Natron koʻli
Натрон ко'ли - Танзаниянинг шимолидаги Аруша вилоятида, Кения билан чегарада жойлашган, шо'р гидроксидли ко'л ҳисобланади. Ко'л Шарқий Африка ёриқларининг шарқий қисми бо'лган Грегори Рифтида жойлашган.
Асосан, ко'л Кениянинг марказий қисмидан бошланадиган Жанубий Эвасо Нагиро дарёси ва минералларга бой иссиқ булоқлар билан озиқланади.[1] У жуда саёз, уч метр (9.8 фт)дан камроқ ва кенглиги эса сув сатҳидан фарқ қилади. Ко'лнинг максимал узунлиги 57 километр (35 ми) ва кенглиги 22 километр (14 ми)ни ташкил этади.[1] Ҳудудда мавсумий ёг'ингарчилик, асосан декабрдан майгача, йилига жами 800 миллиметр (31 ин) ёг'ингарчилик бо'лади.[1] Ко'лдаги ҳарорат ко'пинча 40 °C (104 °Ф) дан ошади.[1]
Натрон ( натрий карбонат декагидрат) ва трона (натрий сескикарбонат диҳидрат) дан юқори буг'ланиш даражаси ҳисобланади. Ко'лнинг ишқорийлиги пҲ 12 дан юқори бо'лиши мумкин. Атрофдаги тог' жинслари плейстосен даврида ҳосил бо'лган, натрий ко'п бо'лган ишқорий трахитик лаваларидан иборат. Лаваларда сезиларли миқдорда карбонатлар мавжуд, аммо калций ва магний миқдори жуда паст. Бу ко'лнинг гидроксиди шо'р сувга айланишига имкон беради.[2]
Флора
Флора-бу табиий муҳитдаги о'симликлардир. Ко'лнинг ранги буг'ланиш тезлиги жуда юқори бо'лган жойлар учун хосдир. Қуруқ мавсумда сув буг'ланганда, шо'рланиш миқдори тузни яхши ко'радиган микроорганизмлар ривожлана бошлайди. Бундай галофил организмларга о'симликлар каби фотосинтез орқали о'з озиқ-овқатларини ишлаб чиқарадиган ба'зи сиянобактериялар киради. Сиянобактериялардаги қизил ёрдамчи фотосинтетик пигмент ко'лнинг очиқ сувининг то'қ қизил рангини ва ко'лнинг саёз қисмларининг то'қ сариқ ранглини беради. Ко'л юзасидаги гидроксиди қобиг'и ҳам ко'пинча у ерда яшайдиган тузни яхши ко'радиган микроорганизмлар томонидан қизил ёки пушти рангга бо'ялган.
Фауна
Ко'лнинг юқори ҳарорати ( 60 °C [140 °Ф] ). ) ва ундан юқори ва о'згарувчан туз миқдори ко'пчилик ҳайвонларга салбий та'сир ко'рсатади.[3] Бироқ, Натрон ко'лида ба'зи эндемик сув о'тлари, умуртқасизлар ва қушлар яшайди. Ко'лнинг атрофида ба'зи балиқлар ҳам омон қолиши мумкин.
Ко'л Шарқий Африкада 2,5 миллион кичик фламинголар учун ягона мунтазам ко'пайиш жойи бо'либ,уларнинг ё'қолиб кетиши айнан шу ҳудудга бориб тақалади.. Шо'рланиш ко'пайганда, сиянобактериялар ҳам ко'паяди ва ко'лда ко'проқ уялар пайдо бо'лиши мумкин..Шарқий Африкадаги ягона йирик пода бо'лган бу фламинголар, Спирулина (қизил пигментли ко'к-яшил суво'тлар) билан озиқланиш учун яқин атрофдаги тузли ко'ллар бо'йлаб то'планади. Натрон ко'ли хавфсиз наслчилик ҳудудидир, чунки унинг гидроксиди муҳити мавсумий шаклланган эваропит оролларида о'з уяларига киришга ҳаракат қилаётган йиртқичлар учун то'сиқдир. Каттароқ фламинголар ҳам балчиқларда ко'паяди .
Ко'л Диснейнатуре табиатига баг'ишланган "Cримсон Wинг: Мйстерй оф тҳе Фламингос" ҳужжатли филмини илҳомлантирди.
Иккита эндемик балиқ тури, ишқорий тилапиялар Алcолапиа латилабрис ва А. ндалалани ҳам иссиқ булоқ ко'рфазлари четида сувларда ко'паяди. Кўлда ишқорий А. ҳам бор, лекин эндемик ҳисобланмайди.
Яна қаранг
- Рифт водийсидаги ко'ллар
- Қизил қанот: Фламинголарнинг сири
Ма'лумотлар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „Эастерн Африcа: Нортҳерн Танзаниа, он тҳе бордер wитҳ Кеня“. Wорлд Wилдлифе Фунд.
- ↑ "Алкалине Энвиронменц", аутҳоред бй W. Д. Грант анд Б. Э. Жонес, ин Энcйcлопедиа оф Миcробиологй, эдитор-ин-чиэф Жошуа С. Ледерберг, Аcадемиc Пресс, 2010, паге 129, аccессед 24 Новембер 2014
- ↑ Сwанcер. „Тҳе Бизарре Медуса Лаке оф Африcа“ (2015-йил 20-апрел). Қаралди: 2019-йил 1-июн.