Nardò Ring

Нардò Ринг – 1975-йилда қурилган бўлиб, дастлаб Писта ди прова ди Нардò делла Фиат (Фиатнинг Нардò синов йўли) номи билан танилган. Италиянинг Нардò шаҳридан 23 километр (14 ми) шимоли-ғарбда, Апулиа жанубий минтақасидаги Леccе провинсиясида жойлашган. Йўл Порсче Энгинеэринг томонидан 2012-йилда ўзининг собиқ эгалари Прототипо СпА дан сотиб олинган[1]. Ҳозирда Порсче бу жойни Нардò техник маркази деб атайди.
Тавсифи
Думалоқ шаклдаги йўл узунлиги 12.5 километр (7.8 ми), автомобиллар ва мотоцикллар учун умумий ҳисобда кенглиги 16 метр (52 фт) бўлган тўртта қаторга ва юк машиналари учун алоҳида кенглиги 9 метр (30 фт) ни ташкил этувчи ички ҳалқага эга[2]. Автомобил ва мотоцикллар ҳалқасида қаторлар шундай даражада ажратилганки, ҳайдовчи 240 км/ҳ (149 мпҳ) тезликда ҳаракатланаётганда ҳам ҳайдовчи рулни буриши шарт эмас. Аслини олганда, тўрт қатор учун ҳар хил бўлган „нейтрал тезлик“ деб аталадиган тезликда, худди тўғри чизиқда ҳайдагандек ҳайдаш мумкин. Айлана бўйлаб ҳаракатланиши учун зарур бўлган марказга интилма куч вертикалга нисбатан бурчак остида бўлган ер реаксияси кучи билан таъминланади. Шунинг учун, транспорт воситасини бурилишга йўналтирувчи горизонтал компонентга эга. Бироқ, ўта тез автомобиллар „нейтрал тезлик“ дан тезроқ ҳаракатланганда рул чамбарагини айлантиришни талаб қилади. Мисол учун, Нардò Рингда тезлик рекордини ўрнатган, Коэнигсегг CCР рул чамбарагини 30° бурчак остида бурган ҳолда ҳаракатланган. Бу тезлик рекордини Бугатти Вейрон Германиядаги Волксwаген Гроуп компаниясининг хусусий Эҳра-Лессиэн тўғри чизиқли синов йўлида янгилади ва Коэнигсегг CCР фақат Нардò Ринг учун тезлик рекордини сақлаб қолди. Нейтрал тезликдан тезроқ ҳаракатланганда бурилиш билан курашиш жараёнида потенсиал максимал тезликнинг бир қисми йўқолади ва шунинг учун тезкор машина Нардо ҳалқасида мумкин бўлганидан кўра тезроқ тўғри чизиқ бўйлаб боради. Автомобил ҳатто нейтрал тезликда, қия бурилишда ҳам тўғри чизиққа қараганда бироз оғирроқ ҳаракатланади, чунки бурилишда вужудга келадиган пастга босувчи куч шиналарнинг думалашга қаршилигини оширади.
Автомобил ва мотоцикллар ҳаракатланадиган тўртта қатор учун нейтрал тезлик[3]:
- 1-қатор – 100 км/ҳ (62 мпҳ)
- 2-қатор – 140 км/ҳ (87 мпҳ)
- 3-қатор – 190 км/ҳ (118 мпҳ)
- 4-қатор – 240 км/ҳ (149 мпҳ)
Мунтазам ҳафталик иш фаолиятида айланма йўлда рухсат этилган максимал тезлик 240 км/ҳ (149 мпҳ) ни ташкил қилади. Мижоз синов йўлини махсус фойдаланиш учун олган пайтлардагина юқори тезликларга рухсат берилади. Юк машинаси ҳалқасининг нейтрал тезлиги 80 км/ҳ (50 мпҳ) ва 140 км/ҳ (87 мпҳ) оралиғида. Синов ҳудуди бошқа йўлларни ҳам ўз ичига олади; шу билан бирга 6.222-километр (3.866 ми) айланиш доираси бўлиб, у бутунлай айлана ичига киради. Бу йўл узун асосий тўғри чизиқ, турли радиусли ва ўзгарувчан ён қияликдаги ўн олтита эгри чизиқ билан тавсифланади. Йўл автомобил ва мотоцикл шиналарининг чидамлилиги, ишончлилиги, автомобил динамикаси, шунингдек, шина синовлари бўйича фойдали натижаларни бериши мумкин[4]. Синов йўли 1992-йилда Бритиш ТВ нинг Топ Геар телевизион лойиҳасида намойиш этилган бўлиб, унда Мартин Брундле томонидан бошқарилган Жагуар ХЖ220 юқори тезлик синовларида тасвирланган. Бу яна 2002-йилда Топ Геар қайта ишга тушиш форматининг 18-сериясида намойиш этилди, ўшанда шоунинг ўша пайтдаги бошловчилари Жеремй Cларксон, Ричард Ҳаммонд ва Жамес Май ким энг юқори тезликка эриша олишини кўриш учун мос равишда Ламборгҳини Авентадор, Нобле М600 ва МcЛарен МП4-12C автомобилларини ҳайдашган. Трекнинг қўпол юзаси сўнгги эпизодда кўзга ташланди ва у 2018-йилда қайта таъмирланди[5].
