс берган. У мусулмон тақвими бўйича 292-йилда (905-йил) Рамла шаҳрида (ҳозирги Исроил)вафот этган.
Ад-Даракутний ва ал-Ҳакимларнинг фикрича, ал-Баззор иснод ва ҳадис матнларини етказишда хатога йўл қўйган.[2]
Ал-Баззорнинг шогирдлари: ат-Табароний, Абу аш-Шайх ва бошқалар.
Китоб тавсифи
“Ал-Баззор Муснад”и баъзан “ал-Баҳр аз-Заҳҳар” (арабча: البحر الزخار Оломон денгиз), Муснаднинг биринчи нашрига ношир томонидан ном берилганлиги сабабли шундай номланган.Китобда ҳадислар келтириладиган саҳобалар алифбо тартибида эмас, балки аҳамиятига кўра тартибланган: биринчи навбатда тўрт солиҳ халифанинг (Абу Бакр, Умар ибн ал-Хаттоб, Усмон ибн Аффон ва Али ибн Абу Толиб) ҳадислари келади, кейин о'нта жаннат башорати беилган саҳобалар (ашҳара ал-мубашшира), кейин ал-Аббос, Ҳасан ,Ҳусайн ва бошқалар. Саҳобалардан келган ҳадислар, бу ҳадислар ривоят қилинган кишиларнинг исмларининг бош ҳарфлари билан тартибланган. Аксарият ҳолларда ҳадисларнинг иснодлари матндан олдин қўйилади, баъзи жойларда эса матндан кейин қўйилади. Баъзан муаллиф ҳадис ровийига бўлган ишонч даражаси ва унинг заиф томонлари ҳақида фикр билдиради, шунинг учун ҳам бу тўплам баъзан “Муаллал” деб аталади. Тўпламда муаллиф ишончли деб ҳисоблаган ҳадислардан ташқари, тузувчининг ўзи кўрсатган заиф ҳадислар ҳам бор. Китобдаги ҳадислар сони 3442 тага етади.[3]
Нашрлар
- "ал-Баҳр аз-Заҳкҳар"китоби доктор Маҳфуз ар-Раҳмон Зайнуллоҳ ас-Суламий раҳбарлигида Саудия Арабистонининг Мадина шаҳридаги “Дар ал-улум ва-л-ҳикам” нашриёти томонидан 1998-йил 9 жилдда чоп этилган.