Nancy Wake

Ненси Грейс Аугуста Wаке (1912 -йил 30-август, Веллингтон — 2011-йил 7-август, Лондон), шунингдек, „оқ сичқонча“ лақаби билан ҳам танилган (инглизча: wҳите моусе) — Иккинчи жаҳон урушининг иккинчи ярмида фаол бўлган франсуз қаршилигидаги инглиз агенти. Wаке франсуз қуролли қаршилик ҳаракатининг энг каттаси бўлган Мақуиснинг етакчи шахсларидан бири эди.

Биография

Ненси Wаке1912-йилда Янги Зеландиянинг Веллингтон шаҳрида туғилган. У олти фарзанднинг энг кичиги эди. 1914-йилда, икки ёшга тўлганида унинг оиласи Сиднейга (Австралия) кўчиб ўтди. Кўп ўтмай унинг отаси Карлос Wаке оилани ташлаб, онаси Элла Wакени (1874-1968) қўлида олти фарзанди билан қолдириб, Янги Зеландияга қайтиб келди. Ненси Шимолий Сидней Қизлар ўрта мактабида ўқиган, лекин 16 ёшида уйдан қочиб, ҳамшира бўлиб ишлаган. Кейин холасидан қолган 200 фунт стерлинглик меросдан фойдаланиб, у Ню-Ёркка, кейин эса Лондонга жўнади ва у ерда ўзини ўзи ўқитган журналист бўлиб ишлади. 1930-йилларда у Парижда ишлаган. Кейинчалик у Уилям Рендолф Херстга тегишли Европа газеталар тармоғи Ҳеарст корпорациясида мухбир бўлиб ишлаган. У Гитлер ҳукмронлигининг бошланиши, миллий социалистик ҳаракатнинг кучайиши ва Париж ва Вена кўчаларида яҳудийлар, лўлилар, негрлар ва намойишчиларга нисбатан зўравонликларнинг гувоҳи бўлди.

1937-йилда у бой франсуз саноатчиси Анри Эдмонд Фокко (1898-1943) билан учрашди, у 1939-йил 30-ноябрда турмушга чиқди ва немис армияси шаҳарга бостириб киргунга қадар у билан Марселда яшади. 1940-йилда Франсия қулаганидан сўнг, Wаке Франсия қаршилигида алоқачи бўлиб ишлай бошлади, кейинчалик капитан Иан Гарроунинг эр ости тармоғига қўшилди. Қўлга тушишдан қочиш қобилияти туфайли гестапо унга „Оқ сичқонча“ код номини берди; Қаршилик ўз вазифалари билан боғлиқ масалаларда жуда эҳтиёткор эди, унинг ҳаёти доимо хавф остида эди. 1943-йилда у Гестапонинг энг кўп қидирилаётган одами эди, унинг бошига 5 миллион франк қўйилди.

1943-йил декабр ойида тармоқ фош бўлганидан сўнг, WакеМарселни тарк этди ва эридан ажралиб кетди. Урушдан кейин у унинг ўлими ҳақида билиб олди: 1943-йил 16-октябрда қаердалигини ошкор қилишдан бош тортгач у Гестапо томонидан қийноққа солинган ва қатл этилган. WакеТулузада асирга олинган, аммо тўрт кундан кейин озод қилинган. Олти уринишдан сўнг у Пиреней тоғлари орқали Испанияга боришга муваффақ бўлди. Испаниядан у Англияга кўчиб ўтди ва махсус операциялар идорасига қўшилди ва 1944-йил 29-апрелдан 30-апрелга ўтар кечаси Франсияга қайтиб келди, Аувергне (самолётдан парашют билан қўнди) ва маҳаллий қуролли кучлар ўртасида боғловчи сифатида ишлай бошлади. Унинг вазифаларига партизанларга топширилган қуролларни тақсимлаш ва отряднинг молиявий ҳолатини назорат қилиш киради. У, шунингдек, гуруҳнинг жанговар операцияларида, немис гарнизонларига ва Монтлукондаги маҳаллий Гестапо идораларига ҳужумларда қатнашган.