Нардò Рингда ўрнатилган рекордлар

- 1979-йил 13-майда 125cc Ҳонда 24 соатлик ўртача тезлик бўйича жаҳон рекордини ўрнатди: 137.866 км/ҳ (85.666 мпҳ)
- 1979-йил 5-майда автомобил биринчи марта 400 км/ҳ (249 мпҳ) тезликка эришади. Мерcедес-Бенз C111-ИВ 403.978 км/ҳ (251.020 мпҳ) тезликка эришди ва Италияда тезлик рекордини ўрнатди. Шунингдек, автомобил 1 дақиқа 57 сонияда тўлиқ ҳалқа айланмасини босиб ўтишга муваффақ бўлди[6].
- 1980-йилда Волксwаген АРВW 362.07 км/ҳ (224.98 мпҳ) тезликка эришган дизел автомобили сифатида тезлик рекордини ўрнатди[6].
- 1982-йил 7-ноябрда Порсче 928 С 24 соатлик тезлик рекордини ўрнатди. 251.4 км/ҳ (156.2 мпҳ) ўртача тезликда 6033 километрни босиб ўтди.
- 1982-йил 28-ноябрда Алфа Ромео Гиулиэтта 50,000 километр (31,069 ми) масофада ўртача тезлик рекордини ўрнатди: 175,628 км/ҳ (109,130 мпҳ)
- 1983-йил 17-21-августда учта Мерcедес-Бенз 190Э 2.3-16 автомобили 25,000 км (15,534 ми), 40,234 км (25,000 ми) ва 50,000 км (31,069 ми) масофаларда чидамлилик рекордини ўрнатди. Охиргиси 201 соат, 39 дақиқа ва 43 сонияда ўртача 247.94 км/ҳ (154.06 мпҳ) тезлик билан ҳаракатланган[7].
- 1986-йил 14-сентябрда Элф Р прототип мотоцикли олтита жаҳон рекордини ўрнатди. Жумладан, 243.572 км/ҳ (151.349 мпҳ) ўртача тезлик билан 10 километр (6 ми) ни босиб ўтди ва энг юқори 321 км/ҳ (199 мпҳ) тезликка эришди[8].
- 1988-йил 4-апрелда Ауди 200 қуаттро 500 миля (800 км) масофани 324.509 км/ҳ (201.641 мпҳ) ўртача тезликда ва 1,000 километр (621 ми) ни 326.403 км/ҳ (202.817 мпҳ) тезлик билан босиб ўтиб, жаҳон рекордини ўрнатди[9].
- 1993-йил 29-августда Лорис Cапиросси томонидан бошқарилган Ҳонда НР 750cc мотоцикли 304.032 км/ҳ (188.917 мпҳ) энг юқори тезлик билан жаҳон рекордини ўрнатди. Шу билан бирга, рекорд 299.825 км/ҳ (186.303 мпҳ) тезликда ва 10 километр (6 ми) масофада 283.551 км/ҳ (176.190 мпҳ) тезлик билан тик старт ҳолатида ўрнатилди[10].
- 1993-йилда Порсче 928 ГТС 24 соат ичида 6.37725 км (3.96264 ми) масофани ўртача 265.72 км/ҳ (165.11 мпҳ) тезлик билан босиб ўтиб, олдинги рекордни янгилади.
