Nayarit
 | Бу мақола викилаштирилиши керак. |
Наярит — Тинч океани соҳилида жойлашган, Мексиканинг ғарбий қисмидаги штат. Майдони — 27,6 минг км². Аҳолиси — 919,7 минг киши (2000). Маъмурий маркази — Тепик шаҳри. Ғарбий Серра-Мадре тизмалари (баландлиги 2300 м) тор соҳилбўйи текис-лигини Мексика ясситоғлигидан ажратиб туради. Иқлими ёзи сернам, тропик иқлим. Йиллик ёғин 1000 мм. Тоғ ораларида ёғин миқдори 200–300 мм. Асосий дарёлари: Сан-Педро, РиоГранде-де-Сантяго ва бошқа Текисликларда доим яшил ўрмонлар, тоғ этакларида барг тўкувчи, баландроқда игна баргли дарахтлар ўсади. Хўжалигининг асосини қишлоқ хўжалиги ташкил этади. Асосий экинлари: тамаки, ер ёнғоқ, шакарқамиш, тропик мевалар. Озиқ-овқат, тўқимачилик, кўнпоябзал саноати ривожланган[1].
|
| |||
| Штат | |||
|---|---|---|---|
| Таркибида | 20 муниципалитет | ||
| Маъмурий маркази | Тепик | ||
| Йирик шаҳари | Тепик | ||
| Асос солинган санаси | 1-май 1917 | ||
| Губернатор |
Роберто Сандовал Кастанеда (Роберто Сандовал Cастаñэда), ПРИ .svg){kind=small} c 19.09.2011 | ||
| Расмий тили | испан | ||
| Аҳоли (2010) | 1 084 979 | ||
| Зичлиги | 39,28 киши./км² | ||
| Миллатлар таркиби | Метислар, астеклар, тепеуано, кора, уичоли, оқлар. | ||
| Динлар таркиби | Католиклар (91,8 %), протестантлар ва эвангеллар (3 %), бошқа насронийлар(1,3 %), яҳудийлар (0,1 %), бошқа динлар(0,2 %), атеистлар ваагностиклар (2,9 %). | ||
| Майдони | 27 621 км² (23-ўрин) | ||
| Баландлиги денгиз сатҳидан Баланд чўққиси |
Серра эл Вихиа, 2760 м | ||
| Кенглиги | 23º 05' — 20º 36' Н | ||
| Узунлиги | 103º 43' — 105º 46' Э | ||
| Вақт минтақаси | УТC-6 | ||
| Код ИСО 3166-2 | МХ-НАЙ | ||
| Почта индекси | Най. | ||
| Расмий сайти | ҳттп://www.наярит.гоб.мх/ | ||
| Харитада | |||
 | |||
| 21°44′38″Н 105°13′42″W / 21.74389°Н 105.22833°W | |||
Иқтисодиёти
Наярит асосан қишлоқ хўжалиги билан машҳур бўлган штат бўлиб, турли хил экинлар етиштирилади, жумладан: ловия, жўхори, шакарқамиш, маккажўхори, тамаки, гуруч, қалампир, ерфıстığı, қовун, помидор, кофе, манго, банан ва авокадо. Бундан ташқари, чорвачилик ва балиқчилик ҳам минтақанинг иқтисодиётида муҳим ўрин эгаллайди. Наярит ерларининг тахминан 6 фоизи яйлов ҳисобланади, энг кўп тарқалган чорва моллари эса сигир, от, чўчқа, эчки ва қўйлардир.
Наяритнинг 289 километрлик қирғоқлари балиқ ва моллюсклар билан бой бўлиб, уларга басс, снаппер, акула ва острицалар киради. Ҳудудда фақат балиқчилик соҳасида 75 дан ортиқ кооперативлар мавжуд. Кўп миқдордаги озиқ-овқат Наяритдан Мехико шаҳри ва Гвадалахара яқинидаги йирик шаҳар ҳудудларига экспорт қилинади, ва кўплаб қишлоқ хўжалиги ишларида мигрант ишчилар фаол қатнашади. Наяритда тоғ-кон саноати мавжуд бўлса-да, у асосан металл бўлмаган минераллар, масалан, оҳактош ёки каолин қазиб олиш билан боғлиқ[2].
1990-йиллардан бошлаб, Наярит махсус Арабиcа кофеси ишлаб чиқарувчиси сифатида танилди. Бу кофе ўзининг нозик таъми ва юқори зичликдаги доналари билан машҳур бўлиб, Сиэрра Мадре Ғарбий вулқонли тупроқларида етиштирилади. Наярит кофеси бутун дунёга экспорт қилинади, жумладан Буюк Британия ва Австралияга, Групо Терруñо Наярита фермер кооперативи орқали[3].
Сўнгги йилларда Наярит туризм соҳасини ривожлантиришга катта эътибор қаратди ва „Ривиэра Наярит“ни хавфсиз ва гўзал туристик манзил сифатида реклама қилмоқда. Минтақанинг машҳур дам олиш шаҳарлари орасида Буcерíас, Пунта де Мита, Ла Cруз де Ҳуанаcахтле, Сан Блас, Сантиаго Ихcуинтла, Саюлита ва Теcуала бор[2] . Шунга қарамай, баъзи маҳаллий аҳоли бу ва бошқа шаҳарларидаги туризмнинг тез ўсиши жамиятга салбий таъсир кўрсатиши мумкинлигидан хавотирда. Шунингдек, тимешаре фирибгарликлари, маҳаллий Наярит мафия билан боғлиқ ҳолатлар, кенг тарқалган[4].
Медиа
Наяритдаги газета ва нашрлар орасида қуйидагилар мавжуд:
• Эл Периóдиcо эн қуэ Наярит Опина Дíа а Дíа;
• Эл Семанарио қуэ рефлежа қуé ҳай эн Наярит;
• Матутино Грáфиcо;
• Меридиано де Наярит;
Манбалар
- ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
- ↑ 2,0 2,1 Стандиш, Петер „Наярит“, . Тҳе Статес оф Мехиcо: А Референcе Гуиде то Ҳисторй анд Cултуре. Греэнwоод Публишинг, 2009 — 251–252-бет. ИСБН 9780313342233.
- ↑ „Сан Cристобал Cоффеэ Импортерс“. санcристоcафе.cом. 2019-йил 20-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 8-май.
- ↑ „"Наярит Ваcатион Ренталс"“. Наярит Ваcатион Ренталс. 2016-йил 1-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 1-декабр.
- ↑ „Публиcаcионес периóдиcас эн Наярит“ (эс). Система де Информаcиóн Cултурал. Гобиэрно де Мехиcо. 2021-йил 2-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 11-март.
- ↑ „Латин Америcан & Мехиcан Онлине Неwс“. Ресеарч Гуидес. УС: Университй оф Техас ат Сан Антонио Либрариэс. 2020-йил 7-мартда асл нусхадан архивланган.
 | Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
 | Мексика географиясига оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |