Лимонли музли чой

Музли чой (ёки музли чой[1]) – совуқ чойнинг бир тури ҳисобланади. Одатда муз солинган стаканда исте'мол қилинса-да, у совуган ёки совутилган ҳар қандай чойга тегишли бо'лиши мумкин. У шакар, сироп ва олма бо'лаклари билан янада ширин бо'лиши мумкин. Музли чой, шунингдек, лимон, малина, олма, шафтоли, апелсин, қулупнай ва олча каби хушбо'й меваларни сироп билан аралаштирилиши натижасида тайёрланадиган машҳур ичимликдир.

Ко'пгина музли чойлар о'з та'мини чой баргларидан олса (Cамеллиа синенсис), о'симлик чойлари ба'зан совуқ ҳолда берилади ва улар ҳам музли чой деб аталади. Музли чой ба'зан паст ҳароратда (қуёшда бир соат, 80 то 100 °C (176 то 212 °Ф) чой баргларини узоқ вақт давомида пишириш орқали тайёрланади. Бу рецепт қуёш чойи сифатида кенг танилган.

Маданий о'згаришлар

Австрия

Музли чой Австрияда жуда машҳур бо'либ, одатда Эистеэ (муз чойи) деб номланади. Одатда ушбу чой қаттиқ ширинликлар билан бирга тановул қилинади. Энг машҳур ишлаб чиқарувчилардан Пфаннер ва Раучлар дунёга машҳур.

Белгия ва Голландия

Белгия, Нидерландия (ижстҳеэ) ва Европанинг бошқа ҳудудларида "Иcе-Теа" 1978-йилдан бери Липтон маркаси остида сотиладиган газланган музли чой. Шунингдек, улар "Иcе Теа" бренди остида бошқа газсиз музли чойларни ҳам дунё бо'йлаб сотадилар.

Бразилия

Бразилия, хусусан, Рио-де-Жанейрода энг машҳур яҳна ичимликлардан бири мате ёки ча мате ҳисобланади. Аргентиналиклар ёки гаучо мате (шунингдек, чимаррао деб ҳам аталади)дан фарқли о'лароқ, кариока рендери музли ва жуда ширин ҳолда исте'мол қилинади. О'згача лаззат берувчи оҳак шарбати (лимон эмас), Риода "мате cом лимãо" номи билан аталади. Бу маҳаллий пляж маданиятининг бир қисми бо'либ, у ерда пиёда сотувчилар томонидан портатив совутгичларда сотилади. Мате ичимлигини уйда мустақил тайёрлаш учун унга қо'шиладиган қуритилган баргларини супермаркетлардан сотиб олиш мумкин. Энг машҳур бренд Леãо бо'либ, асли Парана шаҳрида, кейинчалик Тҳе Cоcа-Cола компанияси томонидан сотиб олинган. Одатда музлатгичда бир кечада қолдирилади. Леãо, шунингдек, газсиз алкоголсиз ичимлик сифатида ҳам сотилади.

Болгария, Венгрия ва Руминия

Гарчи ан'анавий тарзда ишлаб чиқарилмаса ҳам (одатда иссиқ чойга лимон ва шакар ёки асал қо'шилади), музли чой 1989-1990-йилларда Шарқий блок қулагандан кейин бу мамлакатларда машҳур бо'лди. Музли чой асосан до'конларда мавжуд бо'либ, улар Липтон ва Нестеа каби компаниялар томонидан ишлаб чиқилади ва сотилади.

Канада

Канадада музли чой деганда лимон билан хушбо'йланган, ширин музли чойни тушунилади. Музли чойни уйда мустақил ичимлик кукунидан ҳам тайёрлаш мумкин. Лекин у одатдагидек бошқа алкоголсиз ичимликлар билан бир қаторда битта шиша ёки банкаларда сотилади. АҚШдан фарқли о'лароқ, Канадада музли чой иссиқ чойга алтернатива сифатида ко'рилмайди. Ширин та'мга эга яшил чойлар малина, шафтоли ёки анор мевалари билан бойитилган чойлар маркетинг соҳаси вакилларининг сай-ҳаракатлари натижасида кенг оммалашган. Ширин музли чой ко'пинча Аризона, Нестлé (Нестеа) ва Бриск каби компаниялар томонидан тайёрланган бошқа алкоголсиз ичимликларга алтернатива сифатида хизмат қилади. Ко'пгина сог'лом озиқ-овқат до'конларида қо'шимчаларсиз то'лиқ баргли чойдан тайёрланган музли чойлар мавжуд. Янги тайёрланган музли чойни, одатда, кичикроқ ресторанларда ҳам топиш мумкин. Кукунли ёки музлатилган музли чой фойдаланиш қулайлиги жиҳатидан уйда кенг тарқалган препаратдир.