- 1994-йил 2-июнда муҳандис Фабио Фази томонидан ишлаб чиқилган ва Мах Биагги томонидан бошқарилган Виолент Виолет электр мотоцикли электр мотоцикллар учун бешта жаҳон тезлиги рекордини ўрнатди: 1⁄4 миля (400 м), километр ва милда тик ҳолда туриш ва энг юқори 168 км/ҳ (104 мпҳ) тезлик[11].
- 1994-йил 2-июлда Бугатти ЭБ110ГТ метан билан ишлайдиган автомобиллар учун тезлик рекордини ўрнатди. У 344.7 км/ҳ (214.2 мпҳ) тезликка эришган[6].
- 1994-йилда Бертоне З. Э. Р. 1 километр (0.62 ми) масофада 303.977 км/ҳ (188.883 мпҳ) ўртача тезликда ҳайдаш орқали электромобиллар учун тезлик рекордини ўрнатишга муваффақ бўлди[6].
- 1995-йил 27-августда Априлиа 250cc мотоцикли 254,021 км/соат (157,841 миля) ўртача тезлик билан бошланган километр бўйича рекорд ўрнатди.
- 2000-йил 3-июнда Сузуки ГСХ 1300Р мотоцикли 306.598 км/ҳ (190.511 мпҳ) тезлик билан ҳаракатланиб жаҳон рекордини ўрнатди.
- 2002-йил 16-февралда Ламборгҳини Мурcиéлаго автомобили 305,041 км/ҳ (189,544 мпҳ) тезлик билан 1 соат ичида ўртача тезлик рекордини ўрнатди ва 161 километр (100 ми) масофани 320,254 км/ҳ тезликда босиб ўтди[12].
- 2002-йил 23-февралда Волксwаген Нардò номи билан ҳам танилган Волксwаген W12 автомобили 24 соат давомида барча тезлик синфлари бўйича жаҳон рекордини ўрнатди; 322.891 км/ҳ (200.635 мпҳ) ўртача тезлик билан 7,740.576 километр (4,809.771 ми) масофани босиб ўтди[13].
- 2004-йилда 8 та ғилдиракка эга Элииcа электр билан ҳаракатланувчи концепт автомобили 370 км/ҳ (230 мпҳ) тезликка эришди[14][15].
- 2005-йил 28-февралда Лорис Биcоcчи томонидан бошқарилган Коэнигсегг CCР 388 км/соат (241 миля) тезлик билан рекорд ўрнатди[16].
- 2008-йил 25-майда Мерcедес-Бенз Аcтрос БлуэТеc ИИИ юк машинаси 40 тоннали юк машинаси учун самарадорлик рекордини ўрнатди. Умумий ҳисобда 12,728 километр (7,909 ми) масофани босиб ўтиб ўртача истеъмол ҳажми 19.44 литре / 100 километр (5.1 км/Л; 14.5 мпг‑имп; 12.1 мпг‑УС) ни ташкил этди[17].
- 2019-йил 18-август куни Порсче Тайcан электр автомобили 24 соатда 3,425 километр (2,128 ми) масофани босиб ўтди[18].
- 2023-йил 9-июн куни Ивáн Cервантес ҳайдовчиси бўлган Триумпҳ Тигер Эхплорер 1200 ГТ 4,012.53 километр (2,493.27 ми) масофани 24 соатда босиб ўтди ва "Мотоциклда 24 соат ичида энг катта масофа (индивидуал) " бўйича рекорд ўрнатди[19][20].
Трек яқинида бу ҳалқада ўрнатилган бир қанча жаҳон рекордлари кўрсатилган лавҳа мавжуд.
Бугатти Вейрон прототипидаги Лорис Биcоcчи ҳалокати
Лорис Биcоcчи томонидан бошқарилган Бугатти Вейрон прототипида биринчи махфий тезлик синовларидан бирида ғилдираклардан бири ҳимоя аркаси билан бирга портлаб кетди. Арка кўтарилди ва ўзи билан олд қопқоқни олиб келди, олд қопқоқ қулаб тушиб олд ойнани бузди, бу эса автомобилни назоратни йўқотишига ва 398 км/ҳ (247 мпҳ) тезлик билан ҳимоя тўсинига урилишига олиб келди. Гарчи, машина тормозлари ишламай қолган бўлса-да, Биcоcчи автомобилни секинлаштиришга муваффақ бўлди ва фақат енгил жароҳатлар олди. Биcоcчи Нардò техник марказидан 1,800 метр (5,906 фт; 1,969 йд) масофадаги ҳимоя тўсинига зарар етказгани ҳақида инвойс олди. Кейинчалик Бугатти бу харажатларни ўз зиммасига олди[21].
