Nayib Bukele
Найиб Армандо Букеле Ортес (испанча: Найиб Армандо Букеле Ортез; талаффузи: [наˈʝиб буˈкеле] ; 1981-йил 24-июлда туғилган) – Салвадорлик сиёсатчи ва бизнесмен, Салвадорнинг 43-президенти, 2019-йил 1-июнидан бери хизмат қилмоқда. У Жосé Наполедан бери биринчи президент. −1989) мамлакатнинг иккита асосий сиёсий партияларидан бири: чап қанот Фарабундо Марти Миллий озодлик фронти (ФМЛН) ва ўнг қанот Миллатчи Республикачилар Алянси (АРЕНА) номзоди сифатида сайланмаган.
| Найиб Букеле | |
|---|---|
.jpg) Расмий портрет (2019) | |
| 43-Салвадор Президенти | |
|
Мансаб даври 1-июн 2019-йил | |
| Вице-президент | Феликс Уллоа |
| Ўтмишдоши | Салвадор Санчес Серен |
| Сан-Салвадорнинг 13-мери | |
|
Мансаб даври 1-май 2015-йил – 30-апрел 2018-йил | |
| Ўтмишдоши | Норман Кижано |
| Вориси | Эрнесто Муйшондт |
| Нуэво Кускатлан мери | |
|
Мансаб даври 1-майдан 2012-йил – 30-апрел 2015-йил | |
| Ўтмишдоши | Алваро Родригес |
| Вориси | Мишел Сол |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
Найиб Армандо Букеле Ортез 1981-йил 24-июл Сан-Салвадор, Салвадор |
| Сиёсий партияси | Нуэвас Идеас (2017 йилдан бери) |
| Турмуш ўртоғи | Габриэла Родригес |
| Болалари | 1 |
| Алма матер | Марказий Америка университети |
| Имзоси |
 |
Эрта ҳаёт ва таълим
Найиб Армандо Букеле Ортез 1981-йил 24-июлда Сан Салвадорда туғилган. У Армандо Букеле Каттан ва Олга Ортез де Букеленинг ўғли. Тҳе Тимес оф Исраэл нашрига кўра , Букеленинг отаси ва бувиси Қуддус ва Байтлаҳмлик фаластинлик насронийлар бўлган, онаси томонидан бувиси католик, бобоси эса юнон православ бўлган. Отаси кейинроқ исломни қабул қилиб, имом бўлди.[1]
Букеле Марказий Америка университетида ҳуқуқ факултетида таҳсил олди, лекин кейинчалик ўқишни тугатди ва 18 ёшида ўзининг биринчи компаниясига асос солди.[2] Эл Фаро рақамли газетасида 2017-йилги мақолага кўра , Букеле Ямаҳа компаниясига тегишли эди. Моторс Эл Салвадор – Салвадорда Ямаҳа маҳсулотларини сотувчи ва тарқатувчи компания.[3]
Сайлов ҳаракатлари
Букеле 2012-йилдан 2015-йилгача уч йил давомида Нуэво Кускатлан мери бўлиб ишлаган, сўнгра 2015-йилдан 2018-йилгача мамлакат пойтахти Сан-Салвадор шаҳри мери лавозимида уч йил ишлаган. ФМЛН аъзоси сифатида иккала мер сайловларида ҳам ғалаба қозонганидан сўнг, Букеле 2017-йилда партиядан ҳайдалган. 2018-йилда у ўзининг сиёсий партиясини тузди: Нуэвас Идеас (НИ). У 2019-йилда Салвадордаги президентлик сайловларида сўл Демократик ўзгаришлар (CД) билан ҳаракат қилди; Олий сайлов суди (ТСЕ) CДни тарқатиб юборганлиги сабабли, Букеле ўрнига ўнг марказчи Миллий бирлик учун Буюк Алянс (ГАНА) билан курашди. Сайловда у 53 фоиз овоз билан ғалаба қозонди.
