Napoleon III

Наполеон ИИИ, Луи Наполеон Бонапарт (1808—73) — Франсия императори (1852—70). Наполеон Ининг жияни. Н. ИИИ Швейсария, Италия ва бошқа мамлакатларда қувғинликда ҳаёт кечирган (1848). 1836 ва 1840-йилларда Франсияда ҳокимиятни қўлга олишга уриниб кўрган. 1840-йилда Гам калъасига бир умр қамоққа ҳукм қилинган. 1846-йил Буюк Британияга қочган. 1848-йил феврал инқилобидан сўнг Франсияга қайтиб келган ҳамда йирик сармоядорларнинг диктаторлик режимига интилишидан фойдаланиб, 1848-йил 10-декабрда республика президенти қилиб сайланган. 1851-йил 2-декабрда инқилобга қарши давлат тўнтариши қилиб, қонун чиқарувчи мажлисни тарқатиб юборгач, бутун ҳокимият президент қўлига ўтган. Н.ИИИ номи билан император деб эълон қилинган (1852-йил 2-декабр). Франсия Н.Ш ҳукмронлиги даврида Қрим урушида, Австрия-Италия-Франсия уруши (1859) да, Ҳиндихитой (1858-62), Сурия (1860—61), Мексика (1862—67) ва бошқа мамлакатларга қилинган интервенсияларда қатнашган. Франсия-Пруссия уруши (Седан жанги)да пруссларга асир тушган (1870.2.9.) Париждаги 1870 йил сентябр инқилоби натижасида тахтдан агдарилган. Умрининг охиригача Англияда яшаган.