Сунний масжид ёки Мухторов масжиди – Россиянинг Владикавказ шаҳри Терек дарёсининг чап соҳилида жойлашган тарихий масжид. Масжидга унинг қурилишини 1900–1908-йилларда молиялаштирган озарбайжонлик миллионер Муртузо Мухторов номи берилган. Меъмор Юзеф Плоско Ал-Азҳар масжиди ва Қоҳирадаги бошқа масжидлардан илҳомланган ҳолда ушбу масжид лойиҳасини ишлаб чиққан[1]. Плоско, шунингдек, Бокудаги Мухторов саройининг ҳам меъмори бўлган. Масжид осетин мусулмонларининг озчилигига хизмат қилади.

Масжид
Мухторов масжиди
русча: Мухтаров мечеть
Мамлакат  Россия
Ҳудуд Владикавказ
Жойлашуви Терек дарёсининг чап соҳили
Меъморий услуб Мамлук меъморчилиги
Меъмор Жóзеф Плоśко
Гумбазлар сони 1
Гумбазлар сони 1
Миноралар сони 2
Миноралар сони 2

Сунний масжид чиройли манзарали ҳудудда жойлашгани, фонида Кавказ тоғлари кўриниб туриши билан машҳур. Иншоот, шунингдек, 1990-йилларда Шимолий Осетиядан қувғин қилингунга қадар ингуш аҳолига ҳам хизмат қилган. Масжид 1934-йилдан бери тарихий ёдгорлик сифатида муҳофаза остида. 1996-йилда портлаш оқибатида жиддий зарар кўрган[2] ва кейинчалик таъмирланган.

Тарихи

Масжид қурилишига 1900-йилда рухсат берилган. Шаҳар маъмурияти қурилиш учун Терек дарёсининг чап соҳилидан ер участкаси ажратиб берган. Приазовский край [ру] газетасининг хабар беришича, масжид қурилишига 80 минг рубл кетган, шундан 50 минг рублдан ортиғини Кавказдаги таниқли филантроп, озарбайжонлик миллионер Муртузо Мухторов берган, шунингдек, масжид номи ҳам унинг номидан келиб чиққан. Лойиҳа Муртузо Мухторов ёқтирган меъмор Юзеф Плоскога топширилган. Масжиднинг очилиш маросими 1908-йил 14-октябрда бўлиб ўтган.

1914-йил 24-январда ингуш вакилларининг М. Мухторовга миннатдорчилик хати Мусулманская газета [ру]да чоп этилган[3].

1960-йилда совет даврида масжид тўлиқ муҳофаза остига олинган ва унинг биносида ёпиқ музей филиали очилган. Коммунизмнинг қулаши натижасида Совет Иттифоқи парчаланди, бироқ осетин мусулмон жамоаларининг қайта тўпланиши билан масжид 1996-йилда яна ибодатхона сифатида хизмат қилган.

Яна қаранг

Манбалар

Ҳаволалар

43°1′33″Н 44°40′33″Э / 43.02583°Н 44.67583°Э / 43.02583; 44.67583