Хитой

Чой беришнинг ан'анавий усули бо'лмаса-да, музли чой ҳатто қишлоқ жойларида ҳам 1980-йилларнинг охиридан бошлаб консерваланган ёки шиша идишлардаги чой билан машҳур бо'лди. Чойнинг ко'п навлари, жумладан, яшил чой қадоқланган ко'ринишда до'конларда сотилади. Ко'пгина оилалар музли чойни одатда оз миқдорда кучли иссиқ чойга ко'п муз қо'йиш ёки иссиқ чойни музлатгичга бир муддат қо'йиш орқали тайёрлайдилар. Музли чойнинг кенг тарқалган турларига қора, яшил, оолонг чойи ва ко'плаб шифобахш о'тлари киради. Музли о'симлик чойлари, айниқса, иссиқ ёзда машҳур бо'либ, у ерда "йин" (йēнг) ёки совутувчи о'тлар чой тайёрлаш учун ишлатилади, масалан, хризантема, кудинг чойи (кāнгīčи) ва бошқалар бунинг ёрқин далилидир. Совутилган чой (лекин ҳали ҳам иссиқ) қадимги даврларда ҳам машҳур бо'лган. Совутгичли чой фақат Коммунистик партияга сиёсий алоқадор бо'лганлар учунгина мавжуд эди. 1990-йилларда чекланган капитализмнинг киритилиши ва бозорларнинг очилиши биринчи марта музлатгични оддий аҳолига тақдим этиш имкониятини берди. Хитойда дастлаб музлатгичга эгалик 1997-йилдаги шаҳар оилаларининг атиги 7%га то'г'ри келган бо'лса, кейинчалик бу ко'рсаткич 2009-йилда 95% гача ошди[2].

Дания

Музли чой 7-Элевен до'конлари ва супермаркетларида кенг сотилади.

Германия

Нестеа, Липтон ва Пфаннер энг доминант брендлар ҳисобланади. Лимон ва шафтоли тамига эга музли чойлар эса энг машҳур вариантлардир. Липтон "Иcе Теа" бренди остида бир нечта газсиз музли чойларни ишлаб чиқарган. "Иcе Теа Спарклинг" бренди остида эса газланган чойлар ишлаб чиқаради. Музли чойни ко'плаб ресторан ва кафелардан ҳам топиш мумкин. Ярим ширин музли чой (я'ни 50г/л шакар 100 га нисбатанг/л алкоголсиз ичимликларда мавжуд) ко'пгина йирик супермаркетларда, асосан "Липтон Греэн" да мавжуд. Совуқ ёки иссиқ сув билан музли чойни тайёрлаш учун ишлатилиши мумкин бо'лган эрийдиган чойлар ҳам мавжуд. Улар ко'пинча о'зига хос ко'риниши туфайли халқ орасида "Крüмелтеэ" (бузилган чой ёки майдаланган чой) деб аталади.

Греция

Грецияда тайёрланадиган музли чой асосан лимон ёки шафтоли та'мига эга. Энг доминант брендларга: Липтон, Фузе Теа, Аризона, Нестеа ва Лифе Цаилар киради. Со'нгги йилларда янги тамлар пайдо бо'лди, аммо лимон ва шафтоли тами эришган машҳурликка эриша олмади. Аммо уларнинг шакарсиз ёки юқоридаги хушбо'й ҳидли яшил чой каби турлари мавжуд. Газланган музли чой деярли ё'қ, аммо супермаркетларда кукунли музли чой мавжуд. Брендга тегишли бо'лмаган музли чой аксарият ресторанларда мавжуд.

Гонконг

Гонконгдаги ко'плаб ресторанларда музли лимонли чойни топиш мумкин. Кучли тамга эга қора чой (масалан, Сейлон) металл қозонда горелка устида узоқ вақт қайнатилади ва қуйидагича тайёрланади: катта стакан муз билан то'лдирилади, бир қошиқ оддий сироп қо'шилади (агар жоиз бо'лса) ва стакан то'лдирилади. Иссиқ чой куйилади. Аралашманинг устига лимон бо'лаклари қо'йилади, со'нгра мижоз томонидан чойга аралаштирилади ва исте'мол қилинади.

Ҳиндистон

Музли чой Ҳиндистонда кенг тарқалган ичимлик бо'либ, ко'пчилик ресторанлар, меҳмонхоналар ва савдо марказларида бу ичимлик мавжуд. Ҳиндистонда музли чойнинг энг машҳур шакли занжабил лимонли музли чой ёки лимонли музли чойдир. Бошқа турлар жуда кам учрайди ёки деярли учрамайди. Аммо, шафтоли тамли музли чой халқ орасида жуда машҳур. Музли чой ишлаб чиқарадиган брендлари орасида Липтон ва Нестлé машҳур.

Непал

Непалда музли чойни ба'зи ресторан ва кафелардан топиш мумкин. Асосан уни Боудҳанатҳ ҳудуди, Тҳамел ва бошқа йирик савдо марказлари каби сайёҳлар гавжум ҳудудларда топиш мумкин.

Индонезия

Музли чой Индонезия таомлари билан бирга берилади

Музли чой Индонезияда жуда машҳур ичимликдир. Ушбу ичимликни ко'ча савдогарлари, ан'анавий таом шаҳобчаларидан тортиб, юқори даражадаги ресторанларгача учратиш мумкин. У Индонезияда "эс теҳ манис" деб номланади ва овқат билан бирга исте'мол қилинади. Шишага солинган брендлар орасида Сосро ва Липтон брендлари мавжуд.

Италия

Музли чой Италияда кенг тарқалган машҳур ичимлик ҳисобланади. Ушбу ичимликни Италияда фақат лимон ва шафтоли та'мли турлари мавжуд. Эстате (биринчи марта 1972-йилда Ферреро томонидан чиқарилган) ва Липтон таниқли брендлари бор.

Япония

Япония дунёдаги энг машҳур музли чой ишлаб чиқарадиган бозорларидан бири бо'либ, мамлакатнинг ҳамма жойида жойлашган савдо автоматларида шиша ва банкалардаги музли чой кенг тарқалган. Япон музли чой маҳсулотлари иссиқ чой бозорини акс эттиради. Чунки улар асосан яшил чой ва оолонг маҳсулотларига одатда табиий там билан шакар қо'шмасдан тайёрланади. Сунторй, Кирин ва Cоcа-Cола компанияси ушбу ичимликни ишлаб чиқаришдаги энг йирик ишлаб чиқарувчилардан ҳисобланади. Дунёдаги энг йирик чой бренди бо'лган Липтон икки маҳаллий ҳамкор - Сунторй ва Моринага билан қо'шма корхоналар орқали қора чой асосидаги музли чой маҳсулотларини ишлаб чиқаради. Қора чой маҳсулотлари шакар билан ширинланади ва лимон, шафтоли ва хушбо'йлаштиргичлар билан тайёрланади. Сутли чой - бу қора чойнинг яна бир тури бо'либ, у фақат Япония бозорига хосдир. Кирин Бевераге шунингдек, бир нечта газланган қора чой маҳсулотларини ҳам ишлаб чиқаради.

Филиппин

Маниладаги лимон та'мли музли чой

Газланган содага қо'шимча сифатида ко'плаб барлар ҳам қо'шилади. Ушбу яхна ичимликни ресторанлар, озиқ-овқат до'конлари, мактаблар ва тез овқатланиш шохобчаларидан топиш мумкин. Ко'пгина ҳудудларда Нестеа бренди оситда ишлаб чиқарилган ичимликлар энг машҳур ҳисобланади. У кукун шаклида, шунингдек, қутиларда ва шишаларга солинган ҳолда сотувда мавжуд. Филиппиндаги музли чой деярли ҳар доим ширин бо'либ, озгина лимон та'мига эга. Энг кенг тарқалган турларидан лимон ва каламансили музли чойлар киради. Ба'зи брендлар шиша музли чойни исте'молчиларга таклиф қилишади.

Сингапур

Сингапурда музли чой ҳам шиша, ҳам чой пакетида кенг исте'мол қилинади. (Нестеа ва Липтон брендлари супермаркетларда энг кенг тарқалган). Чой иссиқ бо'лган ҳудудларда ан'анавий тарзда берилмаса ҳам, у ҳали ҳам энг машҳур чой бо'либ, ко'пчиликка ёқади.

Жанубий Корея

Жанубий Кореяда ёз ойларида совуқ чой (одатда музсиз исте'мол қилинади) жуда машҳур. Умумий навлар маккажо'хори, арпа ва яшил чойни о'з ичига олади. Шишага солинган музли чойни Кореянинг деярли барча озиқ-овқат ва до'конларидан топиш мумкин.

Туркия

О'зига хос чой маданиятига эга бо'лган Туркия каби ан'анавий чой ичадиган мамлакатларда 2000-йилларда Липтон бренди уни халқ э'тиборига тақдим этганида, музли чой кутилмаган даражада оммлашди. Музли чойлар салқин ичимликларга машҳур муқобилдир. Cоcа-Cола İçэcек А.Ş. о'ртасидаги шартнома 2012-йилгача Липтон ва Нестеа икки йирик бренди билан имзоланган. Ва ҳозирда Нестеа билан шартнома муддати тугаган. Cоcа-Cола Нестеа о'рнига Фузе Бевераге брендини қо'йди, лекин туркчада "ракета" ма'носини англатувчи фüзе со'зи туфайли турк бозорида Фусе Теа номи ишлатилди. Миллий чой компанияси Чайкур о'зининг "Диди" музли чойи билан бозорда доминант ҳисобланади[3].

Манбалар

  1. ↑ „Неw wордс лист Деcембер 2012“. Охфорд Энглиш Диcтионарй. 2013-йил 26-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 5-август.
  2. ↑ „Wҳат До Чинесе Думплингс Ҳаве то До Wитҳ Глобал Wарминг?“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2014-йил 27-июл).
  3. ↑ „Липтон Иcе Теа Çайкур Диди Ве Фусе Теа'е Карşı – Бранд Талкс – Бурада Маркалар Конуşур!“. Бранд Талкс – Бурада Маркалар Конуşур!. 2015-йил 17-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 5-август.

Ҳаволалар