Унинг президентлик фаолияти давомида жиноят кўрсаткичлари
Салвадорда қотиллик даражаси Букеле даврида тарихий энг паст даражага тушди ва унинг лавозимидаги биринчи йилида 50 фоиздан кўпроққа камайди. Гарчи Букеле қотилликларнинг камайишини минглаб полиция ва аскарларни тўдалар қўрғонларига жойлаштириши ва қамоқхона хавфсизлигини ошириш билан боғлаган бўлса-да, унинг ҳукумати Қўшма Штатлар томонидан Мара Салватруча (МС-МС) билан яширин музокаралар олиб боришда айбланган. 2022-йил март ойида бир дам олиш кунларида жиноятчилар томонидан 80 га яқин одам ўлдирилганидан сўнг, Букеле ҳукумати ўша пайтдан буён 71 000 дан ортиқ одамни тўдага алоқадорликда гумон қилиб ҳибсга олди, бу эса инсон ҳуқуқларини бузганликда айблашга олиб келди. Салвадор хавфсизлик кучлари томонидан содир этилган. Букеленинг жиноий гуруҳларга қарши кураши уларни самарали равишда йўқ қилгани ҳисобланган, натижада 2022-йилда қотиллик 60 фоизга камайган.[4] [5]
Букеле бошқа Лотин Америкаси раҳбарларини, жумладан Даниэл Ортега , Николас Мадуро ва Хуан Орландо Эрнандесни танқид қилиб, уларни „диктаторлар“ деб атаган ва ўз фаолияти давомида салвадорликлар орасида юқори рейтингларни сақлаб келган.[6] У авторитар бошқарувда айбланган.[7] 2020-йил феврал ойида Букеле полиция ва қуролли кучлар учун қўшимча ускуналар харид қилишни молиялаштирадиган қонун лойиҳасини қабул қилишга мажбурлаш мақсадида Қонунчилик Ассамблеясига аскарларини юборди.[8] 2021-йил май ойида у бошқарган Салвадор бош прокурори ва бешта олий суд судясини ишдан бўшатиш ҳаракати, Америка Қўшма Штатлари Давлат Департаменти ва Америка Давлатлари Ташкилоти (ОАС) буни демократик орқага қайтиш деб қоралади.[9] 2021-йил сентабр ойида Салвадорда биткоин қонуний тўлов воситаси сифатида тасдиқланганидан кейин Букеле ҳукуматига қарши норозилик намойишлари бўлиб ўтди. Унинг Салвадорда 2024-йилги умумий сайловда иштирок этишини эълон қилиши конституциявий ҳуқуқ экспертлари ва ташкилотларининг президентлик қайта сайланиши мамлакат конституциясини бузганлиги ҳақидаги танқидига сабаб бўлди.[10]
Манбалар
- ↑ Аҳрен, Рафаэл. „Унинг отаси имом эди, унинг рафиқаси яҳудий илдизларига эга: Салвадорнинг янги раҳбари билан танишинг“. Исроил Тимес (7-феврал 2019-йил). Қаралди: 19-сентабр 2023-йил.
- ↑ „Найиб Букеле эл Cапиталиста мас Популар де ла Изқуиэрда Салвадореñа“ (Испан тилида). Cонтрапунто.cом.св (14-октабр 2018-йил). 2018-йил 14-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-сентабр 2023-йил.
- ↑ „Ямаҳа Мотор Эл Салвадор“. Ямаҳа Моторс Эл Салвадор. Қаралди: 19-сентабр 2023-йил.
- ↑ Китроэфф, Натали; Волпе, Даниэле. „Салвадор о'зининг шафқациз то'даларини ё'қ қилди. Лекин нима эвазига?“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (9-апрел 2023-йил). Қаралди: 19-сентабр 2023-йил.
- ↑ „Салвадордаги қотилликлар 2022 йилда жиноий гуруҳларнинг бостирилиши фонида ярмидан кўпроқ камайди“. Реутерс (3-январ 2023-йил). Қаралди: 19-сентабр 2023-йил.
- ↑ Нелсон Рентериа. „Салвадорликларнинг ко'пчилиги Букеленинг этакчилигини ма'қуллайди, со'ровномалар“. УС Неwс & Wорлд Репорт (15-декабр 2021-йил). Қаралди: 19-сентабр 2023-йил.
- ↑ Мелендез-Санчес, Мануэл. „Лотин Америкаси портлаши: Салвадорда минг йиллик авторитаризм“. Демократия журнали. Қаралди: 19-сентабр 2023-йил.
- ↑ Неуман, Скотт. „Қо'шинлар Президентнинг жиноят пакетини қо'ллаб-қувватлаш учун Салвадор қонун чиқарувчи органини эгаллаб олишди“. НПР (10-феврал 2020-йил). Қаралди: 19-сентабр 2023-йил.
- ↑ „Салвадор Конгресси олий судяларни сайлаши натижасида инқироз авж олди“. Ал-Жазира (2-май 2021-йил). Қаралди: 19-сентабр 2023-йил.
- ↑ „Найиб Букеле биографияси“. Найиб Букеле.cом. 2015-йил 2-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-сентабр 2023-йил.
Ҳаволалар
- Фриман, Уилл (2023 йил 16 феврал) „Найиб Букеленинг Лотин Америкаси мухлислари ўсиб бораётган рўйхати“ . Америка ҳар чоракда 2023-йил 16-февралда олинди.
- Президентнинг расмий веб-сайтидаги таржимаи ҳоли (испан тилида)