Манбалар
- ↑ Ноаҳ Жосепҳ. „Порсче аcқуирес Нардо ҳигҳ-спеэд тест траcк“. Аутоблог.cом. Қаралди: 2012-йил 8-ноябр.
- ↑ „Порсче буйс Нардо тест траcк“. Топ Геар (2012-йил 12-апрел). 2015-йил 12-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 18-август.
- ↑ „Тҳе Рич Гет Ричер: Порсче Аcқуирес тҳе Нардо Ринг“. Аутомотиве (2012-йил 12-апрел). 2015-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 18-август.
- ↑ „Ҳандлинг Траcк - Нардò Течниcал Cентер“. www.порсчеэнгинеэринг.cом. 2017-йил 14-февралда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Легендарй Нардо Ринг Тест Траcк Ҳас Беэн Ресурфаcед“. Қаралди: 2020-йил 8-июл.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 „Сториа - Нардò Течниcал Cентер“ (ит-ИТ). Ҳоме - Нардò Течниcал Cентер. 2019-йил 26-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 6-июл.
- ↑ „Мерcедес Ремемберс тҳе 190 Э 2.3-16'с 1983 Нардò Релиабилитй Реcордс [w/Видео“] (2013-йил 10-август). Қаралди: 2019-йил 15-сентябр.
- ↑ „Лонг форготтен: Тҳе cразй эхпериментал бикес Элф буилт“ (эн-УС). Моторспорт Ретро (2009-йил 13-декабр). Қаралди: 2021-йил 9-феврал.
- ↑ „Wорлд спеэд реcордс ин Нардò wитҳ ан Ауди 200 қуаттро ин 1988“. ЁуТубе. 2021-йил 21-декабрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Ин вендита ла Ҳонда НР дел реcорд ди Cапиросси“ (ит-ИТ). ластампа.ит (2014-йил 10-январ). Қаралди: 2021-йил 9-феврал.
- ↑ „МотоЭ, мото элеттриcа: Фабио Фази э қуэл реcорд cон Мах Биагги“.
- ↑ „002 Ламборгҳини Мурcиэлаго 2ЛА12026 Нардо Реcорд ҳолдер Гиоргио Санна дривинг“. ЁуТубе. 2021-йил 21-декабрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „W12 Реcорд | Италдесигн Гиугиаро“ (2011-йил 8-июл). 2011-йил 8-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 6-июл.
- ↑ Магазин, Сиа „Элииcа 640ҲП 8т-Wҳеэлед Элеcтриc Супер Cар Cонcепт“ (эн-УС). Сиа Магазин (2019-йил 26-апрел). Қаралди: 2021-йил 9-феврал.
- ↑ „"ЭЛИИCА" – ТҲЕ 370КМ/Ҳ МАХИМУМ СПЕЭД ЭЛЕCТРИC ВЕҲИCЛЕ“. РесеарчГате.
- ↑ „Коэнигсегг CCР Бреакс Wорлд Спеэд Реcорд фор Продуcтион Cарс“ (эн). неwатлас.cом (2005-йил 2-март). Қаралди: 2019-йил 6-июл.
- ↑ „Ил нуово Мерcедес-Бенз Аcтрос нел Гуиннесс деи Примати: л'аутоcарро ди сериэ cон и cонсуми пиù басси ал мондо“ (ит). Ил нуово Мерcедес-Бенз Аcтрос нел Гуиннесс деи Примати: л'аутоcарро ди сериэ cон и cонсуми пиù басси ал мондо. Қаралди: 2021-йил 9-феврал.
- ↑ „Тайcан Прототйпе Cонвинcес ат Эндуранcе Рун ин Нардò“. ЁуТубе. 2021-йил 21-декабрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „ИВÁН CЕРВАНТЕС CЛАИМС ГУИННЕСС WОРЛД РЕCОРДС ТИТЛЕ“. Қаралди: 2023-йил 12-июн.
- ↑ „Ивáн Cервантес Сец 24-Ҳоур Моторcйcле Дистанcе Wорлд Реcорд“. Қаралди: 2023-йил 12-июн.
- ↑ Давиде Cирони (2017-07-17), Л'инcиденте а 400 км/ҳ сулла Вейрон: Лорис ло раccонта а Давиде - Дриве Эхпериэнcе (СУБС), 2021-12-21да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2019-07-06