Naturopatiya

Натуропатия (инглизча: натуропатҳй – табиий воситалар билан даволаш) – бу муқобил тиббиётнинг бир тури бўлиб, у витализмга, тирик организмлардаги барча жараёнлар илмий жиҳатдан тушунтирилмайди ва махсус табиий энергия, „ҳаёт кучи“ томонидан бошқарилмайдиган[1] назарияга асосланади. Асосан табиий воситаларни назарда тутувчи касалликларни даволаш ва олдини олиш тизими [2].
Натуропатия тиббиётда самарасиз ва зарарли сифатида қаралади[3][4][5].Натуропатия усуллари тиббиёт фанлари томонидан қўллаб-қувватланмайди. Натуропатияда қўлланадиган усуллар ва моддалар ҳар доим ҳам у томонидан қўлланадиган даволаш усулларидан хавфсизроқ ёки самаралироқ эмаслиги илмий жиҳатдан аниқланган. АҚСҲдаги Миллий муқобил тиббиёт маркази[эн] томонидан ўтказилган кўриб чиқиш шуни кўрсатдики, бир қатор муқобил тиббиёт усуллари (қуйидаги рўйхатга қаранг) ва кўплаб озиқавий қўшимчалар умуман шифобахш таъсирга эга эмас[6].
Натуропатия йўналишлари ва усуллари


Натуропатия тананинг ички жараёнларини бошқарадиган махсус ҳаётий энергия ёки куч орқали ўзини даволай олишига ишонишга асосланади[7]. Натуропатиялар стрессни камайтириш, диетани ва турмуш тарзини ўзгартириш орқали касалликнинг олдини олишга интилади, кўпинча далилларга асосланган тиббиётни рад этади. Натуропатиялар жарроҳлик ва анъанавий дори воситаларидан фойдаланишга қарши[8][9]. Даволаш ва диагностика муқобил даволаш усуллари ва „табиий“ усулларга асосланган бўлиб, улар натуропатларнинг даъво қилишича, тананинг табиий шифо қобилиятини оширади[10][11].
- Ароматерапия – ароматик моддалар ёрдамида даволаш.
- Аэрофитотерапия – доривор ўсимликларнинг эфир мойлари билан даволаш.
- Апитерапия – асаларичилик маҳсулотлари билан даволаш.
- Аэроионотерапия – манфий зарядланган ионлар билан даволаш.
- Ҳалотерапия – натрий хлориднинг юқори даражада тарқалган аэрозолли сунъий микроиқлим камерасида даволаш.
- Гелиётерапия – қуёш нурлари ёрдамида даволаш.
- Гомеопатия – бу жуда суюлтирилган воситалардан фойдаланишни ўз ичига олган муқобил тиббиётнинг бир тури.
- Гидротерапия – сувни ташқи қўллаш билан даволаш.
- Ҳирудотерапия – бу сулуклар ёрдамида даволаш.
- Дендротерапия – „дарахтлар билан мулоқот“ орқали даволаш.
- Литотерапия – тошлар ва минераллар билан даволаш.
- Мусиқа терапияси – бу мусиқа терапияси.
- Талассотерапия – денгиз ўтлари, тузлар, лой билан даволаш.
- Терапевтик очлик – озиқ-овқатдан, баъзан эса сувдан ихтиёрий равишда воз кечиш.
- Фитотерапия ўсимлик дорисидир.
- Флоротерапия – гуллар билан даволаш.
- Фунготерапия – қўзиқорин билан даволаш.
- Энотерапия – шароб билан даволаш.
- Акупунктур – бу танага юпқа игналар киритиш орқали даволаш[12].
Натуропатияга мурожаат қилганда, консултация бемор билан узоқ суҳбатдан бошланади, унинг турмуш тарзи, касаллик тарихи, ҳиссий оҳанги ва жисмоний хусусиятлари, шунингдек, физик текширув[11].
Кўпгина натуропатлар бирламчи тиббий ёрдам вакиллари сифатида ишлайди ва баъзилари дори-дармонларни буюриши, кичик операцияларни бажариши ва парҳез ва турмуш тарзи бўйича маслаҳатлар каби тиббий ёндашувларни ўзларининг натуропатик амалиёти билан бирлаштириши мумкин[11][13]. Анъанавий натуропатиялар фақат турмуш тарзини ўзгартириш билан шуғулланади.
Айрим мамлакатларда табиий дори воситаларидан фойдаланиш
АҚСҲ, Германия ва Англияда ҳамма мамлакатлар учун умумий ва ўзига хос усуллар қўлланади.
- АҚШда бешта аккредитациядан ўтган натуропатик мактаблар мавжуд – Чикаго, Иллинойс штатидаги Соғлиқни сақлаш фанлари университети; Бридгепорт университети, Коннектикут; Феникс, Аризона штатидаги Жануби-ғарбий Натуропатик Тиббиёт коллежи; Портленддаги Миллий Натуропатик Тиббиёт коллежи, Орегон штати; Сиэтлдаги Бастир университети, Вашингтон – ва 1000 дан ортиқ натуропатик шифокорлар. Қўшма Штатлардаги натуропатиянинг таниқли вакиллари Жоэл Уолач, Питер Д’Адамо, Пол Брагг, Герберт М. Шелтондир. Қўшма Штатларда турли хил усуллар кенг тарқалган бўлиб, уларни уч гуруҳга бирлаштириш мумкин.[манба керак] :
- Игна билан даволаш , Аюрведа, хитой анъанавий тиббиёти, гомеопатия, америкалик ҳинд тиббиёти;
- парҳез ва ўсимлик воситалари (озиқ-овқат қўшимчалари, шифобахш рўза, ўсимлик дори, макробиётикалар, вегетарианизм);.
Россияда натуропатиянинг анъанавий усуллари қўлланади: гомеопатия, турпентинли ванналар, акупунктур, ҳирудотерапия ва бошқалар. Таниқли натуропат – А. С. Залманов, Г. С. Шаталова. Табиий тиббиёт жамияти тузилди[манба керак][14] бошчилигидаги профессор В. ЛЕКИН. Курашвили.
Тарих

