Narzulla Haydariy

Нарзулла Ҳайдарий
Таваллуди	10-сентябр, 1900-йил Самарқанд, Россия империяси
Вафоти	1938-йил Душанбе, Тожикистон ССР, СССР
Фуқаролиги	Россия → СССР

Нарзулла Ҳайдарий (1900-йил 10-сентябр, Самарқанд, Россия империяси – 1938-йил, Душанбе, Тожикистон ССР, СССР) – тожик адабиёцҳуноси, таржимон. Тожик филологияси асосчиларидан бири.

Ҳаёти

Нарзулла Ҳайдарий 1900-йил 10-сентябр куни Россия империясига қарашли бўлган Самарқанд вилоятида туғилган. У ўрта мактабни тугатгач, 1918-йилда Боку давлат педагогика институтига ўқишга кирган. Ушбу олийгоҳни 1922-йилда муваффақиятли тамомлаган. 1923-йилда Ўрта Осиё давлат университетининг шарқшунослик факултетида ўқитувчилик қилган. Ушбу олийгоҳда 1927-йилгача фаолият юритган. 1928-йилда Тожикистон маориф комиссариати ҳузуридаги илмий кенгашга аъзо бўлган. Нарзулла Ҳайдарий 1930-йил Сталинободга (ҳозирги Душанбе шаҳри) кўчиб ўтган. У ерда Тожикистон маориф комиссариати ҳузуридаги илмий-тадқиқот институтининг тожик тили бўлимига раҳбарлик қилган. Ҳайдарий 1932-йил Россия фанлар академиясининг Тожикистондаги филиалининг адабиёт кафедраси мудири этиб тайинланган. У 1933-йилдан 1938-йилгача Душанбе давлат педагогика институтида тарих фанидан дарс берган. Нарзулла Ҳайдарий 1938-йилда Тожикистон ССР таркибидаги Душанбе шаҳрида вафот этган.

Ижоди

Нарзулла Ҳайдарий 20-асрнинг 20-йилларида ижодга кириб келиб, тожик тили ва адабиёти, унинг имловий қоидалари ҳамда унинг терминологияси ҳақида изланишлар олиб борган. У 1932-йилда чоп этилган „Русча-тожикча луғат“ китобини тузишда бевосита иштирок этган. Нарзулла Ҳайдарий икки форс шоирлари Абулқосим Фирдавсий ва Садриддин Айнийнинг тўлиқ ҳаёти ва ижодини ўрганиб чиққан. Изланишлари натижасида яратган мақолаларини 1933-йилда тожик оммавий ахборот воситаларида эълон қилган. Нарзулла Ҳайдарийнинг 1930-йилда „Меҳнат билими“ номли китоби нашрдан чиққан.