Napoleonka
Наполеонка (полякча: Наполеонка, шунингдек полякча: кремówка, словацк. крéмеš) — Полша кремли тўрт ёки пирожноэ. Икки қатламли, қатламали хамирдан иборат бўлиб, кўпиртирилган қаймоқ, сариёғли крем, қаймоқ ёки баъзан тухум оқидан крем (безе), одатда шакар кукуни сепилган[1]. Бундан ташқари, крем билан безашингиз ёки суюлтирилган шоколад билан қоплашингиз мумкин.

Полшанинг баъзи ҳудудларида тўрт кремуwка (тахминан „қаймоқ тўрт“ деб таржима қилинган), бошқаларида — наполеонка[2] деб номланади. Тўрт „Наполеон“ номи билан ҳам танилган, қаймоқ ёки мураббо билан тўлдирилган уч қатламли қатламали пишириқдан иборат франсуз десерти милле-фейли[3][4] туридир.
Милл-феуилле келиб чиққан жой, бошқа нарсалар қатори, Неаполдир. Франсуз тилида „Неаполитан“ сифати „наполитан“ бўлади ва, эҳтимол, сўзнинг бузилганлиги сабабли, бу ширинлик ва унинг ҳосилалари Европа мамлакатларида „наполеонлар“, „наполеонкалар“ ва бошқалар деб аталади, бу Наполеон Бонапарт билан боғлиқлик деб нотўғри талқин қилинади[5].
Баъзи маълумотларга кўра, Варшавада „Наполеон“ атамаси урушдан олдинги шу номдаги қандолатчиликдан олинган. „Наполеонка“ Феликс Голашевскийга тегишли бўлиб, Śwиęтокрзйска 26 ва Наполеон майдонига қараган кўчада жойлашган эди. Наполеонкада сотиладиган тўртлар ўз номини ундан олган ва унинг энг яхши маҳсулоти бўлган. 1930-йилда Голашевский Новй Свят кўчаси, 53-уйда (машҳур Кресй қандолат фабрикаси ўрнида) худди шу номдаги иккинчи қандолатчилик фабрикасини очди. 1936-йилда у Пуłаwска 3 кўчада, „Янги Дунё“ дан қандолат маҳсулотларини „Наполеонка“ билан алмаштирди[6].

Папа кремувкаси
Баъзида спиртли ичимликларни ўз ичига олган қаймоқли ширинликлар сотилади, улар айниқса Папа Иоанн Павел ИИ бу ширин вариантни яхши кўрганлиги ҳақидаги ҳикоядан кейин машҳур бўлиб кетган[7]. Бироқ, манбаларга кўра, Рим папаси анъанавий кремовкани яхши кўрарди[8]. 1999-йил 16-июнда Рим папаси Иоанн Павел ИИ имтиҳондан ўтгандан сўнг, у ва унинг дўстлари туғилиб ўсган Вадовица шаҳрида кремувкига боришганини айтди. Улар ким кўпроқ овқатланиши мумкинлиги ҳақида баҳслашдилар. Бўлажак Папа ўн саккизта кремувка еди, лекин баҳсда ғалаба қозона олмади[9].
Оммавий ахборот воситалари бу ҳақда ёзган ва Wадоwиcе дан „папа“ кремовки Полшада машҳур бўлди[7][8]. Рим папаси кремовки еган қандолатхона, Венадан Полшага келган яҳудий тўртчи Карол Хагенхуберга тегишли эди. У Wадоwиcе шаҳар майдонида жойлашган эди. Баъзилар, асл папа кремлари таркибида спиртли ичимликлар борлигини тахмин қилишди, аммо Хагенхубернинг ўғли буни рад этди. Унинг сўзларига кўра, отасининг тўртлари анъанавий рецепт бўйича барча табиий ингредиэнтлардан тайёрланган бўлса-да, оддий алкоголсиз. Қандай бўлмасин, бу тўртнинг янгиланишига ва ҳатто халқаро шуҳратига олиб келди, „папа“ деб ўзгартирилди[7][8].
Папа Иоанн Павел ИИ эслаб қолган Кремовки, ванил-сут креми билан тўлдирилган эди[10]. 2007-йилда Папа Иоанн Павел ИИ таваллудининг 87-йиллиги муносабати билан Жешувда улкан кремовка пиширилди[11].
Манбалар
- ↑ „Wйробй з cиаста франcускиэго (энтрй: "Наполеонки"“, Течнологиа гастрономиcзна з тоwарознаwстwем: подрęcзник дла течникум. Cзęść 2, Wйданиэ ХВИИИ, 2009 (пл), Wйдаwниcтwа Сзколне и Педагогиcзне СА — 179-бет. ИСБН 978-83-02-02862-5. cаутион: тҳе соурcе усес тҳе wорд „наполеонка“, тҳере ис но ментион оф тҳе wорд „кремówка“
- ↑ Смолорз, Мичаł „Одwиэcзна wожна наполеонки з кремówкą“ (пл). Газета Wйборcза (2010-йил 23-август). Қаралди: 28-март 2012-йил.
- ↑ (полякча) Роберт Макłоwиcз, Пиотр Биконт, Десер крóлоwеж Каролинй, Wпрост, 1/2005 (1153). Ретриэвед 15 Жуне 2011
- ↑ Анна Жабłоńска, Дорота Матясзcзйк. „„Наполеон и жего эпока w Wиэлкополсcе” ХИВ Эуропежскиэ Дни Дзиэдзиcтwа Културоwего w Wиэлкополсcе 2006“. Wиэлкополскиэ Тоwарзйстwо Генеалогиcзне "Гниаздо".
- ↑ Агниэсзка Крęглиcка. „Милле-феуилле“. Wйсокиэ Обcасй (Газета Wйборcза)]]. 2016-йил 20-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-июн.
- ↑ Жерзй С. Мажеwски. „Ноwй Śwиат 53“. Газета.пл.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 Поланд: Кремоwка Папиэска / „Папал“ Cреам Cаке, Эуропеан Cуисине. Ретриэвед 28 Марч 2012
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Полиш Папал Cреам Cаке Реcипе — Кремоwка Папиэска (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-01-12 санасида архивланган). Абоут.cом. Ретриэвед 28 Марч 2012
- ↑ Жан Паwеł ИИ, Полска 1999. Прземówиэниа и ҳомилиэ, Wарсзаwа: Католиcка Агенcжа Информаcйжна; Марки: „Мичалинеум“, 1999, ИСБН 83-7019-226-2, п. 247.
- ↑ Босак, Алина „Cиастко папиэżа“. ноwинй24.пл. Полска Пресс Сп. з о.о. (14-апрел 2005-йил). Қаралди: 7-апрел 2016-йил.
- ↑ (полякча) Кремówка-гигант на уродзинй Жана Паwłа ИИ (Wайбаcк Мачине сайтида 2021-07-11 санасида архивланган). Косcиол.пл. 12 Марч 2007. Ретриэвед 15 Жуне 2011
Манбалар
- Папа креми / Кремówка папиэска (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-05-25 санасида архивланган)
- Полша ошхонаси рецептлари: тендер Наполеонка десертини синаб кўриш