Натуропатия атамаси ХХ асрнинг бошларида мос равишда Ню-Ёрк ва Айдахода натуропатик тиббиёт мактабларини асос солган Бенедикт Луст ва Фостер томонидан киритилган. Бошқа манбага кўра – Жон Шел 1895-йилда атамасини киритган. Натуропатия асосчиларидан бири Себастян Кнеипп (Германия) эди[15].
Шунингдек
- Ортомолекуляр тиббиёт
Манба
- ↑ Саррис, Ж., анд Wардле, Ж.. Cлиниcал натуропатҳй: ан эвиденcе-басед гуиде то праcтиcе. Чацwоод, НСW: Элсевиэр Аустралиа, 2010. ИСБН 0729539261.
- ↑ БРЭ 2017.
- ↑ Атwоод КC (Деcембер 2003). „Натуропатҳй: а cритиcал аппраисал“. МедГенМед. 5 (4): 39. ПМИД 14745386. Арчивед фром тҳе оригинал он Марч 2, 2013. Ретриэвед Септембер 4, 2013.
- ↑ „Фамилй Пҳйсиcианс версус Натуропатҳс“. аафп.орг. Америcан Аcадемй оф Фамилй Пҳйсиcианс. Арчивед фром тҳе оригинал он Жуне 16, 2015. Ретриэвед Жулй 20, 2015
- ↑ Горски ДҲ (Оcтобер 2014). „Интегративе онcологй: реаллй тҳе бест оф ботҳ wорлдс?“. Натуре Ревиэwс. Cанcер. 14 (10): 692—700. дои:10.1038/нрc3822. ПМИД 25230880. С2CИД 33539406
- ↑ „США впустую потратили 2,5 миллиарда долларов на нетрадиционную медицину“. 2012-йил 27-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 26-ноябр.
- ↑ Атwоод, Кимбалл C., ИВ (2003).ҳттп://www.медсcапе.cом/виэwартиcле/465994.Медсcапе Генерал Медиcине.
- ↑ Русселл, Жилл; Ровере, Амй, эдс. (2009). Америcан Cанcер Соcиэтй Cомплете Гуиде то Cомплементарй анд Алтернативе Cанcер Тҳерапиэс (Сеcонд эд.). Атланта: Америcан Cанcер Соcиэтй.
- ↑ Саррис, Жероме; Wардле, Жон (2010). ҳттпс://боокс.гоогле.cом/боокс?ид=лпеАЖ9вжПйУC&пг=ПТ32. Сйдней: Чурчилл Ливингстоне / Элсевиэр Ҳеалтҳ Сcиэнcес.
- ↑ Cарролл, Роберт Т. (Марч 7, 2015).ҳттп://скепдиc.cом/натпатҳй.ҳтмл. Тҳе Скептиc’с Диcтионарй. Ретриэвед Марч 21, 2015.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 Боугҳтон, Барбара; Фрей, Ребеccа Ж. (2005). ҳттп://www.энcйcлопедиа.cом/топиc/Натуропатҳиc_Медиcине.аспх. Гале Энcйcлопедиа оф Алтернативе Медиcине/
- ↑ Боон, Ҳеатҳер С.; Черкин, Даниэл C.; Эрро, Жанет; Шерман, Карен Ж.; эт ал. (2004). ҳттпс://www.нcби.нлм.ниҳ.гов/пмc/артиcлес/ПМC529271. БМC Cомплементарй анд Алтернативе Медиcине.
- ↑ Пиззорно, Жосепҳ Э. (1999). ҳттпс://боокс.гоогле.cом/боокс?ид=cwЙнА1қунУwC&пг=ПА57. Ин Cларк, Cаролйн C.; Гордон, Рена Ж. (эдс.). Энcйcлопедиа оф Cомплементарй Ҳеалтҳ Праcтиcе. Спрингер Публишинг.
- ↑ Общэство натуралной медицини (сайт закрит)
- ↑ Баэр, Ҳанс А. (Септембер 2001)."Тҳе соcиополитиcал статус оф У. С. натуропатҳй ат тҳе даwн оф тҳе 21ст-cентурй". Медиcал Антҳропологй Қуартерлй.
Адабиётлар
- НАТУРОПÁТИЯ // Болшая российская энсиклопедия [Электронний ресурс]. – 2017.