Wаке Қаршилик ҳаракатининг янги аъзоларини ёллашда катта иштирок этди. Қуролдош ўртоқлари ўзини зўр аскар сифатида кўрсатган Ненсининг жанговар руҳини юқори баҳоладилар: у бир марта қўриқлашда турган немис қўриқчисини яланг қўллари билан ўлдириб, унинг ҳиқилдоқларини кўтаришга улгурмаслиги учун махсус техника билан синдириб ташлади. Мақуиснинг немис қўшинлари гарнизонига ҳужуми пайтида сигнал.^{[манба керак]} Шунингдек, отряддаги қизлардан бири немис жосуси сифатида фош этилгани маълум; уни отиб ташлашга қарор қилинди, лекин ҳеч ким бунга жур’ат этмади — кейин Ненси қуролни олиб, ҳеч қандай ҳис-туйғуларсиз ўзи қилди.^{[манба керак]}

Урушдан кейин у Жорж медали, Американинг Озодлик медали, Франсия қаршилик кўрсатиш медали ва Франсия ҳарбий хочи билан уч марта ва кейинчалик турли штатларнинг бошқа кўплаб мукофотлари билан тақдирланган. Урушдан кейин у Париж ва Прагадаги элчихоналарда Британия ҳаво вазирлигининг разведка бошқармасида ишлаган.

1949-йилда у Австралияга қайтиб келди ва у ерда сиёсий мартаба қилишга ҳаракат қилди, аммо муваффақиятга эришмади ва 1951-йилда Англияга қайтиб келди ва Ҳарбий ҳаво кучлари штаб-квартирасида разведкачи бўлиб ишлади. У 1957-йилда ҳаво кучлари зобити Жон Форвардга турмушга чиқди ва нафақага чиқди. 1960-йилларнинг бошларида эр-хотин Австралияга кўчиб ўтишди, у ерда Уэйк яна сиёсатга киришга уриниб кўрди, аммо муваффақияциз бўлди.

1985-йилда у ўзининг „Оқ сичқонча“ автобиографиясини нашр этди ва у бесцеллерга айланди. Унинг турмуш ўртоғи 40 йиллик турмушдан кейин 1997-йилда вафот этди. Никоҳда болалар йўқ эди. 2001-йилда у охирги марта Австралияни тарк этди ва меҳмонхонада яшаб, Англияга қайтиб келди. У 2011-йил 7-августда 98 ёшида вафот этди.

Манбалар

Бреддон, Расселл. Ненси Уэйк: Жуда жасур аёлнинг ҳикояси, Сифат китоблар клуби, Cасселл & Cо. Лтд: Лондон, 1956-йил.
Бреддон, Расселл. Ненси Уэйк, Пан Боокс, Лондон; Сидней, 1958-йил.
Бреддон, Расселл. Қуролдаги аёл: Ненси Уэйкнинг ҳикояси, Коллинз, Лондон, 1963-йил.
Деннис, Петер (1995), Тҳе Охфорд Cомпанион то Аустралиан Милитарй Ҳисторй, Охфорд: Охфорд Университй Пресс, ИСБН 0195532279 {{cитатион}}: Ункноwн параметер |cоаутҳор= игноред (|аутҳор= суггестед) (ёрдам)
ФитзСимонс, Питер. Ненси Уэйк: Бизнинг энг буюк уруш қаҳрамонимизнинг таржимаи ҳоли, ХарперКоллинс, Пимбле , Янги Жанубий Уэлс, 2002, ИСБН 0-00-714401-6 .
Уйғонинг, Ненси. Оқ сичқон деб аталган гестапо аёлнинг таржимаи ҳоли, Макмиллан : Жанубий Мелбурн, 1985, ИСБН 0-7251-0755-3 .
РТЕ 1 радио ҳужжатли филми, „Ненcй Wаке ва Гарри Поттер“, биринчи марта 2011-йил 9-августда эфирга узатилди.
„Лейборист қал’асидаги ўғил ва меросхўр“, Сидней Морнинг Ҳералд, 2006-йил 12-октябр [1]
„Ниҳоят, Ненси гонгни олади“, Сидней Морнинг Ҳералд, 2004-йил 3-март [2]
„Унинг ягона пушаймони: кўпроқ нацистларни ўлдирмаслик“, Cапитал Тимес, Веллингтон, 2-июн 2010-йил [3]
„Оқ сичқонча уруши афсонаси у бошлаган жойига қайтди“, Тҳе Доминион Пост, Веллингтон, 4-июн 2010-